DIŞ TİCARET PAZAR ARAŞTIRMASI 
(ÇELİK  BİLYA)

Dökümhaneler , Çelikhaneler , Dövmehaneler ,Haddehaneler Makine İmalatı , Çelik Sektörü , Otomotiv Ve Uçak  Sektörü ,Tershaneler Ve Demiryolu Sektörü , Granit Sektörü  Yapı Çeliği Sektörü ve Metal Endüstrisi   gibi bir çok alanda kullanım alanı bulunmaktadır .Kum giderme ,çapak giderme , oksit giderme , yüzey hazırlama , gerilim giderme gibi uygulamalarda yer bulmaktadır .  
Erimiş haldeki çeliğin basınçlı su jeti ile pulverize edilmesiyle üretilen bu malzemeler, dökme demir ve pik gibi sert malzemelerin de kumlanmasına uygundurlar. İç yapı açısından martenzitik ve beynitik olarak ikiye ayrılan çelik bilye veya çelik misket, yine çeliklerin ve dökme demirlerin kumlanmasında kullanılırlar. Havalı ve türbinli sistem kumlama makinalarında kullanılabilen Çelik Bilye, tekrar kullanım açısından değerlendirildiklerinde diğer sarf malzemelere göre daha ekonomiktirler. Piyasada çelik bilye, çelik bilya yada çelik misket olarak adlandırılan bu malzemelerin sistemde kayıp olmadığı taktirde 100 çarpmaya kadar ömürleri vardır. Beynitik yapıdaki çelik bilyaların martenzitik yapıdaki çelik bilyalara göre kullanım ömür oranları biraz daha yüksektir. Çelik bilye kullanımında dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise bu malzemenin neme duyarlı olmasından dolayı oluşan korozyondur. Bu nedenle yırtık yada delik poşetlerde satılan çelik bilye kısa sürede paslanır ve kullanım esnasında üzerinde biriken pas tozu türbin kanatlarının çabuk aşınmasına neden olur. Satılan yada satın alınan çelik bilye lerin tozsuz olmasına dikkat edilmelidir. Düşük karbonlu çelik bilyeler çok iyi seçilmiş, kükürt ve fosfor içeriği çok az olan düşük karbonlu hurda kullanılarak üretilir. Bunun sonucunda, 1600-1650ºC de endüksiyon ocaklarında ergitilip, atomizasyon sonrası suda soğutulduktan sonra beynitik bir mikroyapıya sahip olurlar ve çatlak içermeyen taneler şeklinde elde edilirler. Döküm sonrası bilyalar tav fırınlarında belirli bir derecede tavlanıp suya dökülerek martenzitik yapı oluşturulur. Bu esnada bilyaların sertliği 63 HRC civarındadır. Martenzitik yapıdaki çelik bilya ve gritler geçirdikleri ısıl işlem sonrasında temper fırınlarında 63 HRC sertlikten 40 HRC sertliğe kadar düşürülebilir.
 Ayrıca bir ısıl işlem uygulanmaz.
Yüksek karbonlu çelik bilyeler ise her türlü hurdadan imal edildiklerinden sert, kırılgan martenzitik mikroyapıya sahiptirler ve döküm sonrası uygulanan ısıl işlem yüzey çatlaklarına sebep olur.
Düşük karbonlu ve yüksek manganlı çelik bilyelerin darbe emme kapasitesi yüksektir, darbeler bilyenin her yerine homojen olarak dağılır. Kumlama işlemleri sırasında düşük karbonlu bilye taneleri aşınmadan dolayı ömrünün %80'i kadar bir süre boyunca bir soğan gibi ince katmanlar halinde soyularak küçülür ve sadece malzeme yorulmasından dolayı küçük parçalara ayrılır. Daha az ve daha küçük parçalara ayrıldığından makine ve kanat aşınması da belirgin şekilde azalır.
Yüksek karbonlu çelik bilyeler üretimi sırasında oluşan çatlak yapıdan dolayı kısa sürede büyük ve köşeli parçalara ayrılarak kırılır. Bu özelliği ile makine türbin ekipmanları ve filtreler üzerinde de yüksek ekstra maliyetlere neden olur.
Düşük karbonlu bilyede, yüksek karbonlu bilyedeki gibi yüzey çatlakları görülmez. Çatlaklar bilyenin ömrünü azaltır. Düşük karbonlu çelik bilye yüksek mangan içeriğinden dolayı kumlama makinesinin içinde ilk birkaç çevrimden sonra 46- 49 HRC ye kadar sertleşir. Bundan dolayı yüksek karbonludan daha iyi bir temizleme etkisi vardır.
Tüm bu özelliklerinden dolayı çeşitli test cihazlarının da gösterdiği gibi  Granül ürünü düşük karbonlu çelik bilye yüksek karbonluya göre %20 daha uzun ömürlüdür. Düşük karbonlu çelik bilye uzun kullanım ömrü ve yüksek sertliği ile pas, oksit ve kum giderme işlemlerinde, çapak temizlemede, yüzey hazırlamada ve gerilim giderme (shot peening) işlemlerinde mükemmel performans gösterir. Dökümhaneler, çelikhaneler, dövmehaneler ve haddehanelerde, makine imalatında, çelik endüstrisinde, otomotiv, gemi, uçak ve yapı çeliği sektörlerinde kullanım için idealdir.
Dünyadaki aşındırıcı üreticilerinin % 85 ‘i martenzitik yapıda imalat yapmaktadır. Geri kalan % 15’lik kısım ise,  dökme demir, paslanmaz ve beynitik yapıdadır. Martenzitik yapı en yaygın üretim şeklidir ve son teknolojidir.
Kumlamada esas olan, kullanılan kumlama bilya ve gritlerinin sertiğinin kumlanan yüzeyden en az 3 – 5 HRC daha sert olması gerekliliğidir ki yüzeyde elde edilmesi gereken temizlik ve pürüzlülük daha hızlı ve istenen özelliklerde olabilsin. Kumlanan yüzeyin sertliğinden daha düşük sertlikte bilya kullanmak, kumlama süresini uzatır ve istenen temizliği yapamaz. Bu durum kumlama prosesinde işçilik ve enerji sarfiyatının artmasına neden olur. Kumlama prosesi maliyetinde, kumlama malzemesi sadece % 10-15 ‘ lik bir kısmını oluşturur. Geri kalan % 85-90 ‘ lık kısmı işçilik ve enerji giderleri oluşturur. Bu sebepten uygun sertlik ve tane boyutunda malzeme seçimi proses maliyeti açısından ciddi önem arz eder. Martenzitik yapı 40 – 63 HRC arası sertlik değerlerinde üretim yapmayı sağlayan bir üretim şeklidir.

ÇELİK BİLYE SARF MALZEMESİNİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ	
Çelik Bilye 'nin Özgül Ağırlığı	7,2 g/cm3	
Çelik Bilye 'nin Ortalama Dökme Yoğunluğu	5,9 g/cm3	
Çelik Bilye 'nin Serliği	40-52 HRC	
Çelik Bilye 'nin Kristal Şekli	Martenzitik	
Çelik Bilye 'nin Dayanıklılığı	Yüksek	
Çelik Bilye 'nin Serbest Akış Özelliği	97 % minimum	
Çelik Bilye 'nin Aside Duyarlılığı	Yoktur	
Çelik Bilye 'nin Nem Çekme Özelliği	Nem çekmez (higroskobik değildir)	
Çelik Bilye 'nin Magnetiklik Özelliği	Yüksektir.	
Çelik Bilye 'nin Elektrik İletimi	Yüksektir.	
Çelik Bilye 'nin Radioaktivite Özelliği	Tesbit edilmemiştir	
Çelik Bilye 'nin Patoljik Zarar Verme Özelliği	Yoktur	
Çelik Bilye 'nin Serbet Silika İçeriği	Yoktur	
ÇELİK BİLYE SARF MALZEMESİNİN KİMYASAL ÖZELLİKLERİ	
Karbon	0,85-1,20 %	
Mangan	0,60-120 %	
Silisyum	0,40 % minimum	
Kükürt	0,05 % maksimum	
Fosfor	0,05 % maksimum	
ÇELİK BİLYE SARF MALZEMESİNİN BOYUTLARI	
S-70	0,20-0,40 mm	
S-110	0,30-0,60 mm	
S-170	0,40-0,70 mm	
S-230	0,60-0,90 mm	
S-280	0,70-1,00 mm	
S-330	0,90-1,20 mm	
S-390	1,00-1,40 mm	
S-460	1,20-1,70 mm	
S-550	1,40-2,00 mm	
S-660	1,70-2,40 mm	
S-780	2,00-2,40 mm	

ÇELİK BİLYE SARF MALZEMESİNİN KULLANIM ALANLARI	
SANAYİ KOLU	KULLANILAN ÇELİK BİLYE BOYUTU	KULLANIM NEDENİ	
Döküm Sanayi	Çelik Bilye S-780 ve S-660	Çelik kumlama , piksfero döküm büyük parça temizliği	
Döküm Sanayi	Çelik Bilye S-550,S-460,S-390,S-330	Çelik kumlama , pik sfero döküm orta parça temizliği	
Döküm Sanayi	Çelik Bilye S-280,S-230,S-170,S-110	Demir dışı döküm parça temizliği	
El Aletleri İmalat Sanayi	Çelik Bilye S-280,S-230,S-170	El aletleri kaplama öncesi temizliği	
Fitting İmalat Sanayi	Çelik Bilye S-390,S-330,S-280	Fiting imalatı kaplama öncesi temizliği	
Gemi İnşaat Sanayi	Çelik Bilye S-550,S-460,S-390,S-330	Gemi inşaat sanayindeki çelik kumlama işlemlerinde	
Yay İmalat Sanayi	Çelik Bilye S-460,S-390,S-330,S-280	Yay imalatında gerilim giderme amacıyla	
Döküm Sanayi	Çelik Bilye S-70	Reküperatör temizliği	
Çelik İmalat Sanayi	Çelik Bilye S-550,S-460,S-390,S-330	Tüm çeliklerdeki gerilim giderme amacıyla, çelik kumlama makinalarında	

Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S780	2.00		7 Screen 10 Screen 12 Screen	2.80 2.00 1.70	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S660	1.80		8 Screen 12 Screen 14 Screen	2.36 1.70 1.40	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S550	1.41		10 Screen 124Screen 16 Screen	2.00 1.40 1.18	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S460	1.19		10 Screen 12Screen 16 Screen18Screen	2.80 2.00 1.70	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S390	2.00		12 Screen 14 Screen 18 Screen20 Screen	1.70 1.40 1.00 0.85	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S330	0.84		14 Screen 16 Screen 20 Screen25 Screen	1.40 1.18 0.85 0.71	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S280	0.71		16 Screen 18 Screen 25 Screen30 Screen	1.181.00 0.71 0.60	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S230	0.60		18 Screen 20 Screen 30 Screen35 Screen	1.00 0.85 0.60 0.50	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S170	0.42		20 Screen 25 Screen 40 Screen45 Screen	0.85 0.71 0.43 0.36	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S110	0.30		30 Screen 35 Screen 50 Screen 80 Screen	0.60 0.50 0.30 0.18	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
S70	0.20		40 Screen 45 Screen 80 Screen 120 Screen	0.43 0.36 0.18 0.13	
SAE low carbon cast steel shot ; S 780 –S660-S550-S460-S390-S330-S280-S230-S170-S110-S70 

ÜRETİM STANDARLARI VE KALİTELERİ
ÇELİK GRİT

Çelik bilyanın parçalanması ve öğütülmesi yöntemiyle üretilen çelik gritler, keskin kenarlı köşeli yapısıyla yüzey temizleme, pürüzlendirme ve kesme proseslerini en etkin şekilde yapılmasını sağlarlar. Çelik grit, birçok sektörde kullanılmaktadır. Bunlar arasında döküm, kaplama, gemi inşa, baraj bakım, granit üretim ve çeşitli imalat sanayi dalları önde gelir. Bilya ve gritin kullanım alanları arasında kum giderme, çapak temizleme, oksit giderme, yüzey hazırlama, gerilim giderme, taş yüzey eskitme ve granit blok kesimi vardır. Çelik grit üretimi için ergitilmiş çelik, alaşım yönünden gerekli bileşime ulaştırılır ve bir su jeti önüne dökülür. Suyla çarpışan metal, küresel olarak katılaşır. Katılaşan bu kürelere, önce tavlanıp su verilerek martenzitik yapının oluşması sağlanır. Bu yapı çok sert ve kırılgandır. Kırılgan olan bu küreler merdaneli kırıcılarda kırılır, keskin kenarlı ve köşeli bir şekle gelmesi sağlanır. Daha sonra temperlenerek oluşan aşırı gerilimler giderilmiş olur. Böylece müthiş aşındırıcı ve kolay kolay kırılmayan, dayanıklı bir malzeme üretilmiş olur. Paslanmaz çelik granüller köşeli aşındırıcılardan olup demir içermeyen mineral kumlama malzemelerine göre çok daha dayanıklı, dayanma süresi daha fazla olan ürünlerdir. Paslanmaz Cr-Grit ile paslanmaz çelik, alüminyum, galvanizli çelik, beton ve tabii taş gibi malzemeler ekonomik olarak işlenebilir. Köşeli Paslanmaz çelik granül Cr-Grit’ler bir ergitme prosesinde üretilir ve köşeli paslanmaz çelik döküm olarak kırılırak kullanıma hazır hale gelir . 

ÜRETİM STANDARTLARI VE KALİTELERİ
G-14,G-16,G-18,G-25,G40,G50 ve G80
ÇELİK GRİT SARF MALZEMESİNİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ	
Çelik Grit 'in Özgül Ağırlığı	7,2 g/cm3	
Çelik Grit 'in Ortalama Dökme Yoğunluğu	5,9 g/cm3	
Çelik Grit 'in Serliği	40-52 HRC	
Çelik Grit 'in Kristal Şekli	Martenzitik	
Çelik Grit 'in Dayanıklılığı	Yüksek	
Çelik Grit 'in Serbest Akış Özelliği	97 % minimum	
Çelik Grit 'in Aside Duyarlılığı	Yoktur	
Çelik Grit 'in Nem Çekme Özelliği	Nem çekmez (higroskobik değildir)	
Çelik Grit 'in Magnetiklik Özelliği	Yüksektir.	
Çelik Grit 'in Elektrik İletimi	Yüksektir.	
Çelik Grit 'in Radioaktivite Özelliği	Tesbit edilmemiştir	
Çelik Grit 'in Patoljik Zarar Verme Özelliği	Yoktur	
Çelik Grit 'in Serbet Silika İçeriği	Yoktur	
ÇELİK GRİT SARF MALZEMESİNİN KİMYASAL ÖZELLİKLERİ	
Karbon	0,85-1,20 %	
Mangan	0,60-120 %	
Silisyum	0,40 % minimum	
Kükürt	0,05 % maksimum	
Fosfor	0,05 % maksimum	
ÇELİK GRİT SARF MALZEMESİNİN BOYUTLARI	
G-12	1,70-2,40 mm	
G-14	1,40-2,00 mm	
G-16	1,00-1,70 mm	
G-18	0,70-1,40 mm	
G-25	0,40-1,20 mm	
G-40	0,30-1,00 mm	
G-50	0,20-0,70 mm	
G-80	0,10-0,40 mm	
ÇELİK GRİT SARF MALZEMESİNİN KULLANIM ALANLARI	
Baraj Bakım Onarım Sanayi	Çelik Grit G-14,G-18,G-25	Barajların boru hatlarında kaplama öncesi temizleme işlemlerinde grit kumlama amacıyla	
Boru İmalat Sanayi	Çelik Grit G-14,G-18,G-25	Boru imalatında kaplama öncesi temizleme ve grit kumlama	
Kaplama Sanayi	Çelik Grit G-12,G-14,G-16	Emaye sökme işinde grit kumlama	
Gemi İnşa Sanayi	Çelik Grit G-18,G-25	Gemi saclarının boya öncesi temizlik işinde	
Granit Sanayi	Çelik Grit G-16,G-18,G-25	Granit kesme işlemlerinde	
Konteyner İmalat Sanayi	Çelik Grit G-16,G-18,G-25	Konteyner imalatında grit kumlama	
Tüp İmalat Sanayi	Çelik Grit G-16,G-18,G-25	Tüp imalatında boya öncesi pürüzlendirme amacıyla grit kumlama
	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
G-14	1.41		10 Screen 14 Screen 16 Screen	2.00 1.40 0.18	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
G-16	1.19		12 Screen 16 Screen 18 Screen	1.70 1.18 1.00	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
G-18	1.00		14 Screen 18 Screen 25 Screen	1.40 1.00 0.71	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
G-25	0.71		16 Screen 25 Screen 40 Screen	1.18 0.71 0.43	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
G-40	0.42		18 Screen 40 Screen 50 Screen	1.00 0.43 0.30	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
G-50	0.30		25 Screen 50 Screen 80 Screen	0.71 , 0.30 0.18	
Sale No	Nomi Size (mm)	Tolerance	Screen Number	mm	
G-80	0.20		40 Screen 80 Screen 120 Screen	0.43 , 0.18 0.20	

YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU
	Genel Bilgiler
Coğrafi Konum
Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk ve Türkiye ile sınır komşusu olan Yunanistan’ın yüzölçümü 131.957 km2’dir. Bu alanın yaklaşık %20’si sayıları 2000’i bulan adalardan oluşmakta ve 200’e yakınında yerleşim bulunmaktadır. Sahil şeridi 15.000 km., toplam sınır uzunluğu 1.181 km.’dir. Yunanistan’ın yaklaşık %80’i dağlık arazidir. 2000 m. yüksekliği aşan 30 dolayında dağ bulunmaktadır. En yüksek noktası 2904m. ile Olympus dağıdır. En uzun nehirleri Aliakmon (297 km), Achelos (220 km), Pinios (205 km) ve Meriç’tir (204 km.) Toplam uzunluğu 490 km. olan Meriç nehri aynı zamanda Türkiye ile Yunanistan arasındaki sınırı ayırmakta olup, 204 km’lik kısım Yunanistan topraklarındaki uzunluktur. Genelinde akdeniz iklimi hakimdir.
 Siyasi ve İdari Yapı
Parlamenter bir cumhuriyet olan Yunanistan’da güçler ayrılığı ilkesine bağlı olarak yasama, yürütme ve yargı organlarının görev ve yetkileri anayasada düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı, parlamento üyeleri arasından 5 yıllığına seçilmekte olup, Karolos Papoulias 2005 yılında yapılan seçimlerin ardından cumhurbaşkanı seçilmiştir. Parlamentoda 300 sandalye bulunmaktadır. Eylül 2007 ‘de yapılan seçimlerde çoğunluğu merkez sağ kanattaki Yeni Demokrasi Partisi (YDP) kazanmıştır. 4 Ekim 2009 tarihinde yapılan genel seçimlerde ise Panhelenik Sosyalist Partisi (PASOK) galip gelerek, parlamentoda çoğunluğu ele geçirmiş, ve George Papandreou başbakan olmuştur. Panhelenik Sosyalist Partisi (PASOK), Yeni Demokrasi Partisi (YDP), Komünist parti (KKE), Radikal Sol Koalisyonu (SyRizA) faaliyet gösteren başlıca siyasi partilerdir.  Halen başbakanlığı Radikal Sol Koalisyonu lideri yürütmektedir.
 Nüfus ve İşgücü Yapısı
Yunan nüfusunun etnik yapısı giderek artan sayıda mülteci ve göçmenlerin ülkeye akın etmesiyle değişmektedir. Nüfus tahminine göre Yunanistan'da 11.2 milyon insan yaşamaktadır. Son dönemlerde sayıları bir milyona yaklaşan göçmen ve mülteci Yunanistan'a yerleşmiş bulunmaktadır. Ülkeye Ortadoğu ve Afrika kıtasından, Çin ve Doğu Avrupa ülkelerinden göç olmaktadır. Avrupa'nın diğer ülkelerinde olduğu gibi Yunanistan'da nüfus giderek yaşlanmaktadır. Yunanistan’ın orta ve uzun vadede karşı karşıya kaldığı en önemli sorunların başında “nüfus yaşlanması” gelmektedir. Göç dışı rakamlara bakıldığında 10 milyonluk Yunanlı sayısı doğal ölümlerle azalmakta ve ülkedeki yaş ortalaması sürekli yükselmektedir. En son 2012 yılı rakamlarına baktığımızda nüfus göçe rağmen binde 5,5 düşmüştür. Büyük şehirlerdeki Arnavut mahalleleri ve Batı Trakya dışında ülke nüfusu artık geri döndürülemez biçimde tükenmektedir. Birçok bölgede yaş ortalaması  50’nin üstündedir. Yunanistan her yıl ortalama 200 bin kürtajla bu alanda AB şampiyonudur ve bu rakam doğum sayısının iki mislidir. Doğurganlık oranı çok düşüktür.
	TEMEL SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER
Temel Sosyal Göstergeler
Resmi Adı	Yunanistan	Nüfus	11,1milyon (2014)	
Dil	Yunanca	Din	Ortodoks Hıristiyanlık	
Yüz ölçümü	131.957 km2	Başkent (nüfus)	Atina (3.8 milyon)	
Yönetim Şekli	Parlamenter Cumhuriyet	Para Birimi	Euro	
Başbakan	Alexis Tsipras	Cumhurbaşkanı	Prokopis Pavlopoulos	
Başlıca Kentler (nüfus)	Selanik (1,1 milyon), Patras (311 bin), Larisa (284 bin), Iraklion (304 bin)	
Kaynak: The Economist Intelligence Unit Greece Country Report
Temel Ekonomik Göstergeler  (E.I.U-a:Gerçekleşen, b:Öngörü)
	2010a	2011a	2012a	2013a	2014a	2015b	
GSYİH (milyar dolar, cari fiyatlarla)	300	289	250	242	238	198	
Reel Büyüme Oranı (%)	-5.4	-8.9	-6.6	-3,9	0.8	-3.0	
Özel Tüketim Harcamaları (% reel değişiklik)	-7.1	-10.6	-7.8	-2.0	1.3	-1.0	
Kişi başına GSYİH ($ PPP)	29.012	26.684	25.388	25.433	25.699	24.938	
İşsizlik Oranı (%, ort.)	12.7	17.9	24.6	27.5	26.5	26.1	
Enflasyon Oranı (%, AB armonize ölçüsü)	4,7	3,1	1,0	-0,9	-1,4	-1,4	
Kredi Faiz Oranı (%, ort.)	6.0	7.1	7.3	7.0	6.5	6.0	
$/€ (yıl sonu)	1.34	1.29	1.32	1.38	1.21	0.98	
İhracat (fob, milyar dolar)	22	27	28	30	31	22	
İthalat (fob, milyar dolar)	-60	-65	-53	-52	-55	-42	
Dış ticaret dengesi (milyar dolar)	-38	-38	-25	-23	-20	-18	
Bütçe Dengesi (%GSYIH)	-11.1	-10.2	-8.7	-12.3	-3.5	-6.6	
Kamu Borçları (% GSYIH)	146	171	157	175	177	186	

EKONOMİK YAPI
 Yunanistan kabaca 11 milyon nüfusu olan ve satın alma gücü paritesiyle 2014 yılında 238 milyar dolar GSYİH üreten bir ülkedir. Kişi başına gelir ise satın alma gücü paritesiyle 2014 yılında 25 bin dolar değerinde gerçekleşmiştir.
Yunanistan 1981 yılında Avrupa Birliği’ne girmiş, 2001 yılında ise euro sisteminin 12’nci üyesi olmuştur. 1980-2008 arasındaki 28 yıllık dönemde Yunanistan’ın milli geliri beş misli artmıştır. Finansal kriz yılı 2008 yılından önceki on yıl ile karşılaştırıldığında ise ülkenin milli geliri yüzde 237 artış göstermiştir. 2008 yılı sonunda kişi başına gelir Avrupa Birliği’ne girilen 1981 yılına göre de tam yüzde 365 oranında artmıştır. 2014 yılına gelindiğinde ise Yunanistan’ın kişi başına geliri Avrupa Birliği ortalamasının yüzde 72 kadarına karşı gelmektedir. 1981 yılından itibaren bu güne kadar ülkeye toplam 200 milyar euro kadar euro bölgesi fonlarından yatırım yapılmıştır.
Yunanistan’da devletin ekonomideki payı %40 oranındadır. Hizmet ağırlıklı ekonomiden oluşan Yunanistan gemi taşımacılığı, turizm ve bankacılık dışındaki sektörlerde rekabet edememektedir. Sanayinin GSYİH içindeki payı %16.5, tarımın %3.6, hizmetlerin ise %79.9’dur. Turizm, gemicilik, finans, inşaat ve telekom sektörün en önemli kalemleridir. İşgücünün %11.8’ini istihdam eden tarım sektöründe üretimi yapılan önemli ürünler taze meyve sebze, zeytin, tütün, şeker, pirinç, buğday, işlenmiş meyve sebze, konserve şeftali ve domates ve zeytinyağı’dır. Firmaların geneli küçük aile işletmeleridir.
Yunanistan özellikle sanayi ürünlerinde çok sınırlı ve az sayıda üretim imkanları ile toplam talebinin %80’ler gibi bir kısmını ithalat ile karşılayan ülke konumundadır.
Gemi taşımacılığı Yunanistan için hayati öneme sahip sektördür. Sektör ülke gayrisafi yurtiçi hasılasının %7.5’ini oluşturmakla birlikre 200.000’den fazla kişiye istihdam yaratmaktadır. Yunanistan ticaret filosu dünya filosunun yaklaşık %20’sini elinde bulundurmaktadır. (Müşavirlik Raporu) Yunanistan Gemiciler Birliği verilerine göre ülkenin gemi taşımacılığından elde ettiği senelik gelir 14 milyar doların üzerindedir.
Yunanistan ekonomisi için öneme sahip olan turizm sektörü ülke hasılasının yaklaşık %16’sını oluşturmaktadır. Sektörde 657 bin kişi istihdam edilmiştir.
GSYİH-Sektörlere Göre Dağılım (%)
 	2014b	
Tarım	3.6	
Sanayi	12	
Hizmetler	84.9	
Kaynak: E.I.U    b: Tahmin
EKONOMİK PERFORMANS
 2008 yılından itibaren Yunan ekonomisinin büyümesi daralmış olup, ekonomi 2009 yılında %3.1, 2010 yılında %5.4, 2011 yılında  %8.9 oranında, 2012 yılında %6.6 oranında daralmıştır. Ekonomi 2013 yılında da daralmasını sürdürmüş  olup, %3.9 oranında daralmıştır.
2014 yılında %0.8 oranında büyüyen ekonominin sermaye kontrolünün etkisi ve iktisadi faaliyetler üzerine olan program tedbirlerinin 3. ve 4. çeyrekte kendini hissettirmesi yüzünden 2015 yılında %3 oranında daralacağı öngörülmektedir. 2016 yılında da %1’lik büyüme oranına ulaşılacağı öngörülmektedir.  
ICAP Group tarafından açıklanan verilere göre; 2014 yılında şirket iflaslarında önceki yıla oranla %15.8 düşüş yaşanmıştır. Yunanistan’da geçen yıl 330 şirket iflasını isterken, bu rakam önceki yıl 392 olarak gerçekleşmiştir.
ICAP tarafından 17 Avrupa ülkesi arasında yapılan araştırmada, Yunanistan, iflasa giden şirket sayısı bakımından  İspanya’dan sonra ikinci sırada yer almaktadır. (Kathimerini- 23.10.2015)
 
Reel GSYİH Büyüme Oranları (%)
Yıllar	2011	2012	2013	2014	2015b	2016b	
Reel büyüme oranı (%)	-8.9	-6.6	-3.9	0.8	-3.0	1.0	
b:  Öngörü
Kaynak: EIU
EKONOMİ POLİTİKALARI
 Bütçe açıkları, borç stoğunda artış, kamu harcamalarında israf, sosyal güvenlik sistemindeki bozukluk, işgücü maliyetlerinin yüksekliği kronikleşmiş yapısal sorunlar olarak bilinmektedir.
2009 yılında bütçe dengesinin GSYİH içindeki payı %15.6 gibi kritik bir orana yükselmiştir. 2010 yılında bütçe dengesinin GSYİH’ye oranı %11, 2011 yılında %10.2,  2012 yılında %8.7 oranında gerçekleşmiştir. 2013 yılında da %12.3 oranında gerçekleşmiş olup, 2014 yılında %3.5 oranına indirilebilmiştir.
Yunanistan’ın kamu borçları 2013 yılında GSYIH’nin %175 oranında gerçekleşmiştir. 2014 yılında %177.1 oranında gerçekleşmiş olup, aynı oranın 2015 yılında %176.6 olacağı öngörülmektedir. Yunanistan dünyada Japonya’dan sonra kamu borcu en yüksek olan ikinci ülke konumundadır.
Mart 2010’da toplanan AB Zirvesi’nde AB ve İMF’nin katkısıyla Yunanistan’a 110 milyar euro’luk finansal yardım paketi açılmıştır. Paket karşılığında kamu kesiminde maaşların kesilmesi, emekli maaşlarının indirilmesi ve kapsamlı vergi artırımları yapılması kararlaştırılmıştır. Haziran 2011’de ise Yunan parlamentosu kamu harcamalarını azaltmayı ve vergi artışlarını içeren orta vadeli mali stratejiyi onaylamıştır.
Vergi oranlarındaki artış, düşen reel ücretler ve yüksek işsizlikle beraber 2011 yılında özel tüketim harcamaları  %10.6 oranında, 2012 yılında %7.8 oranında, 2013 yılında %2 oranında   daralmış olup, 2014 yılında ise %1.3 oranında canlanma göstermiştir.
 Yüksek kurumlar vergisi ve daraltıcı banka kredi politikaları sonucu yatırım harcamaları 2011 yılında %16.8, 2012 yılında %28.7 oranında, 2013 yılında %9.5 oranında  daralmıştır. Yatırım harcamaları 2014 yılında %2.7 oranında büyümüştür. 2015 yılında ise %7 oranında daralacağı öngörülmektedir.
Eurogrup orta vadeli mali projeksiyonları, bütçe açığının GSYİH'ye oranının 2017'ye kadar %0.7 olmasını hedeflemiştir. Bütçe fazlası GSYİH oranının ise %4.5 olması amaçlanmıştır. Orta vadeli bütçe fazlası hedefinin etkin olmayan vergi tahsisatı ve gerçekçi olmayan özelleştirme hedeflerinden dolayı başarıya ulaşması mümkün gözükmemektedir. Hükümet 2017 için bütçe fazlası hedefini %3'e indirmiştir.
 Gelir artırıcı ve harcama kısıcı politikaların yanısıra 50 milyar euro'luk kamu varlıklarının özelleştirilmesi programının da yürürlüğe konması kararlaştırılmıştır. Bununla beraber, özelleştirme süreci çok ağır ilerlemekte olup, başarıya ulaşmamıştır. 2020 yılına kadar kümülatif 24 milyar euro’luk hedefin başarıya ulaşma ihtimali mümkün gözükmemektedir. Halen, özelleştirme hedefinin ancak %6'sı başarılabilmiştir.
 Euro ülkeleri maliye bakanları Yunanistan'a verilecek ikinci yardım paketini Mart 2012’de yaptıkları toplantıda onaylamışlardır. Yunanistan Mart ayında özel yatırımcıların elindeki devlet tahvillerini daha uzun vadeli ve yarıdan düşük nominal değerde kağıtlarla değiştirerek borçlarını 100 milyar euroyu aşkın bir miktarda azaltmayı başarmıştır. Takasın başarısı üzerine euro ülkeleri maliye bakanları 2014 yılına kadar Atina'yı finanse edecek 130 milyar euroluk ikinci yardım paketini onaylamışlardır.
 Yunanistan parlamentosu, hükümet içindeki çatlağa ve şiddetli halk gösterilerine rağmen, uygulanması düşünülen ve yeni yardımların kapısını açacak ve ülkenin iflasını önleyecek harcama kesintileri ve vergi artışlarından oluşan bir tasarruf önlemleri paketini 2013-16 Orta Vadeli Finansal Strateji Çerçevesinde 2012 kasım ayının başlarında  onaylamıştır. 2013-2014 yılları için 13,5 milyar euro tutarındaki kesintiler şu an 65 olan emeklilik yaşında iki yıl artış, ücret ve maaşlarda kesintiler ve mevduat vergilerinde artış içermektedir.
Özel sektörün elindeki kamu borcunun yeniden yapılandırılmasına, ve 2012 yılında Yunan tahvillerini elinde bulunduran kamu sektörünün borç vadelerinin uzatılmasına, faizlerin düşürülmesine rağmen, kamu borcunun sürdürülebilirliği şüphe ile karşılanmaktadır.
Yunanistan'da hükümetin, AB ve IMF'nin mali yardımlarının sürmesine ilişkin çok yönlü yasa tasarısının oy çoğunluğuyla 2013 nisan ayında meclisten geçmesinin ardından ülkede huzursuzluk iyice derinleşmiştir. Parlamentodan geçen tasarı ile kamu kurum ve kuruluşlarında işten çıkarmalar, tasarruf amacıyla bazı okulların ve savunma sanayisindeki kurumların birleştirilmesi, belediye zabıtaları ile okul güvenlik birimlerinin iptal edilmesi, belediye bütçelerinin Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca kayyum altına alınması öngörülmektedir. Öte yandan, Yunan Hükümeti, Troyka ile varılan anlaşma gereğince 4 bini 2013 yılı içerisinde olmak üzere 2014 yılı sonuna kadar yaklaşık 15 bin devlet  memurunun  işine son vermeyi planlamıştır.
 Yunanistan’da E.I.U verilerine göre işsizlik  %27.5 oranında gerçekleşmiştir. Genç işsizlik yüzde 60’ın üzerindedir. 10.7 milyon nüfusta 5 milyon kişi çalışmamakta, emekli ya da işsizdir. Faal çalışan 3.5 milyon civarındadır. Kısacası 3.5 milyon, 5 milyona bakmaktadır. Ülkede yaklaşık 3 milyon hane mevcut olup, bunun 2.5 milyonu ödenmeyecek kadar ağır vergi borcu altındadır.
 Piyasalardan 2011'de borçlanma imkanı kalmayan Yunanistan'a Euro Bölgesi tarafından sağlanan 240 milyar euroluk kurtarma paketlerinin süresi 2014’ün sonunda dolmuş olduğu için, Ocak 2015 seçimlerini takiben yeni Çipras hükümeti süre uzatımı talebinde bulunmuştur. Eurogroup, haziran ayının sonuna kadar yeni hükümete süre uzatımı tanımış olup, yükümlülüklerin yerine getirilmesi doğrultusunda 3. finansal yardım görüşmelerine başlanacağını umut etmektedir.
 2014’ün sonunda  Yunan hükümeti borcun kırpılmasından ziyade borç vadelerinin uzatılması ve faizlerin düşürülmesi doğrultusunda kamu borcunun yeniden yapılandırılması görüşmelerine başlanmasını ümit etmektedir. Resmi alacaklılar ise borcun kırpılmasına sıcak bakmamaktadır.
Yunanistan'ın yüzde 60'ı Euro Bölgesi'ne, yüzde 15'i devlet tahvillerine, yüzde 10'u IMF'ye, yüzde 8'i Yunan bankaları ve yabancı bankalar başta olmak üzere diğer kreditörlere, yüzde 6'sı da Avrupa Merkez Bankası'na olmak üzere toplamda yaklaşık 323 milyar avro borcu bulunmaktadır.
Yunanistan’ın kamu borçlarının yarıdan fazlası, yani çok önemli bir kısmı 2020 yılından itibaren 30 yıl içinde ödenmeye başlanacak olup, düşük faizlidir. Kısa vadede önemli olan IMF kredileri ve Avrupa Merkez Bankası’na olan borçlardır. (ELA-Bankalara destek fonları) Bu borçlar küçük miktarda olmasına rağmen, IMF ve Avrupa Merkez bankası tabi olduğu kuralların dışına çıkamamaktadır. Dolayısıyla kısa dönemde Yunanistan’ı borç açısından zorlayan bu iki kurumun olacağı beklenmektedir. 20 Temmuz 2015 tarihinde Avrupa Merkez Bankası’nın kendisine ödenmesi gereken 3.5 milyar euroluk borç gerçekleştirilmezse Yunan bankalarına likidite sağlanması imkansız hale gelecektir. 
2014’ün ikinci yarısında Yunanistan euro bölgesinde en hızlı büyüyen ekonomiydi. Ama 2015 yılının ilk çeyreğinde  yeniden resesyona girmiştir. 2014 yılının ilk üç çeyreğinde Yunanistan’ın çeyreklik büyümeleri pozitife dönmüş iken, son çeyrekte kendini gösteren politik istikrarsızlıktan dolayı 2015’in ilk çeyreğinde ekonomi geçen yılın aynı çeyreğine göre sadece %0.3 oranında artmıştır. 2014’in 3. çeyreğinde  gerçekleşen %1.5, son çeyreğinde gerçekleşen %1.3 oranındaki büyüme oranlarıyla karşılaştırıldığında Yunan ekonomisinin 2015 yılından itibaren büyüme ivmesini kaybettiği ve resesyona girdiği anlaşılmaktadır.
 Ekonomi ve Sanayi Araştırma Kurumu (IOBE) 2015 mart ayında ekonomik güven endeksinin %96.8 iken, nisan ayında %92.7’ye düştüğünü tespit etmiştir. Bu oran AB-İMF yardımının  alındığı  2010 yılından beri gerçekleşen en düşük endeks oranına karşı gelmektedir. Düşüş ekonominin tüm sektörlerinde kendini hissettirmiş olup, tüketici güveni de Nisan ayında mart ayına göre %31 oranında azalmıştır. 2014’ün son çeyreğinde gerçekleşen özel tüketimdeki ve gayrisafi sabit yatırımlardaki artış eğilimi 2015’in ilk yarısında daralma eğilimine girmiştir.
Bugün gelinen durumda Yunanistan borçları ödeyememesinin yanısıra maaşları dahi ödemekte zorlanmaktadır. Bu nedenle yardıma müthiş ihtiyacı olduğundan, haziran ayının sonunda temin edilecek 7,2 milyar Euro'luk dilimle  30 Haziran'da IMF'e 1,6 milyar Euro borcun ödenmesi planlanmıştır. Ancak bu miktarın serbest kalması için, kemerin daha ileri deliklere kadar sıkılması şart koşulmuştur. Bu şartlar ise, Çipras'ın meydanlarda sarf ettiği popülist söylemlerle çeliştiği için  5 temmuz'da emeklilik sistemi, katma değer vergisi ve kurumlar vergisi ile savunma harcamalarına yönelik katı "kemer sıkma" politikalarının oylandığı halkoylaması düzenlenmiştir. Yunan halkı  kemer sıkma önlemleri” denen ekonomi-politikalarının uygulanmasına %60 oranında hayır oyu vermiştir. Bu arada Yunanistan, 30 Haziran'da vakti gelen borcu da ödemeyeceğini bildirerek, IMF tarihinde borcunu ödemeyen ilk gelişmiş ülke ünvanına hak kazanmıştır. 
Kemer sıkma önlemleri arasında savunma sanayiine ayrılan fonun yarıya indirilmesi, emeklilik sistemi tarafından yapılan maaş ödemelerinin makul düzeylere indirilmesi,  şirketlerin ödediği kurumlar vergisinin yüzde 29 düzeyine çıkarılması talep edilmektedir.  
Ayrıca erken emekliliğin kaldırılması da Troyka'nın Yunanistan'dan talep ettiği ana başlıklar arasında yer almaktadır. Bu arada Troyka, EKAS adı ile bilinen ve fakir emeklilere, standart emeklilik maaşına ek verilen ödemenin 2017 yılında kaldırılmasını isterken, Çipras tarafı ancak 2018-2020 arasında bu adımı atabileceklerini ifade etmektedir.
Yunanistan’da en büyük sorunun başında emeklilik sisteminin sorunları yer almaktadır. Yunanistan'da Euro cinsinden yapılan emeklilik ödemeleri tüm Avrupa’nın en yüksek emeklilik ödemelerini oluşturmaktadır. Üstelik kamu çalışanları çoklukla 50 yaşında emekli olmuşlardır.  Ama bugün durum değişmiş olup, son dört yılda 2010 yılından bu yana sekiz defa emeklilik ödemeleri düşürülmüştür. Halen ortalama emeklilik ödemesi 700 euro civarındadır. Yunanistan’da fakirlik sınırı ayda 665 euro civarında olup,  emeklilerin yüzde 45 kadarının aldığı emeklilik maaşının, bugün fakirlik sınırının altında kaldığı görülmektedir.
 Yunan hükümetinin 86 milyar avroluk "Üçüncü Kurtarma Paketi"ne ilişkin Avrupalı kurumlarla vardığı anlaşma ağustos 2015 tarihinde Yunan Parlamentosunda onaylanmıştır. Yunan ekonomisinde 2016 yılı için yüzde 0,50, 2017 için yüzde 1,75 ve 2018 için yüzde 3,5 faiz dışı fazlalık oluşturulması öngörülen anlaşmada, taşınmaz mal varlıklarında ve bazı ürünlerde vergilerin artırılması, iş ve sosyal güvenlikle ilgili konularda köklü değişiklikler yapılması, bazı mesleklerin ve enerji piyasasının serbestleştirilmesi, çiftçilere yakıt vergisi muafiyetinin kaldırılması ve tarım ürünlerinin vergilendirilmesi, özelleştirmeler için özel bir fon oluşturulması ve 2017 sonuna kadar bu fona özelleştirmelerden elde edilecek 6,4 milyarlık kaynak aktarılması gibi reformlar yer almaktadır.
Yunanistan'da, 20 Eylül'de yapılan genel seçimlerin ardından Radikal Sol İttifak (SYRIZA) lideri Aleksis Çipras başkanlığında, Bağımsız Yunanlılar (ANEL) partisinin desteğiyle kurulan koalisyon hükümeti Ekim ayında güvenoyu almıştır.
Hükümetin öncelikli hedefinin ekonomik kalkınmanın sağlanması ve borcun yeniden yapılandırılması olduğunu vurgulayan Çipras,krizden ve denetim sürecinden bir an önce çıkılmasını amaçladıklarını belirtmiştir.İlk değerlendirmenin tamamlanmasını takiben, borcun azalmasıyla ilgili müzakerelerin başlatılması ve 2017'inin başında uluslararası para piyasalarına açılmak hedeflenmektedir.
Avrupalı kreditörlerle imzalanan anlaşmalar sonrası sancılı kemer sıkma politikalarını hayata geçirecek olan hükümetin, Avrupa Birliği ve kreditörlerin 86 milyar avroluk "Üçüncü Kurtarma Paketi" karşılığında dayattığı reformları da uygulaması beklenmektedir.86 milyar avroluk kredinin ilk dilimi (26 milyar euro) ağustos 2015'de serbest bırakılmıştır.
Yunanistan'ın Kasıma kadar reformlarla ilgili yapılması planlanan ilk değerlendirmeyi başarıyla geçmesi gerekmektedir. Ayrıca, borç yapılandırma üzerinde anlaşmaya varılana kadar IMF destek vermeyeceğini belirtmiştir. Borç yapılandırma tartışmalarının kasım ayında yapılacak ilk değerlendirme toplantısına kadar gündeme gelmeyeceği kesinlik kazanmıştır. Almanya borç silinmesine sıcak bakmamakla beraber, IMF vade oranlarının uzatımı ve faiz oranlarının düşürülmesine olumlu yaklaşmaktadır.

ENFLASYON
 
Enflasyon İstatistikleri
2010	2011	2012	2013	2014	2015b	2016b	
4,7	3,1	1,0	-0,9	-1,4	-1,3	0,9	
Kaynak: The Economist Intelligence Unit
b:Öngörü
 Dolaylı vergi artışları ve yüksek mal fiyatlarıyla beraber 2011 yılında tüketici fiyatları enflasyon oranı %3.1 olarak gerçekleşmiştir. Düşen ücretler ve işsizliğin etkisiyle 2013 yılında ekonomi deflasyonun etkisinde olup, enflasyon oranı %-0.9 oranında gerçekleşmiştir. 2015 yılında da deflasyonun devam edeceği beklenmektedir.
	  Dış Ticaret
Ülkenin Dış Ticareti
 Dış Ticaret Göstergeleri (milyar $)
Yıllar	2010	2011	2012	2013	2014b	2015c	2016c	
İhracat (fob, milyar dolar)	23	28	28	30	29	25	27	
İthalat (fob, milyar dolar)	-60	-66	-54	-53	-51	-38	-40	
Dış Ticaret Hacmi (fob, milyar dolar)	86	94	82	83	80	63	67	
Dış Ticaret Dengesi (milyar dolar)	-37	-38	-26	-23	-22	-13	-13	
b:tahmin, c. Öngörü Kaynak:E.I.U
 İhracatında Başlıca Ürünler
İhraç Ettiği Başlıca Ürünler (milyon dolar)
GTİP	ÜRÜNLER	2010	2011	2012	2013	2014	
_	TOPLAM	21.750	31.711	35.180	36.259	35.452	
2710	Ham olmayan petrol yağları	2.188	9.030	12.976	13.639	13.116	
3004	Tıbbi ilaçlar	1.282	1.140	1.114	1.284	1.258	
7606	Alüminyum levhalar	451	783	719	660	722	
9999	Başka yerde sınıflandırılmayan mallar	618	913	709	699	693	
302	Taze balık	562	647	599	583	562	
2005	İşlenmiş veya konserve sebzeler	324	375	396	449	466	
406	Peynir	293	330	352	395	443	
7411	Bakır tüp ve borular	384	474	433	429	420	
2008	Konserve meyveler	358	409	431	450	406	
5201	Pamuk karde edilmemiş	488	327	551	492	403	
8471	Bilgi işlem cihazları	50	43	47	46	353	
1509	Zeytinyağı ve fraksiyonları	282	311	415	657	344	
7601	İşlenmemiş alüminyum	209	341	258	291	316	
8544	İzole tel kablo	279	342	406	316	280	
2402	Sigara	195	251	246	267	280	
2523	Çimento	192	114	220	275	279	
3902	Propilen polimer	229	256	230	240	264	
7607	Alüminyum folyolar	176	204	215	254	264	
4303	Giyim eşyaları	250	300	312	293	262	
7604	Alüminyum çubuklar	148	164	168	187	239	
Kaynak: Trademap
 İthalatında Başlıca Ürünler
 İthal Ettiği Başlıca Ürünler (milyon dolar)
GTİP	ÜRÜNLER	2010	2011	2012	2013	2014	
_	TOPLAM	63.942	60.832	62.341	61.151	62.023	
2709	Ham petrol yağları	11.075	10.016	16.522	16.052	14.969	
2710	Petrol yağları-ham olmayan	2.697	4.301	4.284	4.371	4.523	
3004	Tıbbi ilaçlar	3.884	3.529	3.110	2.945	2.861	
8901	Yolcu, kargo gemileri	3.828	1.664	2.476	1.579	2.390	
2711	Petrol gazları	1.198	1.886	2.106	1.894	1.316	
8703	Binek otomobilleri	1.560	1.160	669	787	1.112	
8471	Otomatik veri işleme cihazları	590	482	353	430	796	
8517	Telefon hattı elektrikli cihazlar	890	737	717	692	683	
406	Peynir	515	566	503	569	578	
203	Domuz eti	470	528	550	577	560	
3901	Etilen polimerleri	449	520	452	504	522	
201	Büyükbaş hayvan etleri, taze ve dondurulmuş	505	532	518	498	482	
7601	İşlenmemiş alüminyum	507	478	385	447	472	
2716	Elektrik enerjisi	368	253	366	272	464	
3002	Serum	453	438	383	388	405	
8708	Motorlu taşıtlar yedek parçaları	479	433	346	368	393	
7403	Rafine bakır ve bakır alaşımlar	254	243	411	413	380	
7208	Düz haddelenmiş demirler	377	464	376	342	345	
8528	TV alıcıları	410	262	342	285	316	
9018	Elektro-tıbbi cihazlar	459	365	284	325	311	
Kaynak:Trademap
Başlıca Ülkeler İtibariyle Dış Ticaret
Yunanistan İhracatının Ülkelere Göre Dağılımı (milyon dolar)
ÜLKELER	2010	2011	2012	2013	2014	
TOPLAM	21.750	31.711	35.180	36.259	35.452	
Türkiye	1.139	2.485	3.815	4.257	4.350	
İtalya	2.350	2.956	2.702	3.241	3.242	
Almanya	2.387	2.454	2.235	2.347	2.329	
Ship stores and bunkers	449	1.891	2.148	2.156	1.947	
Bulgaristan	1.406	1.724	1.945	1.852	1.767	
Güney Kıbrıs	1.567	1.903	1.719	1.512	1.615	
İngiltere	1.144	1.239	1.097	1.288	1.273	
ABD	874	1.712	1.325	1.241	1.092	
S. Arabistan	124	349	496	536	1.043	
Mıısr	277	483	444	788	1.008	
Makedonya	434	794	1.067	988	935	
Gibraltar	95	544	675	1.406	856	
Fransa	829	906	858	851	843	
Romanya	799	830	738	798	829	
Lübnan	40	218	947	661	812	
İspanya	518	640	692	764	783	
Hollanda	513	637	568	565	548	
Arnavutluk	523	592	537	456	547	
BAE	225	633	599	498	478	
Rusya	427	549	600	539	474	
Kaynak: www.trademap.org
 Yunanistan İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı (milyon dolar)
ÜLKELER	2010	2011	2012	2013	2014	
TOPLAM	63.942	60.832	62.341	61.151	62.023	
Rusya	6.361	5.776	7.731	8.786	6.475	
Almanya	6.709	6.397	5.756	5.839	6.130	
Irak	890	805	2.269	4.792	5.266	
İtalya	6.161	5.570	4.880	4.678	4.696	
Çin	3.816	3.591	2.945	2.914	3.313	
Kazakistan	1.412	1.196	1.637	1.887	3.170	
Hollanda	3.368	3.289	2.866	2.821	3.002	
Fransa	3.128	3.034	2.678	2.852	2.801	
İspanya	1.924	1.879	1.672	1.782	2.070	
Kore Cum.	2.437	1.460	2.416	1.344	1.953	
Bulgaristan	1.375	1.609	1.669	1.853	1.854	
S. Arabistan	1.552	1.949	3.438	1.559	1.747	
Belçika	2.167	2.196	1.687	1.712	1.710	
İngiltere	1.910	1.726	1.455	1.490	1.579	
Türkiye	1.540	1.604	1.425	1.472	1.544	
Mısır	386	908	571	767	1.118	
Libya	1.854	440	2.173	1.530	901	
Romanya	607	660	614	685	800	
ABD	1.554	1.147	735	670	665	
İsviçre	1.043	834	639	617	617	
Kaynak: www.trademap.org
	Pazar ile İlgili Bilgiler
Fikri, Sınai,Ticari Mülkiyet Hakları
 Yunan kanunları patent ve markalar için yerli ve yabancı firmalara eşit koruma sağlamaktadır. Yunanistan, Fikri ve Sınai Mülkiyet Haklarının Korunması için Paris Konvansiyonu, Dünya Endüstriyel Haklar Organizasyonu ve Bern Konvansiyonu üyesidir. Yunan mevzuatı bu konudaki Avrupa Birliği düzenlemeleri ile de uyum içindedir.
Patent ve marka, fikri ve sınai mülkiyet hakları kapsamında çok büyük önem arz etmektedir. Bir çok sektörde fiyat ve işçilik avantajını kaybeden Yunan sanayicisi ve ihracatçısı, marka ve patente önem vermeye başlamıştır. Devlet, küçük sanayicilerin moda yaratma ve moda tahmini, dış pazar bulma ve yurt dışı tanıtım faaliyetlerinde  yardımcı olmak amacıyla maddi katkı sağlamaktadır. 
Avrupa Birliği Ülkelerinde geçerli marka tescili için, marka tescilini müteakip İspanya’da kurulu Avrupa Tek Pazar Marka Armonize Kurumuna Yunanistan’dan alınacak marka tescil izninin kaydettirilmesi gerekmektedir. 
Yunanistan’da marka tesciline ilişkin yetki Yunan Kalkınma Bakanlığı’nın ticaret ve sanayi birimlerinde bulunmaktadır. Marka tescili, 20 Aralık 1993 tarihli ve 40/94 sayılı mevzuat çerçevesinde ilgili kurul tarafından yapılmaktadır. 
Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin herhangi birisinden alınmış bir marka tescilinin Yunanistan’da uygulanması 353/98 sayılı mevzuat çerçevesinde Yunan Kalkınma Bakanlığı’na müracaat ile mümkün bulunmaktadır.  Yunanistan’da Marka Tescili için www.obi.gr  internet sitesinden bilgi alınabilir.
 Yunanistan’daki marka tescili uygulamasında istenen bilgiler şunlardır:
-60 Euro’dan başlamak üzere vergi ve harç gideri,
-Başvuru formunun Yunanca bir örneği, 
-İlgili şirketin Yunanistan’daki yetkili bir avukata kendisini temsil etmek üzere vermesi gereken vekalet örneği,
-Başvuru formu örneğinin 10 tane kopyası (formların renkli olması halinde kopyaların buna mukabilen 10 tane renkli kopyası).
Dağıtım Kanalları
 Perakendecilik-
Yunanistan’da perakende piyasası dağınık bir yapı arz etmektedir. Büyük perakende firmaları ve özellikle zincir süpermarketler pazardaki önemli aktörler olarak yer almaktadır. Tekstil-konfeksiyon, ev eşyası, mobilya gibi emek yoğun sektörler de dahil olmak üzere iç talep yoğun olarak ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Gıda sektöründe yerli üretimle birlikte diğer AB ülkelerinde de ithalat yapılmaktadır. İstihdamın %10’unu sağlayan perakende sektörü 2002-2007 arasında yaklaşık %30 büyüme göstermiş, ancak 2008’de finansal krizin etkisiyle sektörde %1.4 civarında bir daralma gerçekleşmiştir. Perakende satışta en hızla büyüyen sektör özellikle ayaküstü yiyecek ve özel dizayn giyim konusundaki ülke zincirleridir. Sektörün GSYİH’ya katkısı %14-16 civarındadır. Toptan ve perakende satışların GSYİH’ye katkısı üretimden daha fazladır.
Carrefour-Marinopoulos SA, Alfa-Beta Vassilopoulos SA, Sklavenitis, Metro SA, Dia SA, Atlantic SA, Jumbo Hellas Sa, Zara Hellas Sa, Plaisio Computers perakende pazarının en önemli şirketleridir. Büyük mağaza zincirleri pazar paylarını daha da büyütürken, küçük mağazalar giderek azalmaktadır.
Franchising
Franchising giderek önem kazanmakta olup, Yunanlı şirketlerle herhangi bir franchise veya distribütörlük anlaşması durumunda ulusal mevzuatla birlikte AB’nin ilgili direktifleri geçerlidir. Gıda ve hizmet sektörleri franchising alanında en iyi fırsatları sunmaktadır.
Yunanistan’da şirketlerin mali durumu ve ticari sicili ile ilgili bilgi sağlayan çeşitli kuruluşlar bulunmakta olup, talep edilen bilginin çeşidine göre belirli bir ücret karşılığında bu hizmeti vermektedirler.
Markalama ve Etiketleme Koşulları
Yunanistan, yasal çerçevesinin AB ile uyumlaştırılması doğrultusunda  markalama, paketleme ve etiketleme koşullarına önem göstermektedir. Tüketim malları üzerinde Yunanca etiket bulunması zorunluluğu vardır. Etiketler, ürünlerin nitelik ve nicelikleri, bileşimindeki maddeler, sertifika numarası, depolama, nakliye, kullanım ya da bakım usulleri gibi bilgileri içermelidir. Ürün üzerinde üretim ve son kullanma tarihleri, garanti süresi açıkça belirtilmelidir. Ayrıca üretici ve ithalatçı firma bilgileri de bulunmalıdır. Ürünün niteliği nedeni ile ürün üzerine etiket yapıştırılma imkanı bulunmuyorsa, sözkonusu bilgilerin farklı bir şekilde, ürünle birlikte tüketiciye verilmesi gerekmektedir.
	Türkiye ile Ticaret
Genel Durum
 Türkiye-Yunanistan Ticaretinin Seyri (Milyon dolar)
YILLAR	İTHALAT	İHRACAT	DENGE	HACİM	
2001	266	476	210	742	
2002	324	583	259	907	
2003	428	920	492	1.348	
2004	594	1.171	577	1.765	
2005	728	1.127	399	1.855	
2006	1.045	1.603	558	2.648	
2007	950	2.263	1.313	3.213	
2008	1.151	2.430	1.279	3.581	
2009	1.131	1.635	505	2.765	
2010	1.542	1.456	-85	2.999	
2011	2.569	1.553	-1.015	4.122	
2012	3.540	1.401	-2.137	4.942	
2013	4.206	1.437	-2.768	5.644	
2014	4.044	1.537	-2.507	5.581	
2014(1-8)	2.639	10.15	-1.623	3.654	
2015 (1-8)	1.311	860	-451	2.171	
Kaynak: Trademap
 Türkiye’nin Yunanistan’a İhracatında Başlıca Ürünler (Milyon Dolar)
GTİP	ÜRÜNLER	2012	2013	2014	
2711	PETROL GAZLARI VE DİĞER GAZLI HİDROKARBONLAR	234	256	226	
8703	BİNEK OTOMOBİLLERİ VE ESAS İTİBARİYLE İNSAN TAŞIMAK ÜZERE İMAL EDİLMİŞ DİĞER MOTORLU TAŞITLAR (YARIŞ	22	40	73	
8528	MONİTÖRLER VE PROJEKTÖRLER, TELEVİZYON ALICI CİHAZLARI	16	14	45	
6006	DİĞER ÖRME MENSUCAT	26	30	34	
7208	DEMİR VEYA ALAŞIMSIZ ÇELİKTEN YASSI HADDE ÜRÜNLERİ (GENİŞLİK >= 600 MM) (SICAK HADDELENMİŞ) (KAPLANM	30	23	34	
2716	ELEKTRİK ENERJİSİ	23	3	33	
7601	İŞLENMEMİŞ ALUMİNYUM	0	29	30	
2710	PETROL YAĞLARI VE BİTÜMENLİ MİNERALLERDEN ELDE EDİLEN YAĞLAR	124	85	29	
7306	DEMİR VEYA ÇELİKTEN DİĞER İNCE VE KALIN BORULAR VE İÇİ BOŞ PROFİLLER	12	18	29	
6004	DİĞER ÖRME MENSUCAT (EN>30CM, ELASTOMERİK/KAUÇUK İPLİK=>%5)	26	29	28	
8418	BUZDOLAPLARI, DONDURUCULAR VE DİĞER SOĞUTUCU VE DONDURUCU CİHAZLAR VE ISI POMPALARI	20	20	23	
3923	PLASTİKLERDEN EŞYA TAŞINMASINA VEYA AMBALAJLANMASINA MAHSUS MALZEME, TIPA, KAPAK, KAPSÜL VE DİĞER KA	14	18	22	
3920	PLASTİKTEN DİĞER LEVHA, PLAKA, ŞERİT, FİLM, FOLYE (GÖZENEKSİZ)	11	15	19	
8450	EV VEYA ÇAMAŞIRHANE TİPİ YIKAMA MAKİNALARI (YIKAMA VE KURUTMA TERTİBATI BİR ARADA OLANLAR DAHİL)	12	18	19	
8704	EŞYA TAŞIMAYA MAHSUS MOTORLU TAŞITLAR	4	4	19	
8516	ELEKTRİKLİ SU ISITICILARI, ELEKTROTERMİK CİHAZLAR, ORTAM ISITICILARI, SAÇ VE EL KURUTUCULARI, ÜTÜLER	20	19	18	
4011	KAUÇUKTAN YENİ DIŞ LASTİKLER	17	20	18	
7210	DEMİR VEYA ALAŞIMSIZ ÇELİKTEN YASSI HADDE MAMULLERİ, GENİŞLİĞİ 600 MM VEYA DAHA FAZLA OLANLAR (KAPLA	11	20	17	
7219	PASLANMAZ ÇELİKTEN YASSI HADDE MAMULLERİ (GENİŞLİĞİ 600 MM. VEYA FAZLA OLANLAR)	1	1	16	
7216	DEMİR VEYA ALAŞIMSIZ ÇELİKTEN PROFİLLER	3	6	15	
Kaynak: Trademap
 
Türkiye’nin Yunanistan’dan İthalatında Başlıca Ürünler (Milyon Dolar)
GTİP	ÜRÜNLER	2012	2013	2014	
2710	PETROL YAĞLARI VE BİTÜMENLİ MİNERALLERDEN ELDE EDİLEN YAĞLAR	2.437	2.952	2.903	
5201	PAMUK (KARDE EDİLMEMİŞ VEYA PENYELENMEMİŞ)	252	275	193	
3902	PROPİLEN VE DİĞER OLEFİNLERİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE)	130	154	156	
2716	ELEKTRİK ENERJİSİ	55	87	65	
2713	PETROL KOKU, PETROL BİTÜMENİ VE PETROL YAĞLARININ VEYA BİTÜMENLİ MİNERALLERDEN ELDE EDİLEN YAĞLARIN	41	114	65	
7411	BAKIRDAN İNCE VE KALIN BORULAR	57	53	57	
7606	ALUMİNYUM SACLAR, LEVHALAR, ŞERİTLER (KALINLIĞI 0,2 MM. Yİ GEÇENLER)	50	44	51	
8471	OTOMATİK BİLGİ İŞLEM MAK. BUNLARA AİT BİRİMLER; MANYETİK VEYA OPTİK OKUYUCULAR, VERİLERİ KODA DÖNÜŞT	0	0	50	
3105	AZOT, FOSFOR VE POTASYUMUN İKİSİNİ VEYA ÜÇÜNÜ İÇEREN MİNERAL VEYA KİMYASAL GÜBRELER	13	23	30	
3920	PLASTİKTEN DİĞER LEVHA, PLAKA, ŞERİT, FİLM, FOLYE (GÖZENEKSİZ)	11	10	25	
3903	STİREN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE)	20	18	19	
3102	AZOTLU MİNERAL VEYA KİMYASAL GÜBRELER	2	15	17	
7607	ALUMİNYUMDAN YAPRAK VE ŞERİTLER (KALINLIK <= 0, 2MM)	20	19	17	
4102	KOYUN VE KUZULARIN HAM DERİLERİ	36	32	15	
1001	BUĞDAY VE MAHLUT	36	26	14	
7204	DÖKME DEMİRİN, DEMİRİN VEYA ÇELİĞİN DÖKÜNTÜ VE HURDALARI VEYA BUNLARIN ERİTİLMESİ İLE ELDE DİLMİŞ KÜ	4	15	13	
8309	HER TÜRLÜ TIPALAR, ŞİŞELER İÇİN KAPSÜLLER, YIRTILABİLEN KAPSÜLLER, DİŞLİ KAPAKLAR, KAPAK PLAKALARI,	5	12	12	
4823	DİĞER KAĞIT, KARTON, SELÜLOZ VATKA VE SELÜLOZ LİF TABAKALARI VE BUNLARDAN DİĞER EŞYA	9	8	11	
7612	ALUMİNYUMDAN DEPO, FIÇI, VARİL, VB. KAPLAR; HACMİ<=300 LT (SIKIŞTIRILMIŞ VEYA SIVILAŞTIRILMIŞ GAZ İÇ	2	8	11	
3919	PLASTİKTEN KENDİNDEN YAPIŞKAN LEVHA, PLAKA, BANDLAR, ŞERİT, FİLM, FOLYE VE DİĞER YASSI ŞEKİLLER	6	6	10	
Kaynak: Trademap
 İki Ülke Arasındaki Anlaşma ve Protokoller
 Türkiye İle Yunanistan Arasındaki Ticari ve Ekonomik Anlaşma ve Protokoller
 Anlaşma Adı	İmza Tarihi	
Hava Ulaştırması Anlaşması	22.07.1947	
Ticaret ve Ödeme Anlaşması Anlaşması	07.11.1953	
Uluslararası Karayolu Nakliyatına Dair Anlaşma	16.11.1970	
Turizm Alanında İşbirliği Anlaşması	20.01.2000	
Çevrenin Korunmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası	20.01.2000	
Gümrük İdarelerinin Karşılıklı Yardımlaşmasına Dair Anlaşma	20.01.2000	
Terörizm, Örgütlü Suçlar, Uyuşturucu Madde Kaçakçılığı ve Yasadışı Göç ile Mücadelede İşbirliği Anlaşması	20.01.2000	
Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Anlaşması	04.02.2000	
Gümrük Suçlarının Men’i, Takibi ve Gümrük Suçlarıyla Mücadele Hakkında Karşılıklı İdari Yardım ve İşbirliği Anlaşması	04.02.2000	
Kültürel İşbirliği Anlaşması	04.02.2000	
Tarım Alanında Teknik,  Bilimsel ve Ekonomik İşbirliği Protokolu  	22.06.2000	
Ekonomik İşbirliği Anlaşması	04.02.2000	
Deniz Taşımacılığı Anlaşması	04.02.2000	
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması	02.12.2003	
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı
 
08.05.2009 tarih ve 27222 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2009/8 sayılı Genelge ile Türk-Yunan Karma Ekonomik Komisyonu Türk Tarafı Eşbaşkanı Devlet Bakanı Egemen Bağış’tır.
Türkiye ile Yunanistan arasında 4 Şubat 2000 tarihinde Atina’da imzalanan “Ekonomik İşbirliği Anlaşması” 25 Kasım 2001 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olup, bu çerçevede oluşturulan Karma Ekonomik Komisyonun (KEK) III. Dönem Toplantısı 29-30 Haziran 2005 tarihleri arasında Atina’da gerçekleştirilmiştir. KEK IV. Dönem Toplantısı ise 25 Ekim 2010 tarihinde Türlkiye’de gerçekleştirilmiştir.
Ülkemiz ile Yunanistan arasındaki İkili Karayolu Taşıma Anlaşması, 4 Nisan 1970 tarihinde Ankara’da imzalanmış olup iki ülke arasındaki eşya ve yolcu taşımaları bu Anlaşma ile Kara Ulaştırması Karma Komisyon toplantıları sonunda düzenlenen Protokoller çerçevesinde yürütülmektedir.
 
Türkiye ile Yunanistan arasında:
 
- 13-14 Mayıs 2003 tarihlerinde Atina’da UKK,  
- 18-19 Nisan 2005 tarihlerinde Ankara’da KUKK,
- 25-26 Mayıs 2006 tarihlerinde Atina’da KUKK
- 31 Ocak-1 Şubat 2008 tarihlerinde Ankara’da KUKK
- 25-26 Şubat 2009 tarihlerinde Atina’da KUKK
-1-2 Temmuz 2010 tarihlerinde İstanbul’da KUKK
 
toplantıları yapılmış olup, toplantı sonunda Protokoller imzalanmıştır.
 İhracat Potansiyeli Olan Başlıca Sektörler
Yunanistan ülkedeki sınırlı üretim nedeniyle ithalata bağımlı bir ülkedir. Fiyat ve kalite gibi faktörler dikkate alınarak uygulanacak rekabetçi politikalarla ihracatçılarımızın pazara  her sektörde hitap etmesi imkan dahilindedir. Yunanistan’ın ithalat profili incelendiğinde otomotiv ve yan sanayi, beyaz eşya, televizyon, sağlık ekipmanları, yenilenebilir enerji, tekstil ve konfeksiyon, deri, mobilya, otel ekipmanları, seramik ihracat potansiyeli olan başlıca sektörlerdir.
Türkiye-Yunanistan Yatırım İlişkileri
Son yıllarda her iki ülke iş adamlarının karşılıklı yatırım ve işbirliğinde büyük adımlar attığı görülmektedir. Son dönemlerde öne çıkan yatırımların başında; Doğuş Grubunun Yunanistan’ın Lamda Development tarafından işletilen Flisvos Marinaya %50 oranında ortak olması yer almaktadır.Yunan basınında da büyük yankı uyandıran bu satın alma, 2012 yılının son günlerinde gerçekleşmiştir. (Müşavirlik Raporu)
2012 yılının başlarında gerçekleşen diğer bir büyük yatırımda ise Pak Holding, Yunan Karton firması MEL (Macedonian Paper Mills) S.A.’in %99.92 hissesini satın alarak, Selanik’te bulunan fabrikayı işletmeye başlamıştır. (Dünya Gazetesi)
2013 yılı ekim ayında merkezi Atina’da bulunan Artenius Hellas A.E firmasının Volos’taki üretim tesisi Polietilen Tereftalat (PET) fabrikasının %100 hissesini Polisan firması satın almıştır.(Müşavirlik Raporu)
2013 yılı aralık ayı başlarında Yunanistan’ın en değerli arazisinde kurulu bulunan Astir Palace Resor Hotel, Doğuş Grubunun %15 hissedarı bulunduğu AGC Equity Partners’in kontrolündeki Arap Jermyn Street Real Esatete Fund şirketine satılmıştır. (Müşavirlik Raporu)
2013 yılı içerisinde gerçekleşen diğer önemli bir yatırım ise, Türkiye’de gerçekleşmiş, Yunan aluminyum firması ALUMIL, Has Metal ile Türkiye’de aluminyum işleme üzerine bir şirket kurmak üzere anlaşmaya varmıştır. (Müşavirlik Raporu)
Türkiye’de yatırım yapan Yunan şirketlerinin sayısında ve yapılan yatırımlarda önemli artışlar kaydedilmektedir. Hazine Müsteşarlığı kayıtlarına 31.12.2013 tarihi itibarıyla Türkiye’de 600 Yunan firması ve 5 irtibat bürosu faaliyet göstermekte olup, toplam yatırım tutarı 6 milyar Euro’ya yaklaşmıştır. Türkiye’deki Yunan yatırımcılar, genellikle bilişim teknolojisi (IT) alanına ilgi duymakta olup; tarım uygulamaları, ambalaj, plastik, eczacılık, kozmetik, balıkçılık, turizm ve inşaat sektörlerinde de faaliyet göstermektedirler. (Müşavirlik Raporu)
Öte yandan Yunanistan’da faaliyet gösteren Müşavirliğimizde kayıtlı 20 adet Türk sermayeli şirket ve işletme bulunmaktadır. Coğrafyadan çok uzaklaşmadan AB üyesi Romanya ve Bulgaristan örneklerine baktığımızda sırasıyla bu iki ülkede 10.242 ve 1.245 (temsilcilikler dahil) civarında Türk sermayeli şirket bulunduğu görülmektedir. (Müşavirlik Raporu)
Yunanistan’da faaliyet gösteren büyük Türk yatırımcılar arasında T.C. Ziraat Bankası, Koton Giyim, Tümel Elektronik, Murat Metal, Setur Servis Turistik A.Ş., Arkas Gemicilik sayılabilir. İstikbal Mobilya, Çilek Mobilya, Güllüoğlu Baklava firmaları ise franchising yoluyla Yunan pazarına girmişlerdir. (Müşavirlik Raporu)
İki Ülke Arasındaki Ticarette Yaşanan Sorunlar
 Karayolu Taşımacılığında Karşılaşılan Sorunlar
İki ülke arasında 14-15 Mart 2001 tarihlerinde Ankara’da yapılan Kara Ulaştırması Karma Komisyonu (KUKK) toplantısında, taraflar geçiş belgesi kotalarının 2002 yılından başlayarak “sınırsız” sayıda olması ve geçiş ücretinden “muaf” tutulması hususunda anlaşmışlar ancak uygulamaya konamamıştır. Türkiye-Yunanistan arasındaki Kara Ulaştırması Karma Komisyon Toplantısı 2011 Eylül’ünde Atina’da yapılmıştır. Toplantı sonunda imzalanan mutabakat zaptı ile taraflar 2012 yılı için 35,000’i ücretli transit geçiş belgesi, 10.000’i ücretsiz ikili geçiş belgesi ve 10.000’i ücretli ikili geçiş belgesi olmak üzere toplam 55,000 kota üzerinde anlaşmaya varmışlardır. (Müşavirlik Raporu)
Bir sonraki Türkiye-Yunanistan KUKK Toplantısı 2-3 Temmuz 2013 tarihlerinde İstanbul’da yapılmıştır. Türk Heyetine Karayolu Düzenleme Genel Müdür Yardımcısı Hüseyin Yılmaz ve Yunan Heyetine Triantaffylos Papatriantafyllou’nun başkanlık ettiği toplantı hem yolcu hem de eşya taşımalarıyla ilgili uzun süren müzakereler sonucu tamamlanmıştır. Kota sayısında bir değişiklik olmamış, ayrıca taşımacılarımızın yaşadığı problemlerin hızlı çözümü amacıyla her iki ülke Bakanlıklarının temsilcileri arasında irtibat kişileri belirlenmiştir. Böylelikle yaşanan sorunlar Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığımız üzerinden hızlı bir şekilde Yunan Bakanlığa aktarılabilecektir. (UND)
Geçiş belgesi kotalarının serbestleştirilmesi sektörümüz için çok faydalı olacaktır. İpsala sınır kapısı iki ülke karayolu taşımacılığında en yoğun kullanılan gümrük kapısıdır. Anılan kapının 24 saat esasına göre çalışmasında yaşanan aksaklıklar karayolu geçişlerinde zaman zaman sorun teşkil edebilmektedir.
Gümrükler ve Sınır Kapıları
Ege’de deniz taşımacılığının antrepo/gümrük alanı yetersizliği Yunan adalarına olan ticaretimizin gelişmesinde önemli bir engel oluşturmaktadır. Adalarda malların antrepo alanına indirilip yeniden yüklenmesi bu nedenle oldukça zor bir işlemdir. Antrepo alanı olmaması veya var olan antrepoların ihtiyacı karşılamaması malların Yunan gümrüğünden geçirilmesini, gümrük işlemi yaptırılmasını ve gümrük işleminin ardından yeniden yükleme yapılmasını gerektirmektedir.
Öte yandan konumu bakımından Türk ve Yunan taraflarının taşımacılık konusunda işbirliği yapmasını sağlayacak Sakız’ın lojistik üs konumuna dönüştürülmesi ve transit bir liman olması Ege’nin iki yakasına önemli avantajlar sağlayabilecektir. Gümrük prosedürlerinin ve bürokratik işlemlerin karşılıklı olarak kolaylaştırılması ve düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Sakız Adası gümrüğünde gümrük antreposunun bulunmaması ve gümrük sahasının yeterince geniş olmaması da ihracat yapan Türk işadamlarının sıkıntı yaşamalarına yol açmaktadır.
Ege’nin karşı kıyısında bulunan Midilli, Samos, Sakız, Rodos ve Kos gibi turizm açısından önemli Yunan Adaları’nda gıda ürünleri, meyve ve sebze gibi günlük tüketim maddelerinin üretimi çok sınırlı miktardadır.
Özellikle yaz aylarında önemli turist akınına uğrayan bu Adalarda günlük tüketim maddelerine yönelik ihtiyaç artmaktadır. Bu adalar  günlük tüketim maddelerini genellikle Atina’dan karşılamaktadırlar.
Atina Pire limanı ile bu adalar arasındaki mesafenin ortalama 6 ile 8 saat arasında olması göz önünde bulundurulduğu zaman, adalar için günlük tüketim maddelerinin ortalama bir saat mesafede bulunan Türkiye Ege Kıyıları’ndan karşılanması daha uygun ve ekonomik bir alternatiftir. Ancak Yunan adalarında bir gıda denetim laboratuarı bulunmaması bu alternatifin hayata geçirtilmesini engellemektedir.
Yunan adalarının Türk kıyılarından yaş meyve ve sebze temini Atina Pire’deki veya Selanik’teki gıda denetim laboratuarları üzerinden gerçekleştirilmek durumundadır. Bu işlem ihracat maliyetini artırdığı gibi ürünlerin bozulmasına da neden olmakta, bu nedenle ne Yunanlı ithalatçı ne de Türk ihracatçı tarafından tercih edilmektedir.
Yunan tarafı konuyla ilgili olarak daha önce yapılan girişimlere cevaben Rodos’ta laboratuar kurulması için gerekli çalışmaların başlatıldığı bilgisini vermiş ancak bugüne kadar müspet bir gelişme kaydedilmemiştir. Yunanistan Tarım Bakanlığı yetkilileri Yunanistan’ın ilk giriş noktası olması nedeniyle bu uygulamaya AB Komisyonu’nca karar verildiğini ve kendileri tarafından değiştirilemeyeceğini belirtmektedir. Yunan tarafı sadece adaların günlük ihtiyacına cevap verecek şekilde ithalata izin verildiğini ve bu uygulama için inisiyatif kullandıklarını vurgulamaktadır.
	İşadamlarının Pazarda Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
Resmi Tatiller ve Çalışma Saatleri
1 Ocak	Yeni Yıl tatili	
6 Ocak	Ortodoks Yılbaşı tatili	
2 Mart	Kathara Deftera	
25 Mart	Bağımsızlık Günü	
17-20 Nisan	Paskalya	
1 Mayıs	İşçi Bayramı	
8 Haziran	Dini Paskalyanın 50. Günü	
15 Ağustos	Assumption Günü	
28 Ekim	Ohi Günü	
24-25 Aralık	Noel Arifesi ve Noel	
26 Aralık	Noel’in İkinci Günü	
31 Aralık	Yeni Yıl Arifesi-Yarım Gün	
Kaynak: T.C. Atina Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği Raporu
 Yunan iş dünyası Haziran sonundan başlayarak Temmuz ve Ağustos ayları boyunca devam eden dönemde tatil yapmayı tercih etmektedir. Eylül ortasında düzenlenen Selanik Uluslararası Fuarın’a kadar iş hayatı adeta kesintiye uğramaktadır. Bu dönemde Yunanistan’da iş görüşmesi ayarlanması hatta en basit ticari bilgiyi toplamak bile neredeyse imkansızdır. Bu dönemde ticari tekliflere cevap verilmesi beklenmemelidir. Bu yüzden anılan zaman dilimi içerisinde Yunanistan’a iş amaçlı seyahat yapılmaması tavsiye edilmektedir.
Bir Akdeniz ülkesi olan Yunanistan 1970’li yıllardan beri haftada beş gün ve günde sekiz saat çalışma sistemini uygulamamaktadır. Yunanistan’da çalışma saatleri farklılık göstermektedir ve başlıca kent alanlarında uygulanan çalışma saatleri şu şekildedir:
Devlet Daireleri:
Pazartesi-Cuma:  7:30 –15:00 (Ekimden mayısa kadar) Cumartesi-Pazar:Tatil
Pazartesi-Cuma:7:00-14:30     (Mayıstan Ekime kadar) Cumartesi-Pazar:Tatil
Ticarethaneler:
Pazartesi-Cuma:8:00-17:00 Cumartesi-Pazar:Tatil
İmalathaneler:
Pazartesi-Cuma: 7:00-15:00Cumartesi-Pazar:Tatil
Bankalar:
Pazartesi-Cuma:8:30-14:00 Cumartesi-Pazar:Tatil
 (Bazı bankalar Cuma günleri 13.30’da kapanmaktadır, birkaç büyük banka ise Cumartesi sabahları da açılmaktadır) 
Çoğu Yunan firması, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler ve mağazalar, geleneksel çalışma saatlerini uygulamakta ve Pazartesi-Cumartesi günleri arasında  8:00-14:30 veya 9:00-15:00 saatleri arasında çalışmakta ve Pazartesi-Cuma günleri 17:30-20:30 saatleri arasında tekrar açılmaktadır.
Pasaport ve Vize Uygulaması
Lacivert pasaporta sahip T.C vatandaşları için vize zorunludur. Genelde iş gezileri için davet mektubu talep edilmektedir.
Kullanılan Lisan
Yunanca
 Ulaşım
Havayolu:
 İki ülke arasında Hava Ulaştırma Anlaşması 22 Temmuz 1947 tarihinde imzalanmıştır. THY tarafından haftanın her günü 3 defa İstanbul-Atina arasında, Pegasus Havayolları tarafından haftada 3 gün ve Sun Express Havayolları tarafından ise haftada 2 gün İzmir-Atina arasında seferler düzenlenmektedir.
Diğer taraftan, Yunanistan Olimpic Air tarafından haftanın her günü 2 defa ve Agean Havayolları tarafından ise haftanın her günü Atina-İstanbul arasında sefer düzenlenmektedir.
Atina’daki Eleftherios Venizelos Havaalanından şehir merkezine ulaşım için taksi ve otobüs kullanılabilir. Bu mesafe için taksi ücreti 45 Dolar civarındadır ve yolculuk trafik yoğunluğuna göre 30-45 dakika arasında sürmektedir. Havaalanından kalkan otobüslerle de şehir merkezine ve metro istasyonuna ulaşmak mümkündür. Selanik Havaalanı’ndan şehir merkezine ulaşım da günün saatine göre 20-40 dakika arasında değişmekte ve 12 Dolar’a mal olmaktadır.
Karayolu:
Vizeye sahip Türk Vatandaşlarının Yunanistan’a girişlerini özel taşıtlarıyla yapmalarında bir engel bulunmamaktadır. Ancak taşıtlar için Yunanistan girişinde kalınacak süreyle sınırlı kasko sigorta yapılması gerekli görülmektedir. Bu konuda Türk TURİNG Kurumu ile temasa geçilmesinde fayda bulunmaktadır. 
İki ülke arasında çalışan otobüs firmaları Dedeağaç (Aleksandrapoli) Kavala Gümilcine, İskeçe, Selanik, Larissa ve Atina güzergâhını kullanmaktadır. İstanbul-Atina arası yaklaşık 20 saat almaktadır. Gidiş-dönüş otobüs ücreti kişi başı 100 Dolar civarındadır. Atina’da Otobüsler OSE Tren İstasyonunun yanındaki terminalden hareket etmektedir. 
Demiryolu:
Atina’dan her gün akşam 11:15 de yataklı tren bulunmakta olup, Selanik için bir kişilik bilet 60,50 Euro’dur. Selanik aktarması ile bir başka biletle Dedeağaç sınırına kadar ve tekrar bir aktarma ile İstanbul’a ulaşmak mümkün olmaktadır.Bilet ücretleri trenden rezervasyon yaptırılacak yerin durumuna göre değişiklik göstermektedir. Atina-Selanik tren bileti 60 Euro civarındadır. Selanik-Dedeağaç ve Dedeağaç-İstanbul için tren biletlerinin kalkış noktalarından alınması gerekmektedir. 
Denizyolu:
Atina’dan her gün Ege adalarına özellikle kış aylarında hava şartlarının izin vermesi halinde düzenli feribot seferleri yapılmaktadır. Feribot hatları; Atina-Sakız-Çeşme, Atina-İstanköy-Bodrum, Atina-Samos-Kuşadası ve Atina-Midilli-Ayvalık’tır. Ayrıca Rodos’tan Türk tekneleri ile Marmaris’e geçiş mümkündür. Ancak, Ege adalarından Türkiye’ye geçilmesinde zaman zaman sorunlar yaşanmaktadır. Bu sorunların başında bu kısa mesafelerde yeterli yolcu olursa seferin gerçekleşmesi ve talep edilen geçiş ücretlerinin yüksek olması gelmektedir. 
İklim
Genelinde Akdeniz iklimi hakim olmakla beraber ülkenin coğrafi yapısı nedeniyle değişik bölgelerde farklı özellikler arz etmektedir. Kuzeyde iklim biraz daha Akdeniz dağ iklimine ve karasal özelliklere yakın olup, kışın yoğun kar yağışları görülmektedir. Yunanistan’ın kuzeydoğusunda iklim Türkiye’de Trakya bölgesi ile benzerlikler göstermektedir. Başkent Atina’da kışın sıcaklık ortalaması 5-6 derece iken, yazın bu değer 30 dereceyi aşmaktadır.
Uluslararası Telefon Kodu 
Ülke Kodu: +30, Atina:210, Selanik:2310, Korfu:26610, Iraklion:2810
Saat 22:00’dan sonra ve hafta sonları ucuz tarife ile görüşme yapılabilmektedir.
Haberleşme
Yunanistan’da bazı ithalatçılar telefon numaralarını aynı zamanda faks için kullanabilmektedirler. Cep telefonu şebekesi tüm Yunanistan’da çok gelişmiş durumdadır. Cep telefonu hizmeti veren yaklaşık 25 firma bulunmaktadır.
İnternet Yunanistan’da diğer AB ülkelerinde olduğu kadar yaygın değildir. Küçük ölçekli firmalarda E-mail kullanımı oldukça azdır. Özellikle elektronik ve otomotiv sektörü bu dalda öncü sektörlerdir.  Yunanistan’da e-mail kullanımı ülkemiz dış ticaret firmalarına göre daha az olmakla beraber her geçen gün yoğunlaşmaktadır. Büyük şehirlerde internet kafeler yaygındır.
Posta hizmetleri OTE adlı devlet kurumu tarafından yürütülmekle birlikte özel kargo ve posta hizmeti veren kuruluşlar da bulunmaktadır. Yunanistan’da kargo hizmetleri gerek yurt içi ve gerekse yurt dışı ve ülkemiz arasında yoğun olarak kullanılmaktadır. Ülkemiz ile Yunanistan arasındaki her gün iki milli havayolunun sefer düzenlemesi kargo hizmetlerini kolaylaştırmakta ve hızlandırmaktadır. Genelde kargolar alıcının adresine teslim seklinde olmaktadır.
BÜNYANDAN YUNANSTANA YAPILAN İHRACAT KALEMLERİ
İHRACAT YAPAN FİRMA : BÜNSA DÖKÜM MAKİNE ALET SANAYİİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ 
ÜRÜN ADI	YIL	DOLAR	ÜRÜN ADI	YIL 	DOLAR	ÜRÜN ADI	YIL	DOLAR	
ÇELİK BİLYA	2015	2.239,48	ÇELİK BİLYA	2016	3.818,04	ÇELİK BİLYA	2017	2.133,18	
BÜNYAN’DA YUNANİSTAN SERMAYELİ FİRMA BULUNMAMAKTADIR . 
İSRAİL ÜLKE RAPORU
1.	GENEL BİLGİLER
 Ülke Adı : İsrail Devleti 
Yüzölçümü : 20.770 km² 
Yönetim Biçimi : Parlamenter Cumhuriyet 
Cumhurbaşkanı : Reuven Rivlin (24 Temmuz 2014’ten bu yana) 
Başbakan : Benyamin Netanyahu (31 Mart 2009’dan bu yana) 
Bağımsızlık Tarihi : 14 Mayıs 1948
 Başkent : Tel-Aviv
 Din : Musevi% 75.1, Müslüman% 17.4, Hıristiyan% 2 Etnik gruplar : Yahudi % 75.1, Yahudi olmayanlar (Muhtemelen Arap) % 24.9 (2012)
 Dil : İbranice, Arapça
2.	DEMOGRAFİK VERİLER 
Nüfus : 7.821.850 
Nüfus Artış Oranı : %1.46 (2014) 
Nüfus Yapısı 3. 
0-14 YAŞ	%27,1	
15-64 YAŞ	%62,3	
65 YAŞ ÜSTÜ	%10,6	

3.DİPLOMATİK TEMSİLCİLER İsrail Ankara Büyükelçisi : (Amira Aviya Oron- Geçici Misyon Şefi) İsrail İstanbul Başkonsolosu : Shai Cohen (2014 - ) İzmir Fahri Konsolosu : Jak Eskinazi 
4. TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER Para Birimi : ŞEKEL 
GSYİH : 296,075 milyar dolar 
Reel Ekonomik Büyüme : % 2.83 (2016 tahmini) 
Enflasyon Oranı : % 1,7 
Kişi Başına Düşen Milli Gelir : 35.400 dolar
 İşgücü : 3,493 milyon 
İşsizlik Oranı : % 5.6 
İhracat : 56,4 milyar dolar 
İthalat : 58,8 milyar dolar 
5. GENEL EKONOMİK DURUM
 İsrail ekonomisi, yüksek teknolojik araç gereç üretimi, tarım, sanayi, elmas işlemeciliği ve turizme dayalıdır. Kibbutz adı verilen kommünal tarım çiftlikleri gıda üretiminin tamamına yakınını gerçekleştirerek ülkenin gıdada kendi kendine yetmesini sağlar. Teknoloji alanında İsrail ekonomisi dünyanın en hızlı gelişen ülkesidir. Intel, IBM, Motorola, Google gibi firmaların İsrail'de Ar-Ge merkezleri bulunur, bunun nedeni silikon üretimi için ülkenin elverişli olması ve en önemlisi kişibaşına düşen bilgi teknolojilerinde çalışan sayısının çok yüksek olmasıdır. NASDAQ endeksinde İsrail Firmaları en çok işlem görenler sıralamasında ABD ve Kanada'dan sonra üçüncü sırada gelir. İsrail çeşitli güvenlik sorunlarına rağmen sürekli kaliteli insan gücü yetiştirmeye önem vererek ekonomisinin büyümesini sağlamıştır.
          GSYİH’IN SEKTÖREL DAĞILIMI (2013)
              TARIM 2,40% SANAYİ 31,20% HİZMETLER 66,40%

                İŞGÜCÜNÜN SEKTÖREL DAĞILIMI (2012) 
               TARIM %1,6 SANAYİ ve HİZMETLER % 98,4

          6. İSRAİL’İN DIŞ TİCARETİ 

BAŞLICA İHRACAT YAPTIĞI ÜLKELER (2015)

 · ABD % 27,5 Makine ve teçhizat  
· HONG KONG % 8 Yazılım 
 · İNGİLTERE % 6,1 Elmas kesim · 
 · ÇİN % 4,9 Tarım ürünleri · Kimyasallar 

BAŞLICA İTHALAT YAPTIĞI ÜLKELER (2015) ·
 ABD % 13 Hammadde
 · ÇİN % 9,3 Askeri teçhizat
 · İSVİÇRE % 7,1 Yatırım malları
 · ALMANYA %6,1 Ham elmas · Yakıt

7. İSRAİL VE TÜRKİYE ARASINDA YÜRÜRLÜKTE OLAN ANLAŞMALAR · 
Serbest Ticaret Anlaşması 
İsrail ile Türkiye arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması 14 Mart 1996 yılında imzalanmış ve 1 Mayıs 1997 yılında yürürlüğe girmiştir.
Ayrıca İsrail ve Türkiye arasında yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması, Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi, Vergi Kaçakçılığının Engellenmesi, Ticari, Ekonomik, Sınai, Teknik ve Bilimsel İşbirliği, Ar-Ge ve Standardizasyon, Uygunluk Değerlendirmesi ve Metroloji Alanında İşbirliği, Bilimsel ve Teknik İşbirliği, Çevre Sorunlarında ve Doğa Korunmasında İşbirliği, Kültür Alanında İşbirliği, Turizm İşbirliği, Sağlık ve Tıp Alanında İşbirliği Anlaşmaları ve Tarımsal İşbirliği Mutabakat Zaptı gibi anlaşmalar bulunmaktadır.

 8. İSRAİL VE TÜRKİYE ARASI TİCARET TÜRKİYE
 - İSRAİL ARASI İHRACAT-İTHALAT GENEL VERİLER ($) 
YILLAR İHRACAT İTHALAT DIŞ TİCARET DIŞ TİCARET HACMİ
 2009 1.522.436.016 1.074.726.958 447.709.058 2.597.162.974 
2010 2.080.147.766 1.359.638.700 720.509.066 3.439.786.466 
2011 2.391.148.260 2.057.313.741 333.834.519 4.448.462.001 
2012 2.329.530.503 1.710.401.175 619.129.328 4.039.931.678 
2013 2.649.663.186 2.417.954.924 231.708.262 5.067.618.110 
2014 2.950.902.396 2.881.261.733 69.640,663 5.832.164,129
 2015 2.698.138.811 1.672.500.782 1.025.638,029 4.370.639,593 
2016 (ilk altı ay) 1.507.941.310 671.973.918 835.967,392 2.179.915,228

TÜRKİYE’NİN İSRAİL’E İHRAÇ ETTİĞİ BAŞLICA ÜRÜNLER 
Mineral Yakıtlar ,Yağlar , Damıtma , Plastik , Plastikten Eşya

TÜRKİYE’NİN İSRAİL’DEN İTHAL ETTİĞİ BAŞLICA ÜRÜNLER · 
 Demir ve çelik · Demiryolu, tramvay araçları

İsrail-Türkiye arasındaki karşılıklı ticaret son derece çeşitlilik arzetmekte, tarım, sanayi kimyasalları, plastik ürünler, elektronik ekipman, makina, otomotiv ürünleri, tekstil, çimento, sulama sistemleri, su teknolojileri, metaller, tıbbi ekipman, iletişim, gıda maddeleri ve bunun gibi birçok kalemi içermektedir.

BÜNYAN’DAN İSRAİLE YAPILAN İHRACAT 

ÜRÜN ADI	YILI	DOLAR	ÜRÜN ADI	YILI	DOLAR	
ÇELİK BİLYA	2016	2.813,94	ÇELİK BİLYA	2017	7.519,98	
ÇELİK GRİT	2015	39.901,52	ÇELİK GRİT	2017	7.519,98	

9. TÜRKİYE’DE FAALİYET GÖSTEREN İSRAİL SERMAYELİ FİRMALAR · 
30.06.2014 itibari ile Türkiye’de bulunan İSRAİL sermayeli 306 firma bulunmaktadır.
01.01.2017 tarihi itibari ile BÜNYAN’da İsrail Sermayeli firma bulunmamaktadır .

GÜRCİSTAN  ÜLKE  RAPORU 
RESMİ ADI GÜRCİSTAN CUMHURİYETİ
 YÖNETİM BİÇİMİ DEMOKRATİK CUMHURİYET 
CUMHURBAŞKANI GİORGİ MARGVELASHVİLİ 
BAŞBAKAN GİORGİ KVİRİKASHVİLİ 
BAŞKENT TİFLİS 
NÜFUS (WORLDOMETERS 2017) 3,910,221 
YÜZ ÖLÇÜMÜ ( KM² ) 69.700 
DİL GÜRCÜCE
 ETNİK YAPI GÜRCÜ: %86,8; AZERİ: %6,3; ERMENİ:% 4,5 DİNİ YAPI ORTODOKS HRİSTİYANLIK 
PARA BİRİMİ GÜRCİSTAN LARİ (GEL) 
GSYİH (MİLYON $) 14.595 
KBGSYİH ($) 3,285
 BÜYÜME ORANI (%) 3.01

1.1.	COĞRAFİ KONUM 
Gürcistan, 40’ ve 47’ doğu boylamları ile 41’ ve 44’ kuzey enlemleri arasında yer almaktadır. 69.700 km² olan yüzölçümünün yaklaşık %80’i dağlıktır. Ülkenin kuzeyinde Rusya Federasyonu (Dağıstan, Çeçenistan, Kuzey Osetya, Kabarday-Balkar Özerk Cumhuriyetleri), güneyinde Ermenistan, güneydoğusunda Azerbaycan, güneybatı ve batısında Türkiye yer almaktadır. Kara sınırlarının uzunluğu yaklaşık 2.000 km’dir. Batı ve kuzeybatısında 310 km uzunluğunda Karadeniz kıyıları yer almaktadır. Kuzeyden Büyük Kafkas ve güneyden Transkafkas dağları ile çevrili olan Gürcistan merkezde tektonik bir yapıya sahiptir. Karadeniz kıyılarından doğudaki Alazani Vadisine kadar olan bölümde, tarıma elverişli büyük ova ve platolar bulunmaktadır. Gürcistan’ın batısına ılık, nemli Akdeniz iklimini andıran yarı tropik iklim, doğusuna ise Alp Dağları’nın iklim özelliklerine benzer kara iklimi hakimdir. İklimin bu kadar değişmesinde, ülkeyi doğu ve batı olmak üzere ikiye ayıran Likhi Sıradağlarının büyük rolü vardır. Ayrıca, Gürcistan Kafkaslarda en fazla yağış olan ülke konumunda olup, Karadeniz kıyılarında yıllık yağış miktarı 2.000 mm³’ün üzerindedir. Başkent Tiflis’te yıllık ortalama sıcaklık ise 12.8 ºC’dir. İklim ve coğrafyanın getirdiği avantaj ile Gürcistan, turistlerin ve araştırmacıların ilgisini çekecek kadar zengin ve kendine özgü bir floraya sahiptir. Büyük kısmını meşe, çam, kayın, ceviz ve fındık ağaçlarının oluşturduğu ormanlar ülkenin yaklaşık %35’ini kaplamaktadır. Gürcistan, en büyükleri Rioni, Inguri, Kura ve Mktvari olmak üzere çok sayıda akarsuya sahiptir. Ülkedeki akarsular taşımacılık yapılmasına müsait olmamasına rağmen özellikle büyük hidroelektrik enerjisi üretimi için son derece uygundur. Ayrıca, ülkede 850’den fazla göl, yarısından fazlası termal olmak üzere 2.000 civarında mineral su kaynağı bulunmaktadır. Diğer taraftan, Shkana (5.068); Janga (5.059) ve Kazbegi (5.033) başlıca yüksek dağlardır

1.2.	SİYASİ VE İDARİ YAPI

 Trialeti ve Samtavro bölgelerinde yapılan kazılarda, MÖ 2000 yıllarında (Bronz Çağı) yerleşim olduğu tespit edilen Gürcistan’a bugünkü halkın atalarını teşkil eden toplulukların MÖ 7. asırda Mezopotamya’dan geldiği sanılmaktadır. Bu toplulukların kurdukları krallıklar (batıda Cholchis, doğuda Iberia) önce İranlılar, daha sonra Büyük İskender’in egemenliği altına girmiştir. Eski başkent olarak nitelendirilen Mtskheta MÖ 4. asırda kurulan Iberia’nın başkenti olup, Büyük İpek Yolu üzerinde bulunmaktadır. MÖ 66 yılında Romalılar tarafından işgal edilmiş olan Gürcistan MS 337 yılında Kral Mirian döneminde Kapadokya’dan gelen Aziz Nino zamanında Hıristiyanlığı benimsemiştir. 5. asır ise Gürcü alfabesinin ilk kez kullanılmaya başladığı dönem olarak iddia edilmektedir. 6. asırda Gürcistan’da feodal bir yapı oluşmuş, ardından 9. asıra kadar Arap hakimiyeti altında kalmıştır. İki yüz yıl süren Müslüman idaresinden sonra 9. asırda başlayan özgürlük hareketleri sonucunda II. David tarafından Tiflis geri alınmış, daha sonra IV. David ve Kraliçe Tamara döneminde ülke sınırları sürekli genişlemiştir. 1215 yılında Erzurum ve Trabzon’dan Gence’ye; Azerbeycan’dan Çerkezya’ya kadar çok büyük bir alana yayılmıştır. 13. asıra kadar geçen bu dönem Gürcü tarihinde “Altın Çağ” olarak nitelendirilmektedir. 13. asrın başında ülke Moğollar tarafından istila edilmiş, Osmanlı İmparatorluğu’nun İstanbul’u almasından sonra Hıristiyan batı ile bağları kopan Gürcistan, 14. ve 15. asırlarda Türk ve İran saldırılarına hedef olmuştur. 1510 yılında Osmanlı orduları o zamanki başkent Kutaisi de dahil olmak üzere Gürcista ın büyük bölümünü ele geçirmiş, ancak bu yüzyılın sonunda İranlılar ülkenin doğusuna hakim olmuştur. Daha sonra sürekli olarak Osmanlı veya İran egemenliği altında kalan Gürcistan, Kral II. Irakli döneminde 1783 yılında yapılan Georgievsk Anlaşması ile Rusya’nın koruması altına girmiştir. 1801 yılında anlaşmayı tek taraflı olarak fesh eden Rusya, Gürcistan’ı ilhak etmiş ve ülkeyi Ruslaştırma politikasını uygulamaya başlamıştır. Ancak, bu politikaya duyulan tepkiler milliyetçilik akımlarını güçlendirmiş, üç Kafkas ulusu arasında (Gürcüler, Ermeniler ve Azeriler) Transkafkasya Federasyonu (OZAKOM) kurulmuştur. Ancak, iç çekişmeler nedeniyle Federasyon uzun süreli olmamıştır. 1917 yılındaki Bolşevik ihtilalinden sonra 26 Mayıs 1918 tarihinde bağımsızlık ilan edilmiş, Avrupa ülkelerinin Anayasalarından esinlenerek yeni Anayasa oluşturulmuştur. Söz konusu Anayasa’da Osetler, Abhazlar ve Acarlar gibi azınlıklara otonomi verilmemiş, ancak, bu defa da ülke Almanların etkisi altına girmiştir. Almanya’nın I. Dünya Savaşı’nda yenilmesi üzerine, Kızıl Ordu tarafından işgal edilmiş ve 12 Mart 1922’de üç Cumhuriyetin de katılımı ile Transkafkasya Sovyet Federe Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlanmıştır. 1936 yılında ise TSFSR’nin dağılmasıyla Sovyetler Birliği’nin (SSCB) bir üyesi haline gelmiştir.SSCB’nin glasnost ve perestroyka hareketi ile birlikte dağılma sürecine girmesinin ardından, ilk bağımsızlık hareketleri Baltık Cumhuriyetleri ile birlikte Gürcistan’da da başlamış, 1989 yılında Kızıl Ordu askerleri ile vatandaşlar arasında yaşanan olaylardan sonra bağımsızlık isteği ön plana çıkmıştır. Son olarak, Gürcistan Yüksek Sovyeti’nin 1921 tarihli Gürcistan-SSCB Anlaşması ile 1922 tarihli Birlik Anlaşması’nın geçerli olmadığına karar vermesi üzerine, 31 Mart 1991’de ülkegenelinde referanduma gidilmiş ve seçmenlerin %98’i yeni Cumhuriyeti onaylamıştır. Bunun üzerine, 9 Nisan 1991’de Gürcistan Parlamentosu ülkenin bağımsızlığını ilan etmiştir. Yapılan seçimlerde milliyetçi Gamsakhurdia %86,5 oy oranıyla Başkan seçilmiş, ancak, Gürcü milliyetçiliğinin ön plana çıkmasıyla çeşitli etnik gruplar arasında silahlı çatışmalar başlamıştır. Öte yandan, Osetler ve Abhazlar gibi bazı etnik azınlıklar da bağımsızlıklarını ilan etmek istemişlerdir. Ülke yeniden bölünme tehlikesi ile karşı karşıya kalmış, 6 Ocak 1992 tarihinde Gamsakhurdia ve ailesi ülkeyi terketmek zorunda bırakılmıştır. Bu gelişmeler üzerine, Hükümet üyeleri, Danışma Meclisi ve askerler tarafından oluşturulan Konsey, SSCB zamanında Komünist Parti Sekreterliği ve Dışişleri Bakanlığı gibi önemli görevlerde bulunmuş olan Eduard Şevardnadze’yi ülkeye davet etmiş ve yönetime geçmesini istemiştir. 12 Ekim 1992’de yapılan seçimlerde Şevardnadze Başkan seçilmiş, 1993 yılında ise Gamsakhurdia yanlılarının iktidarı yeniden ele geçirme mücadelesi ile karşı karşıya kalmıştır. Söz konusu girişimlerin başarılı olamamasıyla birlikte ülke yeni bir döneme girmiş, 24 Ağustos 1995 tarihinde Gürcistan’ın yeni Anayasası kabul edilmiş, Kasım 1995’de yapılan seçimler sonucunda Şevardnadze Cumhurbaşkanı seçilmiştir. 1995 yılından sonra ülke toparlanma sürecine girmiş, bir biri ardına siyasi ve ekonomik reformlar yapılmıştır. 2000 yılında yapılan seçimlerde Şevardnadze tekrar Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Ancak, bu dönem içerisinde ekonomik iyileşme sağlanamamış, rüşvet ve adam kayırma önlenememiş ve yoksulluk ile işsizlik artmıştır. Kasım 2003 tarihinde yapılan seçimlerde usulsüzlük yapıldığı iddialarının gündeme gelmesiyle birlikte çok sayıda vatandaşın katıldığı sokak gösterileri başlamış, özellikle göstericilerin Parlemento önündeki yoğun eylemlerine halktan büyük destek gelmesi sonucunda Shevardnadze görevinden istifa ederek, yerini muhalefet lideri Mikheil Saakaşvili’ye bırakmıştır. Gül devrimi olarak adlandırılan bu gelişmeler sonucunda, 4 Ocak 2004 tarihinde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, Mikheil Saakaşvili geçerli oyların %96’sını alarak Gürcistan’ın 3. Cumhurbaşkanı olmuştur. 2007 yılının sonlarında muhalefet tarafından başlatılan protesto hareketi sonrasında 5 Ocak 2008 tarihinde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ise Mikheil Saakaşvili %52 oy 27 Ekim 2013 tarihinde gerçekleştirilen seçimlerde halen iktidarda olan Gürcü Rüyası koalisyonunun adayı Giorgi Margvelashvili, geçerli oyların yaklaşık %62’sini alarak Mikheil Saakashvili’nin yerine Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Gürcistan’da son parlamento seçimleri 2012 Ekim ayında yapılmış ve parlamentodaki 150 sandalyenin 85’ini kazanan “Georgian Dream” koalisyonu iktidara gelmiştir. Yeni başbakan olarak göreve başlayan Bidzina Ivanishvili AB ile olan yakınlaşma politikasında ısrar etmekle birlikte Rusya ile de iyi ilişkiler kurma niyetinde olduğunu belirtmiştir. Bölgesel Yapılanma Gürcistan’da Acara ve Abhazya olmak üzere iki Özerk Cumhuriyet, Güney Osetya Özerk Bölgesi ile 9 yönetsel bölge bulunmaktadır. Gürcistan’ın yönetsel bölgeleri Kakheti, Shida Kartli, Kvemo Kartli, Mtskheta-Mtianeti, Samtskhe-Avakheti, Imereti, Racha-Leckhumi ve Kvemo Svaneti, Samagrelo-Zemo Svaneti ve Guria’dır. Abhazya Özerk Cumhuriyeti 3.600 km2’lik yüzölçümüne sahip Abhazya Özerk Cumhuriyeti’nde yaklaşık 600.000 kişi yaşamaktadır. Başkenti Sukhumi olan Abhazya’da nüfusun yaklaşık %40 oranındaki kısmı Müslümandır. Abhazya anlaşmazlığı 1992 yılında ayrılıkçı Abhaz güçlerin ayaklanmasıyla başlamıştır. 1993’te Soçi’de imzalanan ateşkes anlaşmasına rağmen çatışmalar durmamıştır. 1994’te Moskova’daki ateşkes anlaşması ile sona eren çatışmalarda binlerce insan ölmüş, 250.000 kişi göç etmek zorunda kalmıştır. 1993 anlaşmasının uygulanmasını denetlemek üzere BM Gürcistan Gözlemci Misyonu (UNOMIG) kurulmuştur. Ağırlıklı olarak Rus askerlerinden oluşan BDT barış gücü de 1994’te konuşlandırılmıştır. Abhazya Parlamentosu 26 Kasım 1994’te yeni anayasayı kabul ederek bağımsızlığını ilan etmiştir. BM Güvenlik Konseyi bağımsızlık ilanını tanımayarak Gürcistan’ın toprak bütünlüğünü teyit etmiştir. Seçimlerin hiçbiri BM, AB ve AGİT gibi kuruluşlarca tanınmamaktadır. Bu arada, Gürcistan 1995’ten itibaren Abhazya’nın limanlarını deniz trafiğine kapatmıştır. Rusya Federasyonu, 2008 yılı Mart ayından başlayarak Abhazya’daki gerginliği artıracak adımlarını sıklaştırmıştır. Gürcistan’ın ayrılıkçı bölgelerinin yönetimleriyle resmi temas kurulması kararı, Abhazya’daki barışgücü askerlerinin mevcudunun artırılması, Abhazya’ya ekonomik yaptırım uygulanmasını öngören 1996 tarihli BDT Devlet Başkanları Kararı’ndan çekilmesi ve Abhazya’ya demiryolu birliklerinin gönderilmesi bunlardan bazılarıdır. 8 Ağustos 2008 tarihinde başlayan Gürcistan – Rusya savaşından sonra Rusya Federasyonu Abhazya Özerk Cumhuriyetinin bağımsızlığını tanıyarak Abhazyaya yönelik diplomatik girişimlerde bulunmuştur. Günümüzde, Abhazya konusu Gürcistan’ın iç ve dış siyasetinde olduğu kad ar, ekonomik ve ticari faaliyetlerinde de en önemli gündem maddesini oluşturmaya devam etmektedir

Güney Osetya Özerk Bölgesi 
Gürcistan’ın %5,5’ini teşkil eden G.Osetya, 1989’da Gürcistan Yüksek Sovyeti’nin özerklik statüsünü feshetmesi üzerine 1990 yılında bağımsızlığını ilan etmiştir. 1991’de çatışmalar başlamış, 1992’de Rus, Gürcü, Kuzey ve Güney Osetlerden oluşan barışgücü ateşkesi sağlamıştır ve bir Ortak Kontrol Komisyonu kurulmuştur. 1992’de bölgeye AGİT misyonu gönderilmiştir. 2001’de gerçekleştirilen “Cumhurbaşkanlığı” seçimlerini Kokoity kazanmıştır. G.Osetya özerk bölgesi 8 Ağustos 2008 Rusya – Gürcistan savaşı sonrası tamamen Rus kontrolüne geçirilerek ve Rusya tarafından bağımsızlığı tanınarak yönetimine devam etmektedir. Bölgedeki nüfusun %90’ı Rus pasaportuna sahiptir.

Acara Özerk Cumhuriyeti
 Acara Özerk Cumhuriyeti’nin (AÖC) başkenti, Karadeniz kıyısındaki Batum’dur. Sarp Sınır Kapısı ve Batum Limanı nedeniyle Türkiye ile yoğun ekonomik ilişki içinde olan 400.000 nüfuslu Acara 57 km uzunluğunda bir sahile ve 3.000 km² alana sahiptir. Acara, Merkezi Hükümet ile silahlı çatışmanın yaşanmadığı tek Özerk Cumhuriyettir. Mayıs 2004’te gerçekleştirilen yönetim değişikliği ile otoriter lider Aslan Abaşidze görevden uzaklaştırılmış, bölge tamamen merkezi yönetimin yetkisine geçmiştir. AÖC’de yeniden istikrarın tesis edilmesinin ülkemiz açısından olumlu sonuçları olmuştur. Sarp Sınır Kapısının onarımı, Batum tuneli ve karayollarında yapılan çalışmalar ayrıca yol güzergahındaki rüşvet ve diğer keyfi uygulamaların sona ermesiyle TIR taşımacılığımız büyük ölçüde rahatlamıştır,ülkemiz işadamlarının bölgeye yatırımlarını da arttırmıştır. 4 Bakanlığın bulunduğu Acara Özerk Cumhuriyeti Hükümetinin Başkanlığını Levan Varşalomidze yürütmekte olup, 21 milletvekilinden oluşan ve Yüksek Şura ismi ile anılan bir de Meclisi vardır.

 Samstkhe - Javakheti Bölgesi
 Gürcistan nüfusunun %8 oranındaki bölümünü oluşturan Ermeni azınlık başkent Tiflis ve ülkenin güneyinde Türkiye ve Ermenistan sınırına yakın Samstkhe-Javakheti bölgesinde ikamet etmektedir. Alt yapı olarak da son derece kötü durumda olan bölgenin bazı yerlerinde Ermeniler nüfusun %90’ını oluşturmaktadır. Ahılkelek’teki Rus askeri üssü Haziran 2007’de tahliye edilerek Gürcistan’a devredilmiştir. Ayrıca, Gürcistan’la ikinci sınır kapımız Vale-Türkgözü doğrudan bu bölgeye açılmaktadır. Ayrıca 2010 yılında bitmesi ve faaliyete başlaması planlanan üçüncü Çıldır-Aktaş sınır kapısı, Millennium Challenge Georgia Fonu tarafından kaynak sağlanan “Samstskhe-Javakheti Yol Rehabilitasyon Programı” nın başlatılması bölgenin Tiflis, Türkiye ve Ermenistan sınırına giden yollarını rehabilite edilmesi ve anılan bu Projelerin tamamlanmasıyla bölgenin sosyoekonomik şartlarında iyileşme yaşanması beklenmektedir.
1.3.	Nüfus ve İşgücü Yapısı
 Ülke çok önemli bir nüfus sorunu ile karşı karşıyadır. 1989 yılında gerçekleştirilen nüfus sayımından bugüne kadar, 5,5 milyon olan ülke nüfusu yaklaşık %20 oranında düşüş göstermiştir. 2014 yılı itibarı ile ülke nüfusu 4,470 milyondur. Nüfustaki bu ciddi düşüş; düşen doğum oranı, büyük çaptaki göç ve ülkeden kopan bölgelerdeki (Abhazya ve Güney Osetya) nüfusun sayılamamasından kaynaklanmaktadır. Doğum oranının düşmesine ve büyük çaplı göçe, sivil savaş nedeni ile yaşanan sıkıntılar ve ülke ekonomisindeki kötüye gidiş neden olmuştur. İstatistiki göstergelere göre göç eden nüfusun büyük çoğunluğu çalışma yaşında olup, bu kişilerin çok büyük bölümü meslek sahibi ya da yüksek eğitim görmüş kişilerdir. Çalışma yaşındaki nüfusun ülkeden göçü doğum oranlarının düşmesine de neden olmuştur. Ancak Rusya’da yaşamakta olan yaklaşık 750.000 Gürcü, Rusya’nın 2001 yılında uygulamaya başladığı ve ülkede kalmayı zorlaştıran yeni vize rejimi nedeni ile ülkeye geri dönmeye başlamıştır.

1.4.	Doğal Kaynak ve Çevre
 Ülke topraklarının %11’i tarıma elverişli arazilerden, %25’i ise meralardan oluşmaktadır. Ülkenin %34’ü ise ormanlık arazidir. Gürcistan, dünyadaki en zengin manganez yataklarından birine sahiptir. Toplam rezervlerin 222 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Ancak yine de talebin azalması ve enerji maliyetlerindeki yüksek artışlar gibi sorunlarla yüzyüzedir. Gürcistan ayrıca bakır ve demir cevherlerine, obsidian, arsenik ve akik taşı gibi minerallere de sahiptir. Ülkede yaklaşık 300 milyon ton kömür rezervi bulunmakla birlikte, Gürcistan kömürü yeterli kalitede değildir. Gürcistan enerji kaynakları açısından yetersiz olduğundan bu açığını ithalatla gidermeye çalışmaktadır. Gürcistan’ın doğusunda bazı petrol yatakları bulunmaktadır. Bilinen petrol rezervi 35 milyon varil civarındadır. Petrol ihtiyacının bir kısmı İran’dan ithal edilerek karşılanmaktadır. Ayrıca doğal gazın da yeterli miktarlarda olmayışı Gürcistan’ı, Rusya ve Türkmenistan’dan ithalata bağımlı kılmaktadır. Gürcistan, önemli maden suyu kaynaklarına sahiptir. Ülkede günde 120 litre su üreten 2300 adet memba bulunmaktadır. En bilinen kaynaklar ülkenin ortasındaki Borjomi’de bulunmaktadır. Bu bölgede bir Gürcü- Hollanda ortak yatırım şirketinin hem iç tüketim hem de ihracata yönelik üretim gerçekleştiren iki şişeleme fabrikası bulunmaktadır. Dünyanın sayılı su kaynaklarına sahip olan Gürcistan kaynaklarının yalnızca yaklaşık % 10’unu kullanmaktadır. Gelecekte ülkede bu alanda çok önemli iş fırsatları doğması beklenmektedir.
2. GENEL EKONOMİK DURUM
 2.1. Ekonomik Yapı 
Komünizm döneminde SSCB ülkeleri içinde en güçlü ekonomiye sahip olan Gürcistan, birliğin dağılmasının ardından ekonomisinde ciddi sorunlarla ve istikrarsızlıkla karşı karşıya kalmıştır. Bağımsızlığa geçişle birlikte ülkenin sanayi sektörünün GSYİH’daki payı azalırken, hizmet sektörünün payı artış göstermiştir. Ülkenin sanayi tesislerinin büyük çoğunluğu teknolojisi eskidiği için atıl durumdadır. Sanayi sektörü üretimi çok az sayıdaki işletmenin faaliyetlerine dayanmaktadır. Ülkedeki mevcut 2800 sınai işletmesinden yalnızca 50’si toplam üretimin %75’ten fazlasını üretmektedir. Özelleştirme süreci ve Gürcistan’ın son dönemde imzaladığı ekonomik anlaşmaların da etkisi ile sanayi sektörüne doğrudan yabancı yatırım girişi gözlenmektedir. Ayrıca tarım da ekonomide hala önemli bir sektör durumundadır. Kayıt dışı ekonomi ülkenin büyüme performansı ile ilgili sağlıklı verilere ulaşılmasını engellemektedir. Ülkenin İstatistik Kurumu tarafından Gürcistan’ın GSYİH’sının yaklaşık %30’una tekabül eden bir miktarda kayıt dışı ekonomisi olduğu belirtilmektedir. Ancak IMF göstergelerine göre kayıt dışı ekonominin büyüklüğü GSYİH’nın %60’ı kadardır. Bu denli büyük miktardaki kayıt dışı ekonomi, ülkenin geniş kapsamlı bir ekonomik büyüme gerçekleştirmesinin önündeki en önemli engeldir. Ülkede kişi başına düşen milli gelirin 2013 yılı itibarı ile 5.833 ABD Doları (satın alma gücü endeksi) olarak gerçekleşmiştir.
2.2.	Ekonomi Politikaları
 Ülkede bağımsızlığın ardından, 1993 yılında ekonomide yapısal değişim süreci başlatılmıştır. Yapısal değişim süreci ilk aşamada bir program üzerinde anlaşılamaması nedeni ile küçük ölçekte kalmış, 1995 yılında Şevardnadze’nin iktidara gelmesi ile birlikte ciddiyet kazanmıştır. 1995 yılında IMF desteğinde bir reform programı uygulanmaya başlanmıştır. Gürcistan, bağımsızlık sonrasında bir hiperenflasyon dönemi ile karşı karşıya kalmıştır. Enflasyon oranı 1994 yılında %15000 iken, uygulanan politikalar neticesinde 1997-98 dönemine gelindiğinde enflasyon tek haneli rakamlara inmiştir. 1998 yılı Aralık ayında ulusal para Lari’nin devalüe edilmesinden sonra 1999 yılında enflasyon %19’a yükselmiştir. Ancak izlenen sıkı para politikaları sayesinde yıllık enflasyon %5’in altına çekilmiştir. Enflasyon 2005 yılından itibaren yeniden artmaya başlamış olup, 2010 yılı enflasyon oranı %7,2 olarak gerçekleşmiştir. Gürcistan 2000 yılında dış ticaretini canlandırmak ve ticaret politikalarını belirgin hale getirmek için Dünya Ticaret Örgütü’ne (WTO) üye olmuştur. 2002 yılında IMF’nin de baskıları sonucu vergilerini yeniden düzenlemeye gitmiştir. Kasım 2003’te Şevardnadze yönetimine son veren halk hareketinin ardından, Ocak 2004’te Saakaşvili Cumhurbaşkanı olmuştur. Uluslararası çevrelerde, yeni yönetim ile birlikte ülkede siyasi istikrarın sağlandığı, yatırım ve ticaret ortamının geliştirilmesine yönelik önlemler alınacağı yönünde bir güven oluşmuştur. Özellikle yasal, finansal ve enerji sektörü reformları ile özelleştirme, vergi sistemi, kamu harcamaları ile yolsuzluk ve kaçakçılıkla mücadele konuları üzerinde reformlar gerçekleştirilmiştir. Vergi reformu çerçevesinde ilk olarak %20 olan KDV oranı, %18’e düşürülmüştür. İhraç mallarına KDV uygulanmamaktadır. Ayrıca gelir vergisi oranı %20’den %12’ye, sosyal sigorta vergisi oranı da %31’den %20’ye düşürülmüştür.
2.3.	Ekonomik Performans 
Sovyetler Birliği’ne dahil olan diğer ülkelerin bağımsızlıklarını kazandıktan sonra yaşadıkları ekonomik sorunların benzerlerini yaşayan Gürcistan, bunlara ilave olarak ticaret yollarını bozan bir iç savaş yaşamış ve bu nedenle de bazı ilave sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Bağımsızlık sonrasında ekonomide yaşanan çöküş çok hızlı ve şiddetli olmuştur. Ekonomide yaşanan hızlı çöküşün nedenleri tarım ve sanayi sektörlerinde önemli miktarda üretim düşüşleri, Abazya’da yaşanan savaş nedeni ile Rusya’ya ulaşan ticari yolların kapanması olmuştur. Yaşanan ekonomik sorunlar pek çok firmanın kapanmasına neden olmuştur. Ülke, batıdan gelen insani yardımlarla ayakta kalabilmiştir. Ekonomik faaliyetlerin yaklaşık yarısı kayıt dışı hale gelmiştir. Hizmet sektörü %62 ile GSYİH’ya en fazla katkıda bulunan sektör olmuştur. Hizmet sektörünü %25,9 ile sanayi, %12,1 ile tarım sektörleri izlemektedir. Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattında devam eden inşaat faaliyetlerinin ülke ekonomisine olumlu etkileri nedeni ile son yıllarda güçlü büyüme eğilimi gözlenmiştir. Rusya ve Gürcistan arasında 2008 yılının Ağustos ayında yaşanan çatışma ülkedeki inşaat ve finansal hizmet sektörlerinde ani bir küçülmeye ve aynı zamanda GSYİH’nin 2009 yılında % 3,9 oranında gerilemesine neden olmuştur. 2010 yılında %6,4 büyüyen Gürcistan ekonomisinin, 2011 yılında %7,0 2012 yılında ise % 6,6 oranında büyümüştür. 2013 yılına gelindiğinde ise Gürcistan ekonomisinde 3,1'lik bir büyüme gözlenmiştir.
3. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR
 3.1. Ülkede İş Kurma Mevzuatı 
3.1.1. Yabancı Yatırım Mevzuatı 
12 Kasım 1996 tarihinde onaylanan “Yatırımların Teşviki ve Korunması Kanunu” ile yabancı yatırımlar garanti altına alınmıştır. Söz konusu Kanun uyarınca Gürcü vatandaşların yatırımlarına tanınan hak ve kolaylıkların aynılarının yabancı yatırımlara da tanınması öngörülmektedir. Yüzde yüz yabancı sermayeli firma kurulabilmektedir. Yabancı yatırımcılar vergi mükellefiyetlerini yerine getirdikten sonra faaliyet karını iflas veya mahkeme kararı gibi durumlar hariç, sınırlama olmaksızın yurtdışına transfer etme hakkına sahiptir. Parlamentoda yatırımcı aleyhine bir kanun değişikliği yapılması halinde önceden kazanılmış hakların 10 yıl süre ile devam edecek olması önemli bir husustur. Yatırımların Gürcistan hükümeti tarafından kamulaştırılması durumunda yatırımın reel piyasa değerinin ödenme zorunluluğu, anlaşmazlık hallerinde ise yatırımcının Gürcistan mahkemelerine veya uluslararası tahkim kuruluna başvurma hakkı bulunmaktadır. Yatırımcı tazminat bedelini serbestçe transfer hakkına sahiptir. Yabancı yatırımcıların tarım arazisi satın alması yasaklanmış, 49 yıllığına kiralanmasına olanak tanınmıştır. Gürcistan kanunlarına göre nükleer, biyolojik ve kimyasal silah üretimi, kenevir ve haşhaş ve diğer narkotik malzemelerin üretimi gibi sınırlı alanlarda yatırım yapılmasına izin verilmemektedir. Yatırımcılara yönelik bir teşvik sistemi bulunmamaktadır.
3.1.2. Ortaklığa Katılma ya da Firma Kurma Şartları Firmaların ticari ortaklıklar kurmaları önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Yatırımcılar şahıs, kollektif, limited veya anonim şirket kurabilecekleri gibi ülkelerindeki firmalarının bir şubesini de Gürcistan’da açabilirler. Ülkede firma kurmak ya da bir ortaklık ilişkisi kurmak isteyen yatırımcıların şirket merkezinin bağlı bulunduğu bölge mahkemelerine başvuruda bulunmaları gerekmektedir. Mahkeme, başvuru evrakını 7 işgünü içerisinde inceleyerek başvuruyu sonuçlandırmak zorundadır. Ayrıca kurulacak şirketin faaliyet konusuna göre Ulaştırma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Merkez Bankası gibi çeşitli Gürcü makamlarından lisans (izin) alınması gerekmektedir. Yatırımcılar mahkemeye başvurmadan önce başvuru için gerekli evrakı önce Notere daha sonra Adalet Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Şubesine tasdik ettirmek zorundadır. Bu işlemler için makbuz karşılığında yaklaşık 150 $ tahsil edilmektedir. 
Gerekli Belgeler •
 Başvuru Formu • 
Şirket unvanı, adresi, faaliyet konusu, 
Ortaklara ait kimlik bilgileri •
 Sermayesi ve ortakların payları • 
Yöneticilerin kimlik belgeleri • 
İlgilinin sabıkası olup olmadığına dair Türk makamlarından alınacak yazı • 
Gerçek ve/veya tüzel kişilerin Gürcistan’da kuracakları ortak firmaya ait kuruluş tüzüğü ve şirket ana sözleşmesi (Türkçe ve Gürcüce tercüme) • 
Yıllık mali rapor

Şube Açmak İçin Gerekli Belgeler 
Yukarıdaki evrakın temin edilmesinin yanı sıra aşağıdaki işlemlerin yapılması gerekmektedir.  Türkiye’de faaliyette bulunan firmanın kuruluş tüzüğünün, Gürcüce tercümesi  
Şube açma kararının yayımlandığı Ticaret Sicil Gazetesinin Gürcüce tercümesi  
1 000 $ veya eşiti döviz karşılığının Lari’ye çevrilerek, Gürcistan’daki bir bankaya yatırılması. (Söz konusu meblağ kurulacak firmanın gelecekte doğacak vergi borcu için talep edilmektedir.) Gürcistan’da yabancı yatırımlar, 12 Kasım 1996 tarihinde onaylanan “Yatırımların Teşviki ve Korunması” Kanunu ile güvence altına alınmıştır. Söz konusu Kanun’da yatırımın tanımı yapılarak, yabancı yatırımcılara Gürcü vatandaşlara tanınan hak ve kolaylıkların aynısının tanınması öngörülmüştür. 2003 yılında ülkede yaşanan “Gül Devrimi” ile birlikte yeni göreve gelen hükümet tarafından yabancı sermaye için ülkeyi cazip hale getirmek üzere bir takım önlemler alınmaya başlanmıştır. Bu kapsamda hazırlanan yeni Vergi Kanunu ile vergi mevzuatı basitleştirilirken, bazı vergiler uygulamadan kaldırılmıştır. Özellikle Baku – Tiflis – Ceyhan Boru Hattı (BTC) kapsamında yapılan yatırımların da olumlu etkisiyle son iki yıl içerisinde Gürcistan’a gelen sabit yabancı sermaye miktarında artış görülmektedir. Nitekim, 1995 – 2002 yılları içerisinde ülkeye gelen toplam yabancı sermaye miktarı kadar yabancı sermaye girişi sadece 2004 yılında olmuştur.Gürcistan’da sermayesi 1 milyon Dolar’ın üstünde 27 Türk firması bulunmaktadır. Ayrıca, ülkede KOBİ niteliğinde yaklaşık 500 Türk şirketi faaliyet göstermektedir. Firmalarımız 20.000 kişiye istihdam sağlamaktadır. Ülkemizde 2015 Aralık ayı itibariyle Gürcistan sermayesine sahip 254 şirket faaliyet göstermektedir. Gürcistan’da bugüne kadar, Türk müteahhitlik firmaları tarafından yaklaşık 3,5 milyar Dolar tutarında 197 proje üstlenilmiştir. Türk firmalarının faaliyet alanları, enerji santrali, turistik tesis, konut, karayolu inşası gibi alanlarda yoğunlaşmaktadır. Yabancı yatırımcılar vergi mükellefiyetlerini yerine getirdikten sonra faaliyet kârını iflas veya mahkeme kararı gibi durumlar hariç sınırlama olmaksızın yurtdışına transfer etme hakkına sahiptir. Parlamento tarafından yukarıda adı geçen Kanun’da yatırımcının aleyhine bir değişiklik yapılması durumunda kazanılmış hakların 10 yıl süreyle geçerli olacağı hükme bağlanmıştır. Yatırımların Gürcistan hükümeti tarafından kamulaştırılması durumunda yatırımın reel piyasa değerinin ödenme zorunluluğu, anlaşmazlık halinde ise yatırımcının Gürcistan mahkemelerine veya uluslararası tahkim kuruluna başvurma hakkı bulunmaktadır. Yatırımcı tazminat bedelini serbetçe transfer hakkına sahiptir.Yabancı yatırımcının Gürcistan’a kayıtlı olması şartıyla menkul kıymet, şirket, bina gibi yatırım olarak tanımlanan varlıkları satın almasında bir kısıtlama bulunmamaktadır. Ancak, yabancı yatırımcıların tarım arazisi satın alması yasaklanmış, söz konusu arazilerin 49 yıllığına kiralamasına olanak tanınmıştır. Gürcistan kanunlarına göre nükleer, biyolojik ve kimyasal silah üretimi, kenevir, haşhaş ve diğer narkotik malzemelerin yetiştirilmesi gibi bazı alanlarda yatırım yapılmasına izin verilmemektedir. Ayrıca, Gürcistan’da yatırımlara Türkiye benzeri bir teşvik sistemi uygulanmamaktadır.

3.	DIŞ TİCARET 
Başlıca İhracat Ortakları: Rusya, Türkiye, Çin, Bulgaristan,Azerbeycan, Ermenistan,Almanya,İsviçre,Ukrayna 
Başlıca İthalat Ortakları : Türkiye,Rusya, Çin,Azerbeycan,Almanya,Ukrayna,İtalya,Hollanda, Ermenistan 
Başlıca İhracat Kalemleri : Otomotiv, maden, gıda, demir-çelik ürünleri 
Başlıca İthalat Kalemleri: Petrol ve türev ürünleri, otomotiv, ilaç, mineraller, gıda, makine 
Tablo 1: Gürcistan’ın Dış Ticareti (Milyon $) 
YIL İHRACAT İTHALAT HACİM DENGE 
2012 2,376,634 8,053,872 10,430,506 -5,317,241 
2013 2,910,582 8,022,261 10,932,843 -5,111,679 
2014 2,861,043 8,601,807 11,462,858 -5,740,764 
2015 2,204,676 7,730,082 9,934,758 -5,525,406 
2016* 2,113,734 7,235,770 9,349,504 -5,122,036

5.1. Gürcistan’ın İhracatı 
Tablo 2: Gürcistan’ın İhraç Ettiği Başlıca Ürünler (1000 $)
GTİP NO GTİP AÇIKLAMA 2014 2015 2016 2015-2016 DEĞİŞİM % 2016 PAY %
2603Bakır cevherleri ve konsantreleri 248,008 270,601 311,703 15 0.7 
0802 Diğer kabuklu meyvalar (taze veya kurutulmuş)(kabuğu çıkarıl -, mış veya soyulmuş olsun olmasın) 183,399 176,632 178,904 1 1 
7202 Ferro -alyajlar 285,806 194,766 169,265 -13 0.9 
8703 Otomobil, steyşın vagonlar, yarış arabaları 517,787 179,646 166,634 -7 0 
2204 Taze üzüm şarabı (kuvvetlendirilmiş şaraplar dahil)üzüm şırası 180,402 95,796 113,497 18 0.3 
3004 Tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış) 92,086 141,531 107,423 -24 0 
2208 Etil alkol, alkollü içkiler ve likör-alkol derecesi % 80'den az, tağyir edilmemiş 95,307 64,892 91,847 42 0.3 
7108 Altın (ham, yarı işlenmiş, pudra halinde) 39,334 62,102 81,083 31 0 
2201 Sular (tatlandırıcısız, lezzetlendirilmemiş) 137,124 82,228 79,817 -3 2.2 
3102 Azotlu mineral/kimyasal gübreler 137,622 109,777 65,649 -40 0.4 
6109 Tişört, fanila, diğer iç giyim eşyası (örme) 38,381 41,811 38,858 -7 0.1 
0102 Altın (platin kaplamalı altın dahil) (işlenmemiş veya yarı işlenmiş ya , da pudra halinde) 30,067 20,103 36,842 83 0.5
            2709 Ham petrol (petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar) 36,178 84,680 31,641 -63 0 
            9999 Başka yerde belirtilmemiş mallar 7,213 6,000 22,330 272 0 
            2716 Elektrik enerjisi 29,445 26,063 22,329 -14 0.1 
           2602 Manganez cevherleri ve konsantreleri 2,570 3,163 19,853 528 0.7 
           4011 Kauçuktan yeni dış lastikler 16,436 20,241 19,833 -2 0 
           7214 Demir/çelik çubuklar (sıcak haddeli, dövülmüş, burulmuş, çekilmiş) 63,736 20,644 18,288 -11 0.1 
           2301 Et, sakatat, deniz hayvanı vs. (yemeye uygun olmayan) unu, pelleti, kıkırdakları 15,680 10,703 15,180 42 0.3 
          7404 Bakır hurda ve döküntüler 26,201 20,701 14,435 -30 0.1 
          4407 Uzunlamasına kesilmiş, biçilmiş ağaç; kalın >=6 mm 11,331 10,937 13,612 24 0

            Tablo 3: Başlıca Ülkeler İtibari ile İhracatı (1000 $) 
            ÜLKE 2014 2015 2016 2015-2016 DEĞİŞİM % 2016 PAY % 
             RUSYA 270,029 159,440 206,225 29 9.8 
         TÜRKİYE 222,382 168,408 173,569 3 8.2
        ÇİN 90,393 125,800 169,587 35 8 
        BULGARİSTAN 167,105 214,247 167,159 -22 7.9 
       AZERBEYCAN 544,167 240,950 153,464 -36 7.3 
       ERMENİSTAN 280,573 157,002 150,646 -4 7.1 
       ALMANYA 69,192 75,606 85,314 13 4 
       İSVİÇRE 13,593 30,843 81,768 165 3.9 
      UKRAYNA 140,004 59,874 73,254 22 3.5 
      İTALYA 86,096 74,606 72,471 -3 3.4 
     ÖZBEKİSTAN 54,826 97,956 71,303 -27 3.4 
     A.B.D. 207,366 104,191 68,258 -34 3.2
     5.2. Gürcistan’ın İthalatı 
   Tablo 4: Gürcistan’ın İthal Ettiği Başlıca Ürünler (1000 $) GTİP NO GTİP AÇIKLAMA 2014 2015 2016 2015-2016 DEĞİŞİM % 2016 PAY % 
   2710 Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar 918,371 658,712 618,769 -6 0.1 
   8703 Otomobil, steyşın vagonlar, yarış arabaları 715,051 468,136 475,899 2 0.1 
   2711 Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar 368,507 416,086 317,982 -24 0.1 
   3004 Tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış) 314,626 742,194 272,605 -63 0.1 
   2603 Bakır cevherleri ve konsantreleri 165,286 207,871 248,535 20 0.6 8517 Telli telefon-telgraf için elektrikli cihazlar 195,661 149,012 176,368 18 0     2402 Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar 115,474 103,585 101,873 -2 0.4 
7308 Demir/çelikten inşaat ve aksamı 90,911 63,583 97,214 53 0.2 1001 Buğday ve mahlut 151,758 119,352 86,051 -28 0.2 
8704 Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar 71,118 53,037 69,424 31 0.1 
8481 Muslukçu, borucu eşyası-basınç düşürücü, termostatik valf dahil 34,436 46,137 69,159 50 0.1 
1701 Kamış/pancar şekeri ve kimyaca saf sakkaroz (katı halde) 57,922 49,274 65,390 33 0.2 8544 İzole edilmiş tel, kablo; diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; fiber optik k 58,745 51,154 64,528 26 0.1 
8471 Otomatik bilgi işlem makineleri, üniteleri 104,162 58,874 62,272 6 0 
8414 Hava-vakum pompası, hava/gaz kompresörü, vantilatör, aspiratör 31,590 35,228 61,737 75 0.1 
0207 Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen , sakatatı (taze, soğutulmuş veya dondurulmuş): 72,194 53,041 58,388 10 0.3 
7214 Demir/çelik çubuklar (sıcak haddeli, dövülmüş, burulmuş, çekilmiş) 66,636 57,311 53,974 -6 0.4 
4011 Kauçuktan yeni dış lastikler 55,597 48,380 52,485 8 0.1 
9403 Diğer mobilyalar vb. Aksam, parçaları 73,518 54,697 51,384 -6 0.1 
1806 Çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları 59,610 47,018 50,602 8 0.2 
7306 Demir/çelikten diğer tüpler, borular, içi boş profiller 51,864 40,631 48,572 20 0.3 
8418 Buzdolapları, dondurucular, soğutucular, ısı pompaları 77,915 51,182 47,150 -8 0.1 
9619 Hijyenik havlular ve tamponlar, bebek bezleri ve benzeri hijyenik eşya , 48,592 46,046 45,972 0 0.3
Tablo 5: Başlıca Ülkeler İtibari ile İthalatı (1000 $) 
ÜLKE 2014 2015 2016 2015-2016 Değişim % 2016 Pay % 
TÜRKİYE 1,728,764 1,327,398 1,352,396 2 0.9 
RUSYA 462,232 515,755 674,948 31 1.8 
ÇİN 733,468 587,357 547,483 -7 13.2 
AZERBEYCAN 349,628 226,401 495,382 119 0.06 
ALMANYA 466,102 430,965 419,370 -3 8.4 
UKRAYNA 548,607 455,571 417,329 -8 0.2
 İTALYA 221,939 197,780 263,054 33 2.9 
HOLLANDA 148,612 128,241 217,165 69 2.8 
ERMENİSTAN 205,063 143,695 216,790 51 0.01 
A.B.D. 287,294 253,124 213,833 -16 9.1 
ROMANYA 312,050 207,157 190,200 -8 0.4 
JAPONYA 209,832 167,610 150,393 -11 4.1
6. DIŞ TİCARET POLİTİKASI VE VERGİLER
 6.1. Dış Ticaret Politikası 
Liberal bir dış ticaret rejimine sahip olan Gürcistan, 2006 yılından itibaren gümrük prosedürlerini basitleştirmeye başlamıştır. 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yeni Gümrük Kanunu kapsamında gümrük işlemlerinde çeşitli değişiklikler olmuştur. Bunlardan en dikkat çekici olanı “garanti belgesi” uygulamasının başlatılması olmuştur. Yeni gümrük işlemleri ile ilgili olarak özellikle taşımacılık firmalarımızın ve araç sürücülerinin tedbirli olması gereklidir. Gümrükler ile ilgili hususlarda önceden bilgi alınarak hareket edilmesi önemle tavsiye edilmektedir. Bu amaçla Gürcistan Maliye Bakanlığı Gelirler İdaresi bünyesinde Gümrük Acil Hattı (077) oluşturulmuş olup, görüşmeler ücretsizdir.
6.2. İthalat Rejimi
 İthalat işlemleri için Gürcistan Dış Ticaret Mevzuatı kapsamında talep edilebilecek bilgi ve belgeler ise şunlardır: 
 Gümrük işlemleri için yetki belgesi (önceki mevzuata göre gümrük işlemlerini yürütecek aracının mevcudiyeti zorunlu olmakla birlikte, yeni prosedürde bu zorunluluk bulunmamaktadır).  Taşıma belgeleri (CMR ya da TIR Karnesi),  Ticari ilişkilerde bulunan taraflar arasındaki anlaşma,  İthalatçının vergi mükellefi olduğuna dair resmi belge,  Fatura,  Menşe sertifikası,  Uygunluk sertifikası (ithalatı yapılan mal için uygunluk sertifikası gerekiyorsa),  Lisans veya izin belgesi (ithalatı yapılan mal için özel izin veya lisans gerekiyorsa),  Veteriner Belgesi (önceden hayvansal ve bitkisel ürünler için ayrı ayrı istenen belgeler tek dokumanda birleştirilmiştir).  Petrol ürünleri, akaryakıt, tütün mamulleri, alkollü içkiler, renkli ve renksiz hurda metal, otomobil vb. bazı ürünlerde hem ithalatta hem ihracatta bandrol ve özel izin uygulamasına tabidir. 
Gümrük vergisinden muafiyet: Özel şahıslar için 24 saatlik zaman zarfında; 
1. 200 GEL’e kadar değerde ve toplamda 5 kilograma kadar meyve, sebze, kuru meyve, süt ve süt ürünleri, makarna ve benzer hazır yiyecekler, fındık, şeker, bayram şekeri ve diğer unlu mamuller, sucuk, maya gibi gıda malzemeleri. 
2. 300 GEL’e kadar değerde (hava yoluyla gelen özel şahıs için maksimum 1.500 GEL değerde) ve toplamda 50 kilograma kadar değişik çeşitlerde özel ihtiyaç malzemeleri. 
3. Her türlü alkollü içecekler için maksimum 2 litre ve 200 dal sigara. Bu madde 18 yaşından küçük özel şahısların ithalat yapmasını kapsamamaktadır. 4. Yabancı ülkede 6 aydan fazla kalan özel şahıslar (Gürcü vatandaşları) gümrük bedeli ödemeden 7500 GEL’e kadar değerdeki şahsi malzemelerini ülkeye ithal edebilmektedirler. 
5. Yabancı ülkede Gürcistan adına diplomat olarak veya konsolosluk birimlerinde çalışanlar, görev değişikliği olduğu zaman aile başına 1 adet ulaşım aracı, 1 adet buzdolabı, 1 adet televizyon ve 1 adet bilgisayarlarını ülkeye gümrüksüz getirebilmektedirler. 
6. Yabancı ülkeden daimi olarak ülkeye giriş yapan kişiler mobilya, aile başına 1 adet ulaşım aracı, ev eşyalarını ve benzeri şahsi malzemelerini gümrük bedeli ödemeden getirebilmektedirler.
6.3. Tarifeler ve Diğer Vergiler Gürcistan, 1 Eylül 2006 tarihinden itibaren yeni gümrük vergisi oranlarını uygulamaya koymuştur. Yeni gümrük vergisi oranları ülkenin ekonomik açılım gayretleri çerçevesinde belirlenmiştir. Bu kapsamda birçok ürünün gümrük vergisi sıfırlanmıştır. Gümrük vergisi sıfırlanmayan ürünler için uygulanan gümrük vergisi oranları %5 veya %12 olarak uygulanmaktadır. Türkiye ve Gürcistan arasında 21 Kasım 2007 tarihinde imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması’nın 1 Kasım 2008 tarihinde yürürlüğe girmesi ile birlikte iki ülke arasındaki ticaret tercihli olarak yürütülmeye başlanmıştır. Bu itibarla aşağıdaki tabloda belirtilen tarım ürünleri dışında, Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Gürcistan’a girişinde uygulanan gümrük vergileri ve eş etkili vergiler Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kaldırılmıştır. Gürcistan Osetya sorunundan sonra Bağımsız Devletler Topluluğu’ndan ayrılmıştır. BDT ülkelerinden ithalatta gümrük vergisi muafiyeti artık bulunmamaktadır. İthal edilen ürünler %18 oranında KDV’ye tabidir. Gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV, gümrük vergisi gibi başlıca vergilere ilave olarak tüketim, mülkiyet, toprak kullanım vergisi gibi vergi türleri de uygulanmaktadır.
Tablo 6: Vergi Türleri ve Oranları 
VERGİ TÜRÜ ORAN 
GELİR VERGİSİ ÖZEL ŞAHISLAR İÇİN %25. 
KDV %18 (YILLIK CİROSU 100 BİN GEL’İN ALTINDA OLAN GİRİŞİMLER KDV MÜKELLEFİ OLMAMAKTADIR). KURUMSAL KAZANÇ VERGİSİ %15 
İSTİHDAM VERGİSİ %25 (İşveren tarafından ödeniyor). 
EMLAK VERGİSİ Kurumlar için yıllık %1. Özel şahıslar bir önceki yılda elde ettikleri kazanç 40 bin GEL’in üzerinde olması halinde emlak vergisi mükellefi olmaktadırlar. 
EĞLENCE MERKEZİ VE KUMARHANE VERGİSİ %20 (Ayrıca, masa başına yıllık 500-10.000 GEL arası vergi alınmakta, yerel yönetimlerin 3 aylık bazda tahsil ettiği harçlar söz konusu olmaktadır). 
BANDROL VE LİSANS (PETROL, ŞEKER VE ALKOLLÜ İÇECEKLER İÇİN). 0,5 – 20 GEL
Kurumlar vergisi Ocak 2008’de %20’den %15’e düşürülmüştür. Gelir ve sosyal vergi tek vergi haline getirilerek %25 olarak belirlenmiştir. Şubat 2008’de bu oranın 2012 yılı sonuna kadar aşamalı olarak %15’e düşürüleceği ilan edilmiştir. İstihdam vergisi % 20 oranında uygulanmaktadır. Alkollü içecekler, etil alkol, otomobiller için lastikler ve havyar gibi bazı ürünlerin ithalatı %5 ila %100 oranında değişen oranlarda tüketim vergisine tabidir. Gümrük hizmetleri için %0,2 oranında bir harç alınmaktadır. Parlamento, Devlet Gümrük İdaresini gerektiğinde 6 ayı geçmeyecek şekilde özel ve mevsimsel vergiler uygulamakla yetkilendirmiştir. Yatırım malları, yedek parça ve girdilere uygulanan ithalat vergisi %5’tir. Buğday, bebek maması, diyabetik yiyecekler ve insani yardımlar ithalat vergisinden muaftır. Ayrıca yabancı yatırımcıların şahsi malları ve üretimde kullanılacak ekipmanlar da vergiden muaftır.
Yolcu otomobillerinin ithalatı sabit bir orandan vergilendirilmektedir. Yolcu otomobillerinin ithalinde gümrük vergisi ve KDV uygulaması bulunmamaktadır. 
Üçüncü Ülkelerden İthalatta Gümrük Tarifelerinden Muaf Olan Mallar • 
Elektrik üretim şirketleri için doğal gaz •
 Sigaralar •
 Buğday, bebek mamaları ve diyabetik gıda ürünleri • 
İhracata yönelik üretim için ham madde • 
Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Gıda Bakanlığı tarafından onaylanan listede belirlenen 16 eczacılık ürünü • 
300 Lariyi geçmeyen değerdeki ürünler • 
İnsani yardımlar • 
Bağışlarla finanse edilerek ithal edilen ürünler ya da %25’i bağışlardan oluşup yabancı devletler ya da uluslararası örgütler tarafından tahsis edilen ayrıcalıklı krediler yardımıyla ithal edilen ürünler • 
Diplomatik misyonların malları • 
Havacılık yakıtları, yağlayıcı maddeler ve uluslararası uçuşlarla ilgili diğer teknik ürünler • 
Gürcü vatandaşlarının yurtdışında yayımlanan bilimsel ve edebi nitelikteki eserleri
6.4. Çok Taraflı Ticaret Anlaşmaları ve Preferanslar 
Gürcistan’ın taraf olduğu en önemli bölgesel ticaret sistemi olarak BDT ülkeleri (Moldova, Kazakistan, Rusya Federasyonu, Azerbaycan, Ermenistan, Belarus, Ukrayna, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan) arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması görülmektedir. Söz konusu Anlaşma 1994 yılında sonuçlandırılmıştır ve Gürcistan bu Anlaşma çerçevesinde Azerbaycan ve Ukrayna ile 1996’da, Ermenistan ile 1998’de, Kazakistan ile 1999’da ve Türkmenistan ile 2000’de Serbest Ticaret Anlaşmaları yapmıştır. Bu Anlaşmaların tamamı DTÖ’ye bildirilmiştir. BDT Ülkeleri STA, sadece mal ticaretinin serbestleştirilmesini içermemekte, aynı zamanda hizmet ticaretini, işgücünün dolaşımını, devlet alımlarını ve mali konuları da (sermaye ve para transferi, bankacılık) kapsamaktadır. Her ülkenin en az altı ay öncesinden bildirim yapmak ve tüm yükümlülüklerini yerine getirmek koşulları ile ayrılabildiği Anlaşma çerçevesinde anlaşmazlıkların halli için “BDT Ülkeleri Özel Komitesi” bulunmaktadır. Anlaşma çerçevesinde, tüm sektörlerde BDT ülkeleri arasındaki ticarette tüm ürünlere ait gümrük vergileri ve eş etkili vergiler sıfırlanmıştır. Ülkeler kendi aralarında yaptıkları protokoller aracılığı ile bazı hassas ürünlerde istisnai düzenlemelere gidebilmektedirler. Bu şekilde Gürcistan’ın yapmış olduğu tek protokol Rusya Federasyonu ile olup, negatif listede her iki taraf için tütün, etil alkol ve yüksek oranlı etil alkol içeren içkiler, Gürcistan için şeker, Rusya Federasyonu için ise bira bulunmaktadır. Bahsekonu negatif listelerin 2012 yılına kadar geçerli olduğu öğrenilmiştir. Gürcistan’ı etkileyen bir diğer istisnai düzenleme de Azerbaycan’ın alkollü içki ithalatına koyduğu kotadır. BDT Ülkeleri STA kapsamında menşe kurallarının 2000 yılında yeniden düzenlendiği ve bilinen uygulamalardan farklı olduğu bildirilmektedir. Mevcut uygulamaya göre bir ürünün menşe kazanması için maliyetinin içinde %50’den fazla oranda o ülke menşeli girdi bulunması gerektiği belirtilmiştir. Gürcistan’a Rusya Federasyonu tarafından 2006 yılından bu yana uygulanmakta olan ekonomik ambargo, şarap, maden suyu, sebze ve meyve ürünlerini içermektedir. Gürcistan ekonomisine ciddi zarar veren uygulamaya esas olarak sağlık nedenleri gösterilmektedir. Ayrıca, Gürcistan ile Avrupa Birliği (AB) arasında bir STA sonuçlandırılmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir. Konu ile ilgili olarak AB tarafı bir fizibilite çalışması yürütmektedir. Gürcü yetkililer bu çalışmanın önümüzdeki aylarda sonuçlandırılmasının beklendiğini bildirmektedirler. Söz konusu Anlaşmanın içeriği netleşmemekle birlikte, mal ve hizmet ticaretinin yanısıra fikri mülkiyet hakları ve mali konuları da kapsamasının öngörüldüğü öğrenilmiştir. Diğer taraftan, Gürcistan ile ABD arasında STA imzalanmasına yönelik görüşmelerin kesildiği, Hindistan ve Körfez İşbirliği Konseyi ile taslak metin teatileri yapıldığı, Kanada ile görüşmelerin başlamasının beklendiği, EFTA nezdinde yapılan girişimin ise henüz yanıtlanmamış olduğu ifade edilmektedir.
6.5. Tarife Dışı Engeller 
Özel izne tabi tutulan maddeler: 
1. Değerli metaller, kıymetli mallar, taşlar, el işlemeleri, antika mallar ve sanat eserleri, haçlar, resimler ve heykellerin ülkeye giriş-çıkışları Gürcistan Kültür, Eserleri Koruma ve Spor Bakanlığı’nın özel iznine tabidir.
 2. Ağaç ve orman ürünlerinin ihracatı için ihracatçının lisans sahibi olması ve Çevre Bakanlığı’nın iznini alması gerekmektedir. 
3. Aynı şekilde her türlü silah, silah yapımı için gerekli malzeme, mühimmat, yanıcı maddeler, narkotik, psikotropik, zehir içeren, radyoaktif maddeler, yüksek frekanslı radyo-elektro cihazlar, muhabere vasıtaları, canlı hayvan ve kuşlar ve bitkiler izne tabidir. 
4. İlaç, tıbbi malzeme, aşı, laboratuar kimyasalları vb. maddelerin ithalatı için Sağlık Bakanlığı izni gerekmektedir. 
5. 30 bin GEL’den fazla nakit paranın (değerli kağıtların) veya değerinde dövizin ülkeye sokulması ve ülkeden çıkarılması (gümrükten geçerken) beyannameye tabidir. 
Özel şahıslar gümrük beyannamesini Gürcüce, Rusça veya İngilizce olarak doldurabilmektedirler. Değeri 300 GEL’den fazla olan şahsi eşyalar gümrük beyannamesine tabi olup, şu şekilde vergilendirilmektedir: Gümrük Vergisi (malın cinsine göre %0’dan %12’ye kadar) ve KDV %18.
7. TÜRKİYE İLE TİCARET 
SSCB'nin dağılmasından hemen önce 1989 yılında, Gürcistan ile Türkiye'nin Karadeniz kıyısında sınır kapısı olan Sarp'ın açılması ile başlayan iyi komşuluk ilişkileri son yıllarda artan önemiyle birlikte, uluslararası hukuk ve dostluk içinde devam etmektedir. İki ülke arasındaki en önemli işbirliği Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattıdır. Azerbaycan petrolünü Gürcistan üzerinden Türkiye'ye getiren bu boru hattından, Gürcistan'ın geçiş işletmesi karşılığında 40 yılda 2,5 milyar dolar alacağı öngörülmektedir. Stratejik öneme sahip bu boru hattı ile Azerbaycan'dan gelen gazın Avrupa'ya dağıtılması ileri hedefler arasında bulunmaktadır. BTC boru hattı gibi, Büyük İpek Yolu projesi çerçevesinde planlanan, Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı da bölgede Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye'nin stratejik önemini arttıracak bir projedir. Demiryolu hattı Azerbaycan'ın başkenti Bakü şehrinden Gürcistan'ın Tiflis ve Ahılkelek şehirlerinden geçerek Türkiye'nin Kars şehrine gelecektir. Doğu ile Batı devletleri arasında entegrasyonu kolaylaştırmak amacıyla düşünülen bu proje Avrasya coğrafyasında ticari ve kültürel bağları geliştirmeye hizmet etmesi ve söz konusu ülkeler arasında insan ve yük taşımacılığını kolaylaştırması açısından son derece önemlidir. 2010 yılında bitirilmesi planlanan bu hattın, Türkiye'de inşa edilen Marmaray projesine bağlanması ile Avrupa'dan Çin'e kesintisiz ulaşım hedeflenmektedir. Son dönemde Türkiye ile Gürcistan arasında imzalanan ikili anlaşma gereği, Türk vatandaşları, Batum havaalanına pasaportları olmasa dahi nüfus kimlikleri ile seyahat edebilmektedir. Böylelikle Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesine Batum üzerinden havayolu ile ulaşmak mümkün olabilmektedir.
Tablo 7: Gürcistan’ın Türkiye ile Dış Ticareti (1000$) 
Yıl İhracat İthalat Hacim Denge 
2013 1,245,917 201,738 1,447,655 1,044,179 
2014 1,443,790 232,596 1,676,386 1,211,194 
2015 1,109,018 223,107 1,332,125 885,911 
2016 1,176,634 211,680 1,388,314 964,954
Tablo 8: Türkiye’nin Gürcistan’a İhracatında Başlıca Ürünler (1 000 $) 
GTİP NO GTİP AÇIKLAMA 2014 2015 2016 2012-2016 DEĞİŞİM % 2016 PAY % 
7308 DEMİR VEYA ÇELİKTEN İNŞAAT VE İNŞAAT AKSAMI, İNŞAATTA KULLANILMAK ÜZERE HAZIRLANMIŞ DEMİR VEYA ÇELİK 34,971 33,361 42,054 7 4 
7306 DEMİR VEYA ÇELİKTEN DİĞER İNCE VE KALIN BORULAR VE İÇİ BOŞ PROFİLLER 33,870 24,795 36,266 -6 4 
9619 HİJYENİK HAVLULAR VE TAMPONLAR, BEBEK BEZLERİ VE BENZERİ HİJYENİK EŞYA 31,196 26,694 30,984 8 4 
8544 İZOLE EDİLMİŞ TELLER, KABLOLAR VE DİĞER ELEKTRİK İLETKENLER; TEK TEK KAPLANMIŞ LİFLERDEN OLUŞAN FİBE 30,500 20,888 30,816 0 2 
3917 PLASTİKTEN HORTUMLAR, BORULAR VE BAĞLANTI ELEMANLARI (MANŞON, NİPEL, DİRSEK, FLANŞLAR, VB.) 32,602 34,734 28,086 -8 5 
6109 TİŞÖRTLER, FANİLALAR, ATLETLER, KAŞKORSELER VE DİĞER İÇ GİYİM EŞYASI (ÖRME) 23,003 21,382 24,685 27 1 
3402 YIKAMA, TEMİZLEME MÜSTAHZARLARI (SABUNLAR HARİÇ) 26,268 28,177 24,945 6 7 0702 DOMATES (TAZE/SOĞUTULMUŞ) 8,188 6,453 23,278 47 10 
9403 DİĞER MOBİLYALAR VE BUNLARIN AKSAM VE PARÇALARI 27,442 17,728 17,289 -5 1 
4410 AĞAÇTAN VE DİĞER ODUNSU MADDELERDEN YONGA LEVHA, ORİENTED STRAND BOARD (OSB), VB. LEVHALAR 25,717 16,030 17,238 -8 16 
0806 ÜZÜMLER (TAZE/KURUTULMUŞ) 324 69 16,868 128 3
8418 BUZDOLAPLARI, DONDURUCULAR VE DİĞER SOĞUTUCU VE DONDURUCU CİHAZLAR VE ISI POMPALARI 25,165 16,457 16,625 -12 1 3923 PLASTİKLERDEN EŞYA TAŞINMASINA VEYA AMBALAJLANMASINA MAHSUS MALZEME, TIPA, KAPAK, KAPSÜL 23,998 15,472 14,756 -8 2
2523 ÇİMENTO 16,953 11,757 14,678 -13 3 7208 DEMİR VEYA ALAŞIMSIZ ÇELİKTEN YASSI HADDE ÜRÜNLERİ (GENİŞLİK >= 600 MM) (SICAK HADDELENMİŞ) (KAPLANM A5,585 5,662 14,358 35 2 
3004 TEDAVİDE VEYA KORUNMADA KULLANILMAK ÜZERE HAZIRLANAN İLAÇLAR (DOZLANDIRILMIŞ) 12,232 11,494 12,716 23 2 7604 ALUMİNYUMDAN ÇUBUKLAR VE PROFİLLER 14,825 13,163 12,325 -4 2 
3920 PLASTİKTEN DİĞER LEVHA, PLAKA, ŞERİT, FİLM, FOLYE (GÖZENEKSİZ) 16,821 13,410 12,035 0 1 
3916 PLASTİKTEN MONOFİLLER, İNCE VE KALIN ÇUBUKLAR VE PROFİLLER (ENİNE KESİTİNİN EN GENİŞ YERİ > 1MM) 22,281 14,776 11,992 -15 5 
8504 ELEKTRİK TRANSFORMATÖRLERİ, STATİK KONVERTÖRLER (ÖRNEĞİN; REDRESÖRLER) VE ENDÜKTÖRLER 6,364 2,980 11,407 30 1
Tablo 9: Türkiye’nin Gürcistan’dan İthalatında Başlıca Ürünler (1 000 $) 
GTİP NO GTİP AÇIKLAMA 2014 2015 2016 2012-2016 DEĞİŞİM % 2016 PAY % 
2301 ET, SAKATAT, DENİZ HAYVANI VS. (YEMEYE UYGUN OLMAYAN) UNU, PELLETİ, KIKIRDAKLARI (DONYAĞI TORTUSU) 15,552 28,460 36,106 113 21
 6109 TİŞÖRTLER, FANİLALAR, ATLETLER, KAŞKORSELER VE DİĞER İÇ GİYİM EŞYASI (ÖRME) 31,031 26,911 34,662 43 21 
1504 BALIKLARIN VEYA DENİZ MEMELİLERİNİN KATI VE SIVI YAĞLARI 8,899 13,532 18,502 83 31 
8901 YOLCU, GEZİNTİ GEMİLERİ, FERİBOTLAR, YÜK GEMİLERİ, MAVNALAR VE İNSAN VEYA YÜK TAŞIMAYA MAHSUS BENZER 0 0 15,255 - 11 
7214 DEMİR VEYA ALAŞIMSIZ ÇELİKTEN ÇUBUKLAR (DÖVÜLMÜŞ, SICAK HADDELENMİŞ, HADDELEME İŞLEMİNDEN SONRA BURU 1,289 10,609 11,931 110 36 
7202 FERRO ALYAJLAR 12,180 4,939 11,604 -15 3 6103 ERKEKLER VE ERKEK ÇOCUKLAR İÇİN TAKIM ELBİSE, TAKIM, CEKET, BLAZER, PANTOLON, TULUM VE ŞORT (ÖRME)(Y 9,269 9,156 19,954 33 26 
7207 DEMİR VEYA ALAŞIMSIZ ÇELİKTEN YARI MAMULLER 34,372 22,439 10,907 - 1 2716 ELEKTRİK ENERJİSİ 17,000 22,820 9,428 188 4 3102 AZOTLU MİNERAL VEYA KİMYASAL GÜBRELER 49,865 11,669 8,635 -9 1
7801 İŞLENMEMİŞ KURŞUN 4,427 4,937 5,674 22 3 6206 KADINLAR VE KIZ ÇOCUKLAR İÇİN BLUZLAR, GÖMLEKLER VE GÖMLEK-BLUZLAR 5,105 4,724 4,333 -9 4 
7108 ALTIN (PLATİN KAPLAMALI ALTIN DAHİL) (İŞLENMEMİŞ VEYA YARI İŞLENMİŞ YA DA PUDRA HALİNDE) 115 536 3,469 5 0 6105 ERKEKLER VE ERKEK ÇOCUKLAR İÇİN GÖMLEKLER (ÖRME) 2,112 10,864 2,147 43 8 6204 KADINLAR VE KIZ ÇOCUK İÇİN TAKIM ELBİSE, TAKIM, CEKET, BLAZER, ELBİSE, ETEK, PANTOLON ETEK, VB.(YÜZME) 3,371 3,665 1,977 -16 1 
7601 İŞLENMEMİŞ ALUMİNYUM 2,631 3,184 1,971 -11 0 2837 SİYANÜRLER, OKSİSİYANÜRLER VE KOMPLEKS SİYANÜRLER 4,027 2,698 1,593 36 4 
0302 BALIKLAR (TAZE VEYA SOĞUTULMUŞ) 735 2,050 1,421 33 3 0910 ZENCEFİL, SAFRAN, ZERDEÇAL, KEKİK, DEFNE YAPRAKLARI, KÖRİ VE DİĞER BAHARAT 1,589 3,154 1,341 10 9 
4403 YUVARLAK AĞAÇLAR 1,312 2,259 1,331 18 2
9. İKİ ÜLKE ARASINDAKİ ANLAŞMA VE PROTOKOLLER 
ANLAŞMA ADI İMZA TARİHİ 
TİCARET VE EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI 30.07.1992 
YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASI ANTLAŞMASI 30.07.1992 
İKİLİ HAVA ULAŞTIRMA ANLAŞMASI 30.07.1992 
ULUSLARARASI KARAYOLU TAŞIMACILIĞI ANLAŞMASI 30.07.1992 
GÜMRÜKLER ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI 28.01.2005
KARMA EKONOMİK KOMİSYON TOPLANTISI PROTOKOLÜ 14.09.2005
 ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMASI 21.11.2007
 SERBEST TİCARET ANLAŞMASI 21.11.2007( 1 Kasım 2008’de yürürlüğe girmiştir.) 
TÜRKİYE-GÜRCİSTAN ORTAKLIK KOMİTESİ 1. TOPLANTISI MUTABAKAT ZAPTI 24.02.2009 
TÜRKİYE-GÜRCİSTAN ORTAKLIK KOMİTESİ 2. TOPLANTISI MUTABAKAT ZAPTI 29.06.2009
10.İki Ülke Arasındaki Ticarette Yaşanan Sorunlar 
Türkiye-Gürcistan arasındaki ticaret sürekli bir artış eğilimi gösterse de iki ülke arasındaki dış ticaret rakamları ve Türkiye’nin Gürcistan’daki yatırımlarının miktarı potansiyelin altındadır. Türk firmalarının Gürcistan faaliyetlerindeki temel sıkıntısı finansman sorunudur. Ayrıca Gürcistan’da modern bankacılık sisteminin yerleşmemiş olması nedeniyle nakit hareketlerinde ve akreditif işlemlerinde sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bunun yanında kambiyo mevzuatının yetersizliği para transferlerinde zorluklara neden olmaktadır. Ticari konuları ilgilendiren mevzuatın pek çok konuda henüz tam olarak netlik kazanmamış olması ve sıklıkla değiştirilmesi ülke ile ticari ilişkilerin gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir.
 Et İthalatı: Gürcistan’a et ithalatı kontrollü bir şekilde yapılmakta olup, ithalatçının talebi üzerine başlatılan incelemede, menşe ülkesinde görülen hayvan hastalıkları araştırılmaktadır. İthalat için menşe ülkesindeki hayvan sağlığı koşullarına ilişkin bazı belgeler talep edilmekte, daha sonra ithalatın uygun görülmesi halinde düzenlenen izin belgesi çerçevesinde ithalat gerçekleştirilmektedir. Konu ile ilgili birim ise Tarım Bakanlığı’na bağlı bulunan Gıda Güvenliği, Veteriner ve Bitki Koruma Milli Dairesi’dir.  
Referans Fiyat Uygulaması: Gürcistan Maliye Bakanlığı Gümrük Dairesi, 2006 yılında bir çok üründe referans fiyat uygulamasına gitmiştir. Söz konusu uygulama, ithal edilen maddeye ilişkin gümrükleme aşamasında hesaplanacak vergi miktarı için fatura değeri yerine idare tarafından belirlenmiş bir kıymetin esas alınmasıdır. Referans fiyat uygulamasının nedeni, ithalat aşamasında farklı değerler taşıyan faturalar dolayısı ile oluşan vergi kaçağının önlenmesidir. Uygulamada ortaya çıkan sorun ise, her ülkeye uygulanmaması ve bazı maddelerde fatura değeri ile referans fiyat arasında büyük orantısızlıklar olmasıdır. Bu nedenlerden dolayı firmalarımızın Gürcistan pazarındaki rekabet güçü olumsuz yönde etkilenmektedir. Konu hakkında yapılan görüşmelerde Gürcü yetkililer, vergi kaçağının önüne geçebilmek amacıyla bu uygulamayı yapmak zorunda olduklarını, riskli gördükleri ülkelerin bulunduğu bir liste oluşturduklarını ve Türkiye’nin de bu listede bulunduğunu belirtmişlerdir.  
Taşıma ve Ulaştırmada Yaşanan Sorunlar:
 Ulaştırma sektöründe yaşanan sorunlar da iki ülke ticaretini olumsuz yönde etkilemektedir. Söz konusu sorunlar; güvenlik, kara ulaşımı ücretsiz geçiş belgelerinde hala dağıtımın tam olarak yapılamamış olması, yapılan mevzuat değişikliklerinin bilinmemesi, ülkenin farklı bölgelerinde farklı ödemelerin gerekmesidir. Ulaşım altyapısının yetersiz olması da ulaşımla ilgili sorunlara neden olmaktadır. Kars-Tiflis demiryolunun tamamlanması ile birlikte ulaşımdan kaynaklanan sorunların aşılması beklenmektedir.
11.PAZAR İLE İLGİLİ BİLGİLER 
11.1. Tüketici Tercihleri Kırsal bölgelerde yaşayanlar nüfusun %47,7’si olup; gıda harcaması dışında sadece zorunlu giyim eşyası ve ayakkabı için harcama yapmaktadırlar. Şehirlerde ise artan gelir düzeyi nedeniyle perakende sektörü gelişmekte olup; tüketici harcamaları artmaktadır. Buralarda son yıllarda yabancı yatırımlarda görülen artışla birlikte küçük bir orta sınıf ve elite bir kesim oluşmaya başlamıştır. Bu kesim daha büyük alım gücüne sahiptir ve daha fazla kişisel harcamalara ve moda ürünlere yönelmektedir. Başkent Tiflis, gelir düzeyinin en yüksek olduğu, tüketici harcamalarının en fazla yapıldığı bölgedir. Nüfusun, %50’si burada olup; yıllık yapılan harcama miktarı ortalama 2 milyar Dolardır. Tüketici harcamalarının en düşük olduğu bölge ise Rachkhumi ve Kuemo Suaneti bölgesidir. Orta yaş grubu, 35-39 yaş arası nüfus en yüksek gelire sahiptir. Bu kesimin %16’sı yıllık 5.000 Dolar ve üzeri gelire sahiptir. En yüksek gelire sahip olanlar içinde % 28’lik kısım 50.000 Doların üzerinde gelire sahip olmuşlardır) ise nüfusun % 0,4’nü oluşturmaktadır. Bu kesim lüks ve markalı ürünlere düşkündür. Pahalı ve moda olan ayakkabı ve giyim eşyalarını satın almaktadır. 15-34 yaş arası nüfus (nüfusun üçte birini oluşturan en kalabalık kesim)’in gelir düzeyi 750-3.000 Dolar arasındadır. Bu grup; gelir düzeyi düşük, işsiz, öğrenci ve düşük gelirli işlerde çalışan kesimden oluşmaktadır. Buna karşılık ailelerinden para alan bu kesim, modaya düşkün olup, ayakkabı ve giyim eşyalarına harcama yapan kesimdir. Görünüşe önem vermekte olup; batı markalarının benzerleri olan ucuz Çin, Rus malı ürünleri satın almaktadırlar. Gürcü halkı bir mala olan tercihlerini değiştirme eğilimine sahip değildirler. Reklam, Gürcistan pazarı için önemli bir faktördür. Gürcü halkının tutuculuğuna göre pazara en önce girenin daha avantajlı olma durumu göz önüne alınmalıdır. Kişi başı gelir uluslararası standartlara göre düşük bir seviyededir. Son yıllardaki hızlı ekonomik büyümeye rağmen ülke genelinde işsizlik oranı ve fakirlik üst düzeylerdedir. Halen ülkenin üçte biri fakirlik seviyesinde yaşamaktadır. Ülke nüfusunun %48’i kırsal kesimlerde yaşamaktadır ve çoğunlukla gıda, giyim ve ayakkabı gibi zorunlu ihtiyaçlarının dışında alım yapamamaktadır. Bunun yanında nüfusun %52’sinin yaşadığı kentlerdeki perakende sektöründe yaşanan önemli gelişmeler tüketim harcamalarını ciddi oranda artırmıştır. Nüfusun en yüksek gelire sahip grubunun %15,9’u 35-39 yaş grubu insanlardan oluşmakta ve 5.000 Doların üzerinde yıllık gelirlere sahiptirler. Bu yaş grubundaki tüketiciler batı tarzında ev dekorasyonuna ilgi duymaktadırlar. En yüksek gelire sahip grubun %28’i yıllık 50.000 Doların üzerinde gelire sahiptir. Bu gruptaki tüketiciler lüks, markalı ve pahalı ürünleri tercih etmektedirler. Bu tüketici grubunun toplam nüfusa oranı %0,4 olduğu için çok geniş dar bir pazar olarak nitelendirilebilir. Nüfusun çoğunluğu 15-34 yaş grubunda yer almaktadır ve kişi başı gelir seviyesi 750 Dolar ile 3.000 Dolar arasında değişmektedir. Bu grupta çoğunlukla öğrenci, işsiz veya düşük gelirli işlerde çalışan insanlar yer almaktadır. Fakat bu yaş grubunda yaşayan tüketicilerin çoğu ailelerinden finansal destek aldıkları için gelirlerini rahatlıkla giyim, aksesuar ve eğlenceye harcayabilmektedirler. Dış görünüşe önem veren ve batı markalarına düşkün olan bu gruptaki tüketiciler çoğunlukla Çin ve Rus yapımı ucuz malları tercih etmektedirler. Gürcistan’da tüketim harcamalarının en önemli etmeni gelir düzeyidir. Bu ülkeye yapılacak ihracatta en çok dikkat edilmesi gereken husus o yörede yaşayan insanların gelir düzeyleri ve tüketim tercihleridir.
12.2018 YILI İÇERİSİNDE ÖNE ÇIKAN FUARLAR 
 Fuar Adı: 
AGEX BATUMI 2018 Tarih: 12-14.10.2018 Yer: Batum/Gürcistan Sektör: Tarım-Hayvancılık Web Adresi: www.geonetexpo.ge  
Fuar Adı: EXPOFURNITURE BATUMI 2018 Tarih: 23-25.03.2018 Yer: Batum/Gürcistan-Sheraton Oteli Sektör: Mobilya Web Adresi: www.expobatumi.ge 
 Fuar Adı: CAUCASUS BUILD Tarih: 26-29.04.2018 Yer: ExpoGeorgia, Tbilisi/ Gürcistan Sektör: İnşaat ve İç Tasarım Web Adresi: http://buildexpo.ge/
13.İŞADAMLARININ PAZARDA DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR 
13.1. Para Kullanımı 
Gürcistan’da yeterli sayıda bağımsız döviz bürosu hizmet vermektedir. Ayrıca büyük marketlerin içinde ve büyük otellerde daha düşük bir kur üzerinden işlem yapan döviz büroları bulunmaktadır. Alış ve satış arasında çok düşük bir komisyon alınmakta ve karaborsa uygulamasına rastlanmamaktadır. Ancak yine de otel önlerinde ve sokaklarda döviz bozan kişilere itibar edilmemelidir. 
13.2. Pasaport ve Vize İşlemleri 
Türk vatandaşları için ülkeye 90 güne kadar vizesiz giriş hakkı bulunmaktadır. 90 gün sonrası için vize gerekmektedir. Vize formunun doldurularak 1 fotograf ve vize harcı yatırılması suretiyle ülke temsilciliklerine başvurmak yeterlidir. Diğer bir yerden Sarp sınır kapısından (Artvin-Hopa) yapılacak çıkışlarda da sınırlarda bekletilmeksizin vize verilmektedir. Buradaki vize harcı diğerlerine göre daha ucuzdur. 
13.3. Resmi Tatiller ve Çalışma Saatleri 
Gürcistan’da bankalar hafta içi 10.00-17.00 saatleri arasında, işyerleri ve alışveriş merkezleri ise haftaiçi 09.00-18.00, haftasonu 09.00-20.00 saatleri arasında çalışmaktadır. 
Resmi tatiller:  1 Ocak –
 Yeni Yıl  
7 Ocak - Noel Bayramı  
19 Ocak – Vaftiz Günü  
3 Mart – Anneler Günü  
23 Nisan – Paskalya Yortusu  
24 Nisan – Ölüleri Anma Günü  
26 Mayıs – Cumhuriyet Bayramı  
10 Ağustos – Polis Günü  
28 Ağustos – Kutsal Meryem Günü  
14 Ekim – Mtsheta Günü  
23 Kasım – Aziz Giorgi Günü  
24-25 Aralık – Christmas
13.4. Ulaşım 
THY’nin İstanbul-Tiflis hattında yaz dönemi haftanın her günü seferi vardır. Uçuş süresi yaklaşık 2 saat 30 dakikadır. Türk- Gürcistan Ulaştırma Karma Komisyonu Toplantısı Protokolüne göre Trabzon- Tiflis arasına uçak seferi konulması konusunda antlaşmaya varılmıştır. Karayolu ulaşımı ise İstanbul- Tiflis arası sefer yapan pek çok otobüs işletmesi ile sağlanmaktadır ve yaklaşık 36 saat sürmektedir. Tiflis şehiriçi ulaşım açısından iyi bir durumdadır. Havaalanı şehre yaklaşık 20-25 km uzaklıktadır. Halk genellikle metroyu tercih eder ancak geceleri güvenlik açısından sakıncalı olabilir. Taksi ile ulaşım ucuzdur ve çok sayıda taksi mevcuttur. Taksimetre ile çalışması ve diğerlerine göre daha modern olması açısından kırmızı Mitsibushi taksiler tercih edilmelidir. Eski sistemin yapılandırılması halinde demiryolu kullanımı avantajlı olabilir. Ayrıca araba kiralama da ucuz oluşu açısından iyi bir alternatif olabilir. 
13.5. Yerel Saat ve Telefon Kodları 
Gürcistan’daki yerel saat Türkiye yerel saatinin 1 saat ilerisindedir. (GMT+4) Gürcistan’ın uluslararası telefon kodu + 995’dir. 13.6.
 İklim 
Gürcistan'ın batısında subtropikal iklim hüküm sürer. Doğusunda iklim ılımandır. Karadeniz'e kıyısı olan batı kısmında ise yazları ılık ve nemlidir. Ülkede Haziran ayı ortalama sıcaklığı +23°C iken, Ocak ayı ortalaması +6°C'dir. Yağış en fazla ilkbaharda düşmektedir. Genel olarak Gürcistan'da yazlar sıcak, ortalama +24°C, kışlar ise 0°C ortalamayla serin geçer. Dağ yamaçlarında ise Haziran ayı sıcaklıkları +5°C iken, Ocak ayı ortalama sıcaklığı -15°C'dir. 13.7. Gürcü Alfabesi Gürcü alfabesi, günümüzde dünyada kullanılan 14 yazı sisteminden biridir.Beşi sesli olmak üzere 33 harften oluşur.Latin alfabesi gibi soldan sağa doğru büyük-küçük harf ayırımı olmayıp, hepsi aynı şekilde yazılır. 
Türkiye: თურქეთი 
Gürcistan: საქართველო
14. SWOT ANALİZİ 
GÜÇLÜ YANLAR 
 Türkiye ve Gürcistan coğrafi açıdan komşu olmanın ötesinde, aralarında tarihten gelen özel bağlar bulunan iki dost ülkedir.  İki ülke vatandaşlarının birbirlerinin ülkesine vizesiz ve pasaportsuz seyahat edebilmeleri ile Batum Havaalanı’nın ortak kullanımıdır.  Gürcistan, dünyadaki en zengin manganez yataklarından birine sahiptir. Toplam rezervlerin 222 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir  Türkiye ve Gürcistan aradında stratejik öneme sahip olan Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı.
 ZAYIF YANLAR  Kişi başı gelir uluslararası standartlara göre düşük bir seviyededir.  Son yıllardaki hızlı ekonomik büyümeye rağmen ülke genelinde işsizlik oranı ve fakirlik üst düzeylerdedir. 
FIRSATLAR  Gürcistan’da tüketim harcamalarının en önemli etmeni gelir düzeyidir. Bu ülkeye yapılacak ihracatta en çok dikkat edilmesi gereken husus o yörede yaşayan insanların gelir düzeyleri ve tüketim tercihleridir.  Şehirlerde artan gelir düzeyi nedeniyle perakendesektörü gelişmektedir. Reklam, Gürcistan pazarı için önemli bir faktördür. Gürcü halkının tutuculuğuna göre pazara en önce girenin daha avantajlı olma durumu göz önüne alınmalıdır. 
TEHDİTLER  Ticari konuları ilgilendiren mevzuatın pek çok konuda henüz tam olarak netlik kazanmamış olması ve sıklıkla değiştirilmesi ülke ile ticari ilişkilerin gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir.  Ulaştırma sektöründe yaşanan sorunlar da iki ülke ticaretini olumsuz yönde etkilemektedir. Söz konusu sorunlar; güvenlik, kara ulaşımı ücretsiz geçiş belgelerinde hala dağıtımın tam olarak yapılamamış olması, yapılan mevzuat değişikliklerinin bilinmemesi, ülkenin farklı bölgelerinde farklı ödemelerin gerekmesidir. Ulaşım altyapısının yetersiz olması da ulaşımla ilgili sorunlara neden olmaktadır.
15.YARARLI ADRESLER GÜRCİSTAN 
ANKARA BÜYÜKELÇİLİĞİ Adres: Diplomatik Site, Kılıç Ali sok. No: 12, ORAN, Ankara Telefon: 0312 491 80 30 Fax: 0312 442 65 07 E-posta: ankara.emb@mfa.gov.ge
 GÜRCİSTAN İSTANBUL BAŞKONSOLOSLUĞU Adres: Levent Cad. Sümbül Sok. No: 17 Levent İstanbul İstanbul Telefon: (0212) 270 02 61 Fax: (0212) 270 02 31 E-posta: geoconsist@gmail.com 
T.C. TİFLİS BÜYÜKELÇİLİĞİ Adres: Turkish Embassy 35, Chavchavadze Avenue/ 0162 Tbilisi - Georgia Telefon: 00 995 32 225 20 72 00 995 32 225 20 78 (Konsolosluk Şubesi) 00 995 32 225 06 66 (Büyükelçi Sekreter) Fax: 00 995 32 222 06 66, 00 995 32 223 16 66 E-Posta: embassy.tbilisi@mfa.gov.tr 
T.C. BATUM BAŞKONSOLOSLUĞU 
Adres: Ninoshvili Kucha No:9 Batumi-GEORGIA Telefon: 995 422 25 58 00 (Gürcü Hattı) 00 995 558 11 87 70 (Gürcü Hattı Cep Telefonu) E-posta: consulate.batumi@mfa.gov.tr 
GÜRCİSTAN TRABZON BAŞKONSOLOSLUĞU Adres: Ortahisar Mah. Pertevpaşa sok. No:10 Trabzon Telefon: (462) 326 22 26, 323 13 43 E-posta: (462) 326 22 96 Web: trabzon.con@mfa.gov.ge 
GÜRCİSTAN İZMİR FAHRİ KONSOLOSLUĞU Adres: Şehit Fethi Bey Cad. No:122 D:1 / Alsancak Konak/İzmir Telefon: (0232) 425 93 53 Faks: (0232) 425 9353 Web: http://gurcistan-izmir-fahri-.konsoloslugu.com/
BÜNYAN’DA GÜRCİSTAN  SERMAYELİ FİRMA BULUNMAMAKTADIR . 
İHRACAT YAPAN FİRMA : BÜNSA DÖKÜM MAKİNE ALET SANAYİİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ 
BÜNYAN’DAN GÜRCİSTANA YAPILAN İHRACAT 

ÜRÜN ADI	YILI	DOLAR	ÜRÜN ADI	YILI	DOLAR	
ÇELİK GRİT	2016	4.475,48	ÇELİK GRİT	2017	5.185,09	

MISIR  ÜLKE  RAPORU 
	MISIR
GENEL BİLGİLER
Yaklaşık 85 milyonluk nüfusu, 1 milyon km²‘nin üzerinde yüz ölçümü ve iki kıta arasında bulunan coğrafi konumu ile Mısır Orta Doğu ve Afrika’nın en önemli ülkelerinden bir tanesidir. Ülke oldukça büyük bir alana sahip olmakla birlikte, topraklarının çok büyük bir kısmı çöllerden oluşmakta, nüfusunun % 90’dan fazlası toprakların % 5,5’ini kullanmaktadır.
Coğrafi Konum
Mısır topraklarının büyük bölümü Afrika kıtasının kuzey doğusunda yer almakla birlikte, ülkenin kuzey doğu bölgesi Süveyş kanalı ile Arap yarımadasından ayrılmaktadır. Mısır doğuda İsrail ve Suudi Arabistan, batıda Libya, güneyde ise Sudan ile komşudur.
Siyasi ve İdari Yapı
1517 yılında Osmanlı İmparatorluğu idaresine geçen Mısır, 1914 yılına kadar resmen bu İmparatorluğun bir parçası olarak kalmış, bu tarihte 1883'te ülkede siyasal egemenliğini kurmuş olan İngiltere'nin himayesine girmiştir. Mısır 1798-1801 tarihleri arasında ise Fransız işgali altında kalmıştır.
1922 yılında iktidara gelen Kral Fuad Mısır'ın bağımsızlığını ilân etmiştir. Ancak, Mısır'daki İngiliz askerleri 1946 yılına kadar ülkeden çekilmemiş, bu tarihte ise Süveyş Kanalı bölgesini ellerinde bulundurmak koşuluyla ülkenin diğer kesimlerini terketmiştir. 1952 yılında General Necip ve Albay Nasır'ın liderliğindeki genç subaylar tarafından gerçekleştirilen darbe sonucunda Kral Faruk ülkeyi terketmek zorunda bırakılmış ve 1953 yılında Cumhuriyet kurulmuştur. 1956 yılında yapılan seçimlerde Cemal AbdülNasır Başkan olarak seçilmiştir. Başkan Nasır, ülkede sosyalist ilkelere dayalı bir ekonomik düzen kurmuş, dış politikada ise, aşamalı olarak, sosyalist blok ülkeleriyle yakın ekonomik, siyasi ve kültürel ilişkiler içine girmiş, Bağlantısızlar hareketinin kurucuları arasında yer almıştır.
Mısır, 1948'de ve 1967'de, diğer Arap ülkelerinin bazılarıyla birlikte İsrail karşısında büyük yenilgiye uğramıştır.
1970 yılında Nasır'ın ölümü ile Enver Sedat Devlet Başkanı olmuş ve 1981 yılında bir suikast sonucu öldürülünceye kadar, ülkede önemli ekonomik, sosyal ve siyasal değişiklikler gerçekleştirmiştir. Başkan Sedat, Nasır'ın aksine, Mısır'ı başta ABD olmak üzere Batı dünyasına yaklaştırmış, Mısır ekonomisinde özel sektöre yeniden yer verilmiş, "açık kapı" politikası uygulanmaya başlanarak yabancı sermayenin ülkeye gelmesi sağlanmıştır. Sedat, önce İsrail'e karşı 1973 Savaşını kazanmış, 1978'de ise Camp David Anlaşmasıyla İsrail ile Mısır arasında barışı kurmuş, İsrail bu anlaşma uyarınca işgal ettiği Mısır topraklarından 1981 yılında geri çekilmiştir. İki ülke arasında 1980 yılında diplomatik ilişki kurulmuştur.
Enver Sedat’a düzenlenen suikastın ardından 1981 yılında Cumhurbaşkanlığı’na getirilen ve öncülleri gibi asker kökenli olan Hüsnü Mübarek, içeride Enver Sedat'ın uyguladığı ekonomik ve sosyal politikaları ana hatlarıyla sürdürmüş ve başta ABD olmak üzere Batı dünyasıyla yakın ilişkiler tesis etmiştir. Mısır, Cumhurbaşkanı Mübarek döneminde de Filistin sorununun çözümlenmesi çabalarında önde gelen bir rol üstlenmiş, ayrıca Camp David sonrası çıkarıldığı İslam Konferansı Örgütü'ne, daha sonra da Arap Ligine geri dönmüştür. 30 yıl iktidarda kalan Mübarek 25 Ocak 2011’de başlayan ve 18 gün süren protesto gösterileri sonucunda istifa etmiştir. “25 Ocak” ya da “Tahrir” Devrimi olarak adlandırılan bu tarihi kırılma, Mısır’da devam etmekte olan yeni bir inşa sürecinin başlangıcı olmuştur. Tahrir Devrimi sonrasında Parlamentonun alt ve üst kanatları feshedilmiş, Cumhurbaşkanı Mübarak başta olmak üzere Hükümet üyelerinin önemli bir kısmı ve önde gelen üst düzey bürokratlardan bazıları tutuklanmışlardır[1].
1971 tarihli Mısır Anayasası Tahrir Devrimi sonrasında askıya alınmış ve Silahlı Kuvvetler Yüksek Konseyi yönetime el koymuştur. 2011 yılı sonunda ise Halk Meclisi seçimleri yapılmış ve “Özgürlük ve Adalet Partisi” Halk Meclisi’ndeki sandalyelerin %47’sini, El Nur Partisi ise sandalyelerin %25’ini kazanmıştır. 29 Ocak–11 Mart 2012 tarihlerinde ise Danışma (Şura) Konseyi seçimleri geçekleştirilmiştir.
2012 yılının Haziran ayında Anayasa Mahkemesi’nin Meclisi iptal kararının gölgesinde gerçekleştirilen ilk özgür devlet Başkanlığı seçimlerinin ikinci turunu, Müslüman Kardeşler'in adayı Muhammed Mursi kazanmıştır. 2 Ağustos 2012 tarihinde ise Mursi tarafından Başbakan seçilen Hişam Kandil liderliğinde Mısır Hükümeti kurulmuştur. Ancak siyasi olarak istikrara kavuşamayan Mısır’da bu defa Cumhurbaşkanı Mursi’nin göreve gelmesinin yıldönümü olan 30 Haziran 2013 tarihinde Mursi karşıtlarının başlattığı protesto gösterileri sonucunda Mısır Ordusu yönetime el koymuş, Anayasa Mahkemesi Başkanı’nın geçici olarak Devlet Başkanı olarak görev yapacağı bir geçiş sürecini uygulamaya koymuştur.
3 Temmuz 2013 askeri darbesiyle Cumhurbaşkanı Mursi tutuklanmış ve Anayasa askıya alınmıştır. Darbenin ardından yürürlüğe konan siyasi yol haritası bağlamında açıklanan yeni Anayasa taslağı, 14-15 Ocak 2014 tarihlerinde halkoyuna sunulmuş ve katılım oranının %38,6 ile sınırlı kaldığı sözkonusu referandum sonucunda Anayasanın %98,1’lik oy oranıyla kabul edildiği açıklanmıştır.
26-28 Mayıs 2014 tarihlerinde gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçimleri resmi sonuçlarına göre, eski Savunma Bakanı Abdel Fettah El Sisi oyların yüzde 96,91’ini almış; katılım oranı ise yüzde 47,45 olarak gerçekleşmiştir. El Sisi 8 Haziran 2014 tarihinde göreve başlamış, ardından Başbakan İbrahim Mehleb tarafından kurulan yeni Hükümet 17 Haziran 2014 tarihinde ilk toplantısını yapmıştır. (Kaynak:TC. Dış İşleri Bakanlığı)
Nüfus ve İstihdam
Mısır Arap dünyasının en fazla nüfusa sahip olan birinci ülkesi, Afrika kıtasının ise Nijerya ve Etiyopya'dan sonra üçüncü ülkesidir. Nüfusun neredeyse tamamı, ülkenin önemli varlığı olan Nil nehrinin kıyılarında yaşamaktadır. Ülkenin kuzeyinde yer alan Nil Deltası dünyanın en kalabalık bölgelerinden bir tanesidir. Bu bölgede km² ye düşen kişi sayısı 1.540’tır. Mısır’ın tarım alanlarının neredeyse tamamı bu bölgede yer almaktadır. Ülke nüfusunun 1/3’ü tarım sektöründe faaliyet göstermektedir.
Doğal Kaynaklar ve Çevre
Mısır 4,4 milyar varillik kanıtlanmış petrol rezervleri ile dünyada 27. sırada olup, petrol kaynakları açısından kendi kendine yeterli bir ülke olarak kabul edilmektedir. Mısır için gelecekte petrol yerine doğal gazın önem taşıyacağı tahmin edilmektedir. 2,2 trilyon metreküplük kanıtlanmış doğalgaz rezervleri ile Mısır bu alanda dünyanın 17. büyük ülkesi konumundadır.
GENEL EKONOMİK DURUM
TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER
 	2012a	2013a	2014a	2015a	2016b	2017c	
GSYİH (milyar ABD doları)	273.3	268.4	296.9	315.0	270.1	200.6	
Reel büyüme (%)	2.2	2.1	2.2	4.2	4.3	4.0	
Kişi başı GSYİH d (ABD doları)	10,232	10,419	10,569	10,882	11,266	11,703	
Tüketici fiyat enflasyonu (ort; %)	7.1	9.5	10.1	10.4	13.1	19.2	
Döviz kuru LE: $ (ort)	6.06	6.87	7.08	7.71	10.10	15.65	
İhracat (fob-milyon ABD doları)	25,092	26,534	25,269	19,031	15,285	17,278	
İthalat (fob- milyon ABD doları)	-59,827	-56,018	-64,451	-57,167	-51,558	-50,616	
Cari denge (milyon ABD doları)	-9,541	-3,698	-5,923	-16,754	-16,438	-13,819	
Kaynak:The Economist Intelligence Unit (Kasım,2016) a Gerçekleşen b Economist Intelligence Unit projeksiyonu
c Economist Intelligence Unit tahmini
Mısır Arap ülkeleri içinde Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin ardından üçüncü büyük ekonomidir. Afrika kıtasında ise Güney Afrika’dan sonra ikinci büyük ekonomiye sahiptir. Gelişmekte olan Mısır ekonomisi önemli ölçüde dış ticaret açığı vermekle birlikte, bu açık, turizm, Süveyş kanalı ve işçi gelirleriyle kapatılmaya çalışılmaktadır.
Petrol sanayi, tekstil ve hazır giyim en önemli sektörlerdendir. Diğer gelişmiş sanayi dalları çelik, çimento, kimyasallar ve ilaç sanayidir. Turizm, doğal gaz, Süveyş Kanalı gelirleri ve beraberinde Körfez Ülkeleri’ndeki yenilenme çalışmaları nedeniyle inşaat sektöründeki canlanma, ekonominin lokomotifi durumuna gelmiştir.
Mısır ekonomisinde turizmin önemli bir rolü vardır. Döviz girdilerinin ¼’ünün turizmden kaynaklanmakta, her yedi Mısırlıdan birisi geçimini turizmden sağlamaktadır. Bununla birlikte 2011 yılı Ocak ayında başlayan karışıklıklar turizmi olumsuz etkilemiş ve turizm gelirleri 2011 yılından itibaren ülke ekonomisine katkı sağlayamamıştır.
Ülkede bankacılık sektörü yapılan reformlarla güçlendirilmiştir. Merkez Bankası’na kayıtlı yaklaşık 40 adet banka bulunmaktadır. Karaborsa döviz işlemlerini engellemek için Mısır Merkez Bankası Başkanı Tarek Amer 2016 yılı Mart ayında para birimi Mısır Poundunda yüzde 13 oranında devalüasyona gitmiştir, devalüsyon öncesi Mısır Poundunun ABD Dolarına oranı 7,73 iken develüasyon sonrası  Mısır Poundu/ ABD dolarına oranı 8,95 olmuştur.
Ekonomi Politikaları
1990’lı yıllardan itibaren Mısır “pazar ekonomisi” olma yolunda yapısal reform sürecini IMF desteğiyle yürürlüğe koymaya başlamış, bu çerçevede, maliye, para-banka politikaları ile özelleştirme ve ticaretin serbestleştirilmesine yönelik düzenlemelere gitmiştir. Mısır’da aktif nüfusun üçte birinin istihdam edildiği tarım sektörü varlığını Nil Nehri’ne borçludur. 169 milyar m3’lük su tutma kapasitesine sahip Aswan barajının 1970 yılında inşa edilmesiyle birlikte Nil suları kontrol altına alınarak sulamaya müsait tarım alanları genişletilmiştir.
Cumhurbaşkanı Nasır zamanında merkezileştirilen Mısır ekonomisi, Enver Sedat döneminde serbestleşme sürecine girmiş, Mübarek döneminde de bu yöndeki çabalar güçlenerek devam etmiştir. 1991 yılında Mısır ekonomisi kapsamlı bir dönüşüm dönemine girmiştir. Bu meyanda fiyat kontrolleri gevşetilmiş, devlet sübvansiyonları azaltılmış, yatırım ve ticaret kısmen serbestleştirilmiştir. Üretim kamu sektörüne daha az bağımlı hale gelmeye başlamış ve 1994’ten bu yana KİT’lerin %40’ı özelleştirilmiştir. 2004-2008 arası dönemde yabancı yatırımları çekmeye ve milli geliri artırmaya yönelik yapısal reformlar hayata geçirilmiş, ticari serbestleşme, yatırım teşviki sağlanarak yasal düzenlemelerde esnekliğe gidilmiştir. Ülkede gerçekleştirilen ekonomik reformlar nedeniyle, Mısır, Dünya Bankası - IFC (International Finance Corparation) tarafından 2009 yılında, “en aktif reformlar gerçekleştiren ilk 10 ülke” arasına 4. kez seçilmiştir.
2011 yılında yaşanan Arap Baharı sonrasında reform süreci sekteye uğramıştır ancak, ülkede siyasi istikrarın tesisinden sonra reformlara tekrar başlanması öngörülmektedir. Yaşanan iç karışıklıklar döneminde zirveye ulaşan işsizliğin azaltılması ve ülkenin en önemli sorunlarından biri olan fakirliğin (her beş kişiden biri açlık sınırının altında) giderilmesi hükümetlerin en önemli sorunları arasındadır. Haziran 2014 yılında göreve gelen yeni kabine altyapı çalışmalarını genişletici ve yeni iş sahaları yaratacak yatırımlara öncelik vermeye yönelmiştir. Mısır Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Süveyş Kanal Bölgesi "Ekonomik Alan" ilan edilmiştir ve başkanlığına 3 yıl süreyle eski bakanlardan Ahmed Darwish getirilmiştir.. Kanal Bölgesinde yatırım yapacak firmalar "tek pencere" uygulaması çerçevesinde "Süveyş Kanalı Ekonomi Bölgesi" yönetimiyle muhatap olacaklardır.

Ekonomik Performans
2009 yılında küresel kriz nedeniyle pek çok ülke ekonomisi küçülürken Mısır ekonomisi %4,7 büyüme göstermiştir. Bu durum ortalama % 7 büyüme ile ifade edilen bir önceki 3 yıla nazaran bir düşüşü ifade etmektedir. Mısır’ın ihracatındaki düşüş bağımlı olduğu ABD ve AB kaynaklı dış talebin düşmesi ile yakından ilgilidir.
2010 yılı büyüme oranı %5,1 olurken, 2011 yılında yaşanan iç karışıklıkların etkisiyle, reel büyüme %1,8 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılında ise ekonomi bir miktar toparlanarak %2,2 oranında büyümüştür. 2014 yılında büyüme oranı %2,2, 2015 yılında da %4,2 oranlarında gerçekleşmiştir. 2014 yılında 297 milyar dolar olan Mısır GSYİH'sı 2015 yılında 315 milyar dolar olmuştur.
Ekonomide Geleceğe Yönelik Beklentiler
2011 yılında yaşanan iç karışıklıkların etkisiyle reel büyüme %1,8 olarak gerçekleşmiştir. 2013 ve 2014 yıllarında Mısır ekonomisi bir miktar toparlanarak %2,2 oranında büyümüştür. 2013-2018 yıllarında ekonomik büyümenin ortalama %5,1 olması beklenmektedir. Mısır Maliye Bakanlığı tarafından yapılan açıklama uyarınca, 2015-2016 mali yılında Mısır ekonomisinin % 5-5,5 büyümesi bekleniyor. İşsizlik oranının % 10 hedeflendiği yeni mali yılda aynı zamanda iç borcun milli gelire oranının % 90'lara çekilmesi planlanmakta. Önümüzdeki dönemde dış ticaret açığının bir miktar artması beklenmektedir. Ancak Suveyş Kanalı gelirleri ve turizm ülke ekonomisine olumlu katkıda bulunmaya devam edecektir.
MISIR’IN DIŞ TİCARETİ
Trade map  istatistiklerine göre Mısır, 2015 yılında 74 milyar dolarlık ithalatla dünyanın en büyük 42. İthalatçısı , 22 milyar dolarlık ihracatla dünyanın en büyük 67. ihracatçısı  durumundadır. 2015 yılında Türkiye %5 payla Mısır’ın 5. en büyük tedarikçisi,  1.sırada Çin yer almaktadır.
Mısır’ın en fazla ihracat yaptığı pazarlar İtalya, Suudi Arabistan, BAE, Türkiye ve ABD’dir. Mısır’ın en önemli ihraç maddeleri; ham petrol ve petrol ürünleri, kablo ve teller, altın ve gübredir.
Mısır’ın en fazla ithalat yaptığı tedarikçi ülkeler Çin, ABD, Almanya, Rusya ve  Türkiye’dir. En fazla ithalat yaptığı ürünler ise petrol yağları ve gazları, buğday, mısır, binek otomobilier ve demir-çelik ürünleridir. Mısır Arap Cumhuriyeti, dünyanın en büyük buğday ithalatçılarından biridir.
Mısır’ın Ortadoğu ve Afrika’dan 7 ülke ile (Irak, Libya, Suriye, Lübnan, Ürdün, Fas ve Tunus ile Serbest Ticaret Anlaşması mevcuttur. 2010 yılında ise MERCOSUR ile STA imzalamıştır. Ayrıca AB ile yürürlükte bulunan bir STA mevcuttur.
Mısır ayrıca COMESA (The Common Market for Eastern and Southern Africa), GAFTA (Greater Arab Free Trade Area), PAFTA (Pan Arab Free Trade Area ) üyesidir.
Mısır’ın ayrıca ABD ve İsrail ile yapılan Nitelikli Sanayi Bölgeleri Anlaşması (QIZ) bulunmaktadır.
Tüm bu anlaşmalar Mısır’ı sıradan bir ihracat pazarı olmanın ötesine taşımış bulunmaktadır.
AB-Mısır Ortaklık Anlaşması
25 Haziran 2001 tarihinde imzalanan Anlaşma 1 Haziran 2004’den itibaren geçici olarak uygulanmaya başlamıştır. Buna göre 12 yıllık bir süre sonunda AB ile Mısır arasında bir serbest ticaret alanı oluşacaktır. Sanayi ürünlerinde Mısır AB’ye gümrüksüz mal satabilmektedir. Mısır'ın bazı tarım ürünlerindeki kotaları genişletilmiş, bazı yeni ürünler tercihli sisteme alınmış ve tarımsal ihracat takvimi uzatılmıştır. AB ise sanayi ürünlerini bölümlere ayırarak, aşağıda detayları verilen süre ve şekillerde nihai olarak 3, 13 ve 15'er yıllık dönemlerde gümrük vergilerinin sıfırlanması hakkını kazanmıştır.
Anlaşmanın II Nolu ekinde belirtilen hammadde ve sanayi malzemelerinde 3 yıllık sürede yüzde 25’erlik azaltmalarla üç yılın sonunda AB kaynaklı ürünler için tüm gümrük oranları sıfırlanacaktır. III nolu ekte yer alan ürünler için (sanayi üretiminde kullanılan hammaddeler, yarı mamul ürünler ve inşaat malzemeleri) gümrük oranları ise anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren üç yıl sonra ilk olarak % 10, sonraki her yıl ise % 15’lik dilimler halinde düşürülecektir. Dokuzuncu yılın sonunda tüm gümrükler sıfırlanacaktır. IV. Nolu ekte verilen ürünler ise (giysiler, elektrikli ev aletleri, kozmetik ürünleri, mobilya ve taşıma amaçlı araçlar) 1.1.2009’dan 1.1.2016’ya kadar olan sürede ilk yıl % 5, sonraki yıllarda % 15’lik azalışlarla sıfırlanacaktır. Binek araçlarını içeren V nolu ek ise 2010-2019 arasında % 10’luk azaltmalarla sıfırlanacaktır.
Tarımda işlenmiş ve işlenmemiş tüm gıda ürünlerinde Mısır AB’ye gümrüksüz ürün satabilmektedir.
ABD, Mısır, İsrail Nitelikli Sanayi Bölgesi Anlaşması (Qualified Industrial Zones - QIZ)
QIZ yaklaşımı 1996 yılında ABD tarafından Orta Doğu’da barışın sağlanmasına katkıda bulunması için öncelikle Ürdün, İsrail ve Mısır düşünülerek başlatılmıştır. Ürdün'de 1999'dan beri 15 QIZ bölgesi ABD tarafından onaylanmıştır. Mısır, ABD ve İsrail arasında, içinde % 10,5 oranında İsrail girdisi bulunan ve Mısır'da Nitelikli Sanayi Bölgeleri'nde üretilmiş ürünlerin ABD pazarına gümrüksüz girmesini düzenleyen QIZ anlaşmasına ilişkin Mısır-İsrail protokolü 14.12.2004 tarihinde imzalanmıştır.
 
Ülkenin Dış Ticareti
Dış Ticaret Göstergeleri (Milyon Dolar)
 	2010	2011	2012	2013	2014	2015	
İhracat	26.332	31.582	29.417	28.779	26.812	21.967	
İthalat	53.003	62.282	69.866	66,666	71.338	74.361	
Ticaret Hacmi	79.335	93.864	99.283	95.445	98.150	96.328	
Ticaret Dengesi	-26.671	-30.700	-40.449	-37.887	-44.526	-52.394	
 Kaynak: ITC Trademap
İhraç Ettiği Başlıca Ürünler (1.000 Dolar)
GTİP	Ürünler	2013	2014	2015	
 	Toplam (diğer ürünler dahil)	28 779 409	26 812 196	21 967 323	
2709	Ham petrol (petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar)	3 059 529	3 050 496	1 994 083	
2710	Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar	2 548 887	2 4372 27	1 485 519	
8528	Televizyon alıcıları, video monitörleri ve projektörler	110 831	749 404	782 643	
8544	İzole edilmiş tel, kablo; diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; fiber optik k	895 924	1 001 830	770 666	
7108	Altın (ham, yarı işlenmiş, pudra halinde)	901 083	659 254	631 313	
0805	Turunçgiller (taze/kurutulmuş)	533 303	475 261	526 086	
6203	Erkek/erkek çocuk için takım, takım elbise, ceket vs.	372 068	320 996	436 085	
0406	Peynir ve lor	374 938	378 924	340 811	
3102	Azotlu mineral/kimyasal gübreler	1 077 117	644 702	332 400	
9403	Diğer mobilyalar vb. Aksam, parçaları	323 869	323 787	327 295	
5701	Düğümlü, sarmalı halılar, yer kaplamaları	376 794	377 517	309 875	
3901	Etilen polimerleri (ilk şekillerde)	293 576	303 554	280 316	
6109	Tişört, fanila, diğer iç giyim eşyası (örme)	260 492	277 630	278 172	
0703	Soğan, salot, sarımsak, pırasa ve diğer soğanımsı sebzeler (taze/soğutulmuş)	210 541	170 119	278 048	
3817	Karışım halinde alkalibenzenler, alkalinaftalenler	274 923	319 147	244 985	
3302	Sanayide hammadde olarak kullanılan koku veren maddelerin karışımları	236 133	298 995	243 665	
0806	Üzümler (taze/kurutulmuş)	183 730	245 504	243 036	
0701	Patates (taze/soğutulmuş)	205 898	326 791	232 897	
3920	Plastikten diğer levha, yaprak, pelikül ve lamlar	214 569	265 466	228 768	
6210	Plastik, kauçuk sıvanmış, emdirilmiş elyaftan hazır giyim eşyası	239 921	258 765	224 342	
3902	Propilen ve diğer olefinlerin polimerleri (ilk şekillerde)	170 123	184 897	219 494	
9999	Başka yerde belirtilmemiş ürünler	197 469	282 363	212 055	
6802	Yontulmaya, inşaata elverişli işlenmiş taşlar (kayagan hariç)	233 022	252 605	211 701	
2510	Tabii kalsiyum; tabii alüminyum kalsiyum fosfat ve fosfatlı tebeşir	252 881	158 525	210 503	
5811	Kapitoneli mensucat (parçalı)	169 224	169 664	199 535	
5205	Pamuk (dikiş hariç) ipliği (ağırlık; =>%85 pamuk) (toptan)	222 322	191 605	197 626	
6302	Yatak çarşafı, masa örtüleri, tuvalet, mutfak bezleri	241 014	254 998	193 174	
3004	Tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)	265 137	255 903	191 576	
0810	Diğer meyveler (taze)	161 631	149 799	190 079	
0713	Kuru baklagiller (kabuksuz) (taneleri ikiye ayrılmış)	153 864	286 232	171 556	
9619	Kadın hijyenik ürünleri, bebek bezleri vb.	0	164 345	168 981	
7601	İşlenmemiş alüminyum	173 981	168 154	168 686	
2712	Vazelin; parafin, yağlı mum, ozakerit, linyit mumu, turb mumu vb.	175 604	216 706	166 792	
3926	Plastikten diğer eşya	161 705	173 915	162 927	
7308	Demir/çelikten inşaat ve aksamı	119 002	97 834	153 470	
0710	Sebze, pişirilmiş (dondurulmuş)	185 218	144 671	151 684	
2803	Karbon (tarifenin başka yerinde belirtilmeyen)	231 635	229 518	146 941	
2711	Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar	1 559 696	379 758	145 242	
3402	Yıkama, temizleme müstahzarları-sabunlar hariç	133 827	146 980	142 555	
7208	Demir/çelik sıcak hadde yassı mamulleri-genişlik 600mm. Fazla	340509	260 030	141 530	
Kaynak: ITC Trademap     
İthal Ettiği Başlıca Ürünler (1.000 Dolar)
GTİP	Ürünler	2013	2014	2015	
 	Toplam (diğer ürünler dahil)	66 666 449	71 337 744	74 361 267	
2710	Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar	5 527 050	5 548 356	7 133 169	
8703	Otomobil, steyşın vagonlar, yarış arabaları	1 266 221	2 556 572	3 301 451	
1001	Buğday ve mahlut	721 686	3 066 217	2 536 044	
2711	Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar	1 573 479	1 022 301	2 467 578	
3004	Tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)	1 599 493	1 662 284	2 018 432	
8517	Telli telefon-telgraf için elektrikli cihazlar	1 278 933	1 653 178	1 895 429	
1005	Mısır	1 984 955	1 951 619	1 790 272	
2709	Ham petrol (petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar)	2 028 553	3 044 000	1 756 508	
0202	Sığır eti (dondurulmuş)	834 748	1 196 322	1 445 259	
7207	Demir/alaşımsız çelikten yarı mamuller	1 527 608	1 513 182	1 389 455	
4407	Uzunlamasına kesilmiş, biçilmiş ağaç; kalın >=6 mm	1 015585	1 390701	1 203 642	
8708	Kara taşıtları için aksam, parçaları	888 456	1 178 405	1 198 831	
7326	Demir/çelikten diğer eşya	1 134 962	1 319 697	1 189 213	
1201	Soya fasulyesi	994 048	1 066 879	745 031	
8704	Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar	461 100	574 556	730 177	
8529	Radyo, televizyon, radar cihazları vb cihazların aksam ve parçaları	396 090	659 121	692 007	
7403	Arıtılmış bakır, işlenmemiş bakır alaşımları	780 441	735 336	684 469	
2304	Soya fasulyesi yağı üretiminden arta kalan küspe ve katı atıklar	541 037	644 171	683 943	
3901	Etilen polimerleri (ilk şekillerde)	596 415	625 464	615 115	
7214	Demir/çelik çubuklar (sıcak haddeli, dövülmüş, burulmuş, çekilmiş)	111 350	555 631	614 697	
5402	Sentetik lif ipliği (dikiş ipliği hariç) (toptan)	598 785	538 253	572 269	
3902	Propilen ve diğer olefinlerin polimerleri (ilk şekillerde)	568 453	578 912	555 240	
4011	Kauçuktan yeni dış lastikler	548 518	578 098	537 991	
0808	Elma, armut ve ayva (taze)	221 565	308 716	450 982	
0713	Kuru baklagiller (kabuksuz) (taneleri ikiye ayrılmış)	434 508	439 974	445 628	
0303	Balıklar (dondurulmuş)	130 678	419 682	416 921	
1701	Kamış/pancar şekeri ve kimyaca saf sakkaroz (katı halde)	179 655	306 080	410 790	
7208	Demir/çelik sıcak hadde yassı mamulleri-genişlik 600mm. Fazla	306 030	391 211	402 843	
0206	Sığır, domuz, koyun, keçi, at, eşeklerin yenilen sakatatı	224 323	255 981	383 263	
3907	Poliasetaller, diğer polieterler, epoksit-alkid reçineler vb (ilk şekilde)	431 538	376 572	378 491	
8481	Muslukçu, borucu eşyası-basınç düşürücü, termostatik valf dahil	371 245	363 676	367 686	
8479	Kendine özgü fonksiyonlu makine ve cihazlar	399 959	379 961	363 761	
8544	İzole edilmiş tel, kablo; diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; fiber optik k	342 031	310 747	359 254	
7306	Demir/çelikten diğer tüpler, borular, içi boş profiller	578 846	381 871	359 165	
8418	Buzdolapları, dondurucular, soğutucular, ısı pompaları	348 614	331 812	349 856	
9018	Tıp, cerrahi, dişçilik, veterinerlik alet ve cihazları	296 431	293 830	332 786	
3824	Kimya ve bağlı sanayide kullanılan kimyasal ürünler	332 364	320 182	328 385	
8701	Traktörler	255 318	309 919	323 056	
7204	Demir/çelik döküntü ve hurdaları, bunların külçeleri	1 068 970	982 217	319 701	
8413	Sıvılar için pompalar, sıvı elevatörleri	324 987	277 871	315 997	
Kaynak: ITC Trademap   
Başlıca Ülkeler İtibarı ile Dış Ticareti
Başlıca Ülkeler İtibarı ile İhracat (1.000 Dolar)
Ülkeler	2013	2014	2015	
Toplam	28 779 409	26 812 196	21 967 323	
Suudi Arabistan	1 975 234	1 981 655	2 027 096	
İtalya	2 702 821	2 454 462	1 615 613	
Türkiye	1 746 077	1 450 638	1 272 011	
ABD	1 182 407	1 129 121	1 232 180	
BAE	764 912	993 764	1 111 976	
İngiltere	969 826	1 010 992	951 002	
Hindistan	2 135 086	1 923 336	896 228	
Libya	1 277 117	990 328	572 003	
Ürdün	851 817	620 621	564 676	
Almanya	638 623	670 351	553 042	
Sudan (Kuzey-Güney)	533 397	393 990	548 539	
Kanada	547 141	515 028	492 798	
Kuveyt	277 539	580 781	486 056	
Fransa	966 667	834 394	482 586	
Irak	736 460	781 783	472 822	
Cezayir	504 864	567 990	467 027	
İspanya	635 781	582 345	461 533	
Çin	560 000	329 923	442 609	
Lübnan	704 292	599 068	435 512	
Hollanda	306 698	382 949	390 570	
Fas	406 136	487 935	353 050	
Malta	156 437	361 136	350 815	
Rusya Federasyonu	266 645	353 991	344 230	
Belçika	447 529	345 538	320 033	
Katar	218 754	301 125	295 812	
Kenya	243 115	244 606	243 443	
Suriye	376 419	351 845	242 400	
İsviçre	98 055	35 457	224 196	
Yemen	243 431	241 831	161 981	
Kaynak: ITC Trademap
Başlıca Ülkeler İtibarı ile İthalat (1.000 Dolar)
Ülkeler	2013	2014	2015	
Toplam	66 666 449	71 337 744	74 361 267	
Çin	7 002 779	8 057 649	9 775 827	
Almanya	5 246 839	5 540 056	5 777 597	
ABD	5 214 723	5 198 838	4 378 825	
Rusya Federasyonu	1 869 638	2 935 920	3 370 437	
Türkiye	2 626 284	2 854 336	3 307 749	
İtalya	3 549 045	3 265 404	3 306 627	
Suudi Arabistan	3 042 520	2 738 364	2 945 205	
Brezilya	2 278 631	2 192 025	2 693 183	
Fransa	2 128 841	2 134 977	2 477 299	
Ukrayna	3 152 484	3 009 654	2 445 615	
Güney Kore	1 555 991	2 245 243	2 444 586	
Hindistan	2 268 251	2 471 969	2 336 096	
İspanya	1 508 857	1 519 532	2 051 416	
Japonya	1 449 861	1 576 592	1 815 478	
Kuveyt	2 602 593	3 515 904	1 758 452	
BAE	1 113 639	1 723 519	1 501 136	
Arjantin	1 569 456	1 175 117	1 386 996	
İngiltere	1 412 457	1 629 910	1 288 378	
Hollanda	1 083 969	1 068 957	1 274 105	
Tayland	 832 036	1 108 176	1 223 805	
Belçika	1 204 883	981 723	983 084	
Malta	311 592	918 969	967 869	
Yunanistan	706 052	646 070	929 909	
İsviçre	1 224 655	903 921	759 848	
Çek Cumhuriyeti	343 413	680 613	756 000	
Katar	41 131	41 024	746 149	
Romanya	719 245	805 726	725 969	
Irak	276 710	685 197	699 351	
İsveç	660 417	843 565	684 276	
Endonezya	915 841	773 019	581 128	
Kaynak: ITC Trademap    
PAZAR İLE İLGİLİ BİLGİLER
Fikri Sınai, Ticari Mülkiyet Hakları
Telif Hakları
Telif hakları ile ilgili yasal düzenlemeler, 2002/82 sayılı Telif Hakları Kanunu çerçevesinde yapılmıştır.
Patent: Telif Hakları Kanunu, yatırımcılara Mısır’da müracaat ettikleri tarihten itibaren 20 yıllığına patent koruması sağlamaktadır. Tasarımlardan uygulamaya dönük olanlar için yenilenebilir olmak üzere 7 yıl, şematik olanlarda ise 10 yıl patent koruması öngörülmüştür. Söz konusu kanun ile gizli veri ve bilgiler de koruma altına alınmıştır.
Ticari Marka: 2002/82 sayılı Kanun ticari marka sahiplerine 10 yıllık koruma sağlamaktadır. Bu 10 yıl ikinci defa yenilenebilmektedir. Diğer taraftan, söz konusu kanun ünlü markaları Mısır’da kayıt yaptırmadan da koruma altına almıştır.
Endüstriyel Tasarım ve Çizimler: Bu tür haklar, kayıt tarihinden itibaren 10 yıl korunmakta, ilave 5 yıl daha süresi uzatılabilmektedir.
Copyright: Copyright yazarı ölümünden 50 yıl sonrasına kadar koruma altına alınmıştır. Şayet yazarın tüzel kişi olması halinde koruma basım tarihinden itibaren başlamaktadır. Uygulamalı sanat ürünlerinin (applied art works) korunması, basım tarihinden itibaren 25 yıldır. Yayım programları ise yayımlandığı tarihten itibaren 20 yıl koruma altına alınmıştır.
Botanik Ürünler: Bu tür ürünlerin kaydının yapılması şartıyla, koruma sağlanmaktadır. Koruma süresi ağaçlar ve asmalar için 25 yıl, diğer tarım ürünleri için ise 20 yıldır.
Tüketi Piyasası, Tüketici Tercihleri ve Tüketim Harcamaları
Tüketici Profili ve Tercihleri
Mısır milli gelirin ve kişi başına düşen harcanabilir gelirin düşük olduğu bir ülkedir. Ekmek devlet tarafından sübvanse edilmektedir. En zengin ile en fakir kesim arasındaki uçurum tüketim ürünleri pazarının çok parçalı olmasına neden olmuştur. 83 milyonluk nüfus içinde 2 milyon kişinin “orta” veya “varlıklı” sınıf olduğu tahmin edilmektedir.
Hane sayısı 15 milyon civarındadır. Şehirlerde nüfusun çoğu apartmanlarda yaşamaktadır. Bunların alanı 65-370 metrekare arasında değişmektedir. Ancak evler eski ve bakımsızdır. Ev başına 4-5 kişi düşmektedir.
Nüfusun % 95’i yüzölçümünün % 5’inde yaşamaktadır. Büyük Kahire idari biriminde toplam nüfusun % 25’i yaşamaktadır. Bu yığılma dağıtımı ve perakendecilere erişimi kolaylaştırmaktadır.
Mısırlı tüketiciler ülkelerinin dışa açılması ve TV, Internet, turizm gibi açılımlar sayesinde diğer ülkelerde üretilen ve tüketilen ürünlerden, hizmetlerden ve yaşam tarzlarından haberdar olmaya başlamıştır. Ülkenin iç pazarı genel ekonomi ve ticaret, özelleştirme, dış ticaret, gümrüklerde aşamalı liberalleşmeyi getiren yasal düzenlemeler ve COMESSA, GAFTA, AB Ortaklık Anlaşması ve ABD ile QIZ Anlaşması gibi oluşumlarla birlikte yabancı firmaların rekabetine açılmaktadır. Bu hareketlilik son kullanıcı olarak Mısırlı tüketicilerin gıda ve dayanıklı tüketim ürünlerinde çok sayıda ürün alternatifi ile karşılaşmalarını sağlamakta, tüketici zevklerinde ve kullanım alışkanlıklarında önemli değişimlere neden olmaktadır.
Tüketiciler genellikle gelirlerini gıdaya harcamaktadır. İkinci harcama kalemi taşımacılıktır. Son yıllarda tüketici kredileri verilmesiyle araba sahibi olanların sayısı hızla artmıştır. Ancak Mısır’da trafik çok büyük bir problemdir. Haberleşme harcamaları da yüksektir ve mobil telefon kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır.
Eskiden tüketiciler gıda alışverişlerini küçük bakkallardan ve yakınlarındaki merkezlerden almayı tercih ederdi. Ancak önemli kentlerde süpermarketlerin açılması ile orta ve üst düzey gelir grubu kalitesi, temizliği, ürün çeşitleri nedeniyle giderek buraları tercih etmeye başlamıştır. Halen en çok tercih edilen yerler yine de küçük, yerel bakkallardır. Buralarda yer sıkıntısından dolayı ürünlerin sergilenmesi üst üste yığılarak yapılmakta, büyük süpermarket veya hipermarketlerdeki gibi çeşitli markaların teşhir edilmesi mümkün olmamaktadır. Ancak tüketicilerin büyük merkezleri tercih etmeye yönleneceği beklentisi vardır.
Ev temizlik ürünlerinde devalüasyon nedeniyle ürünler pahalılaşınca tüketiciler çok zorunlu görmediklerini almaktan vazgeçmişlerdir. İmalatçılar girdilerini dışarıdan dolarla almak zorunda olduklarından döviz kurlarındaki artış doğrudan fiyatlara yansımıştır.
Reklam ve Promosyon
Mısır’da doğru seçilmiş gazete ve dergilere verilecek reklamlar etkili olmakla birlikte, Mısır’da gazete okuma oranı düşük, TV izleme oranı ise yüksektir. Televizyon reklamları bu sayede geniş bir kesime ulaşabilir. Radyolarda da reklam vermek mümkündür. Reklam verme maliyeti Ramazan ayında yükselmektedir. Mısırlıların % 70’inin radyo dinlediği tahmin edilmektedir.
Bilboard’lara Reklam vermek ve Sokaklarda Broşür Dağıtımı
Mısır’da yol kenarlarında dev sokak afişleri kullanılmaktadır. Binaların çatısında basılı ve neon ışıklı reklam panoları yeralmaktadır. Bu reklamların izlenirlik oranı yüksektir. Ayrıca trafiğin yoğun olduğu Kahire’de sıklıkla el ilanlarının arabaların içine atıldığı da görülmektedir.
Satış Teknikleri ve Satışı Etkileyen Faktörler Pazarlama İçin Pratik Yöntemler
Pazarı Ziyaret Etmek: Mısır pazarı için bire bir ilişkiler ticaretin başlamasında çok önemlidir. İthalatçılarla ve acentalarla tanışmak, pazarı ve çalışma koşullarını daha iyi anlamak için fırsat yaratılarak mutlaka ziyaret edilmesi gerekir.
Güvenilir bir ticaret ortağı bulmak: Mısır piyasası karmaşık ve rekabetçidir. İyi bir acenta ile anlaşmak pazarda başarının yolunu açabilir.
Garantili ödeme sistemlerini tercih etmek:  Çek-senet gibi riskli ödeme şekillerinde ihracat bedeli ödenmeyen durumlar yaygındır. Dolayısıyla, güven tesis edilmeden ithalatçının kabulüne dayalı ödeme sisteminden uzak durulmasında yarar görülmektedir.
Deneyimli, kıdemli yöneticilerle çalışmak: Eğer Mısır’a bir yönetici gönderilecekse üst düzeyde deneyimli yöneticilerinizden biri seçilmelidir. Mısır toplumu yaşa ve deneyime çok önem vermektedir.
İş Kuralları: Daima Mısır kuralları ile çalışmaya özen gösterilmelidir. Yerleşme ve ortama alışma zaman alır ancak sağlam bir temel kurduktan sonra karlı işler yapılabilir. Ancak Mısırlı işadamlarının iyi pazarlıkçı olduğu unutulmamalıdır.
Pazar araştırması kaynaklarını doğru belirlemek: Mısır’daki Ticaret Müşavirliğimize mutlaka başvurulması gerekmektedir. Ayrıca Mısır’ın CAPMAS adlı kurumunun pazara ve demografik yapıya ilişkin çeşitli araştırmaları vardır. Bunlar düşük ücret karşılığı satın alınabilir.
Türkiye ve Türk Malı İmajının Olumlu Etkisini Kullanmak: Mısırlılarda Türkiye’ye karşı hayranlık vardır. Tarihten gelen ilişkiler ve kültürel-dini bağlar nedeniyle Mısırlılar Türkiye ekonomisine, yönetim biçimine ve aile ilişkilerine özen duymaktadır. Tatillerini Türkiye’de geçirmek, Türkiye’den bir evlilik yapmak statü göstergesidir.
Fuara Katılım: Mısır pazarına girişte pazara yerinde yapılacak kişisel satış ziyaretlerinin dışında en etkili yöntem fuarlara katılmaktır. Mısır’da düzenlenen resmi ve özel fuarların organizasyon ve denetimi Uluslararası Fuarlar ve Sergiler Genel Organizasyonu-GOIEF (http://www.goief.gov.eg, http://www.cairo.org) tarafından yapılmaktadır
TÜRKİYE - MISIR DIŞ TİCARETİ 
Mısır, Bakanlığımız tarafından 2016-2017 döneminde Öncelikli Ülkelerinden birisi olarak belirlenmiştir
Afrika kıtasında ülkemizin en fazla ihracat yaptığı ülke olan Mısır ile ülkemiz arasındaki ticarete ilişkin veriler incelendiğinde Mısır ile olan dış ticaret hacmimizin artış eğiliminde olduğu gözlemlenmektedir.
2013 yılında  Türkiye’nin Mısır’a ihracatı %13 oranında azalarak 3,2 milyar dolar olmuştur. 2013 yılında Mısır’a yapılan ihracatın toplam ihracatımızdaki payı %2,11 olup, en fazla ihracat yaptığımız ülkeler arasında 13. sırada yer almıştır. Aynı dönemde Mısır’dan ithalatımız %16,7 oranında artarak 1,7 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2013 yılı itibariyle 4,8 milyar dolar düzeyindedir.
2014 yılında  Türkiye’nin Mısır’a ihracatı %3 oranında artarak 3,3 milyar dolar olmuştur. 2014 yılında Mısır’a yapılan ihracatın toplam ihracatımızdaki payı %2,1 olup, en fazla ihracat yaptığımız ülkeler arasında 12. sırada yer almıştır. Aynı dönemde Mısır’dan ithalatımız %12 oranında azalarak 1,4 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2014 yılı itibariyle 4,7 milyar dolar düzeyindedir.
2015 yılında Türkiye’nin Mısır’a ihracatı bir önceki  yıla göre bölgedeki istikrarsızlıktan dolayı  %5 azalarak 3,1 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.  Mısır’a yapılan ihracatın toplam ihracatımızdaki payı bir önceki yıl gibi %2,1 oranında olmuş, en fazla ihracat yaptığımız ülkeler arasında 14. sıraya düşmüştür.
Türkiye-Mısır Dış Ticaret Değerleri (1.000 Dolar)
Yıl	İhracat $ / Bin	İthalat $ / Bin	Hacim $ / Bin	Denge $ / Bin	
2000	375.707	140.720	516.428	234.987	
2001	421.469	91.720	513.189	329.748	
2002	326.389	118.173	444.562	208.216	
2003	345.779	189.397	535.176	156.382	
2004	473.145	255.242	728.387	217.904	
2005	687.299	267.246	954.545	420.054	
2006	709.353	392.524	1.101.877	316.829	
2007	902.703	679.933	1.582.635	222.770	
2008	1.426.449	942.816	2.369.266	483.633	
2009	2.618.193	641.552	3.259.745	1.976.641	
2010	2.250.577	926.476	3.177.053	1.324.100	
2011	2.759.311	1.486.725	4.246.036	1.272.586	
2012	3.679.195	1.342.051	5.021.246	2.337.144	
2013	3.200.921	1.628.868	4.829.789	1.572.053	
2014	3.300.940	1.437.260	4.738.201	1.863.680	
2015	3.129.248	1.215.784	4.345.032	1.913.464	
2015*	2.233.660	983.608	3.217.268	1.250.052	
2016*	2.014.385	1.059.728	3.074.114	954.657	
 Kaynak:  TÜİK * 9 aylık veriler
Mısır’a ihracatımızdaki önemli sanayi ürünleri; benzin, demir/ çelik yarı mamuller, inşaat demiri, çimento, pamuklu mensucat, araba lastiği olarak sıralanabilir. İhraç ettiğimiz önemli tarım ürünleri ise kırmızı mercimek ve fındıktır.
•	Mısır’ın 2015 yılı toplam ithalatı dikkate alındığında;
•	Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar ithalatının %17’sinin (607 milyon dolar)
•	Demir/çelik çubuklar ithalatının %98’sinin (324 milyon dolar)
•	Binek otomobil ithalatının %5’inin (94 milyon dolar)
•	Halı ithalatının %83’ünün (63 milyon dolar)
•	 Kauçuktan yeni dış lastikler ithalatının %14’ünün  (58 milyon dolar)
•	Demir/alaşımsız çelikten profil ithalatının %55’inin (55 milyon dolar)
•	Sentetik lif demetleri ithalatının %15’inin (54 milyon dolar)
•	Alüminyumdan evde kullanılan; sağlığı koruyucu eşya ithalatının % 52’sinin (45 milyon dolar)
•	Demir/çelik filmaşin (sıcak haddelenmiş, rulo halinde) ithalatının %89’unun (28 milyon dolar)
•	Kadın/kız çocuk için gömlek, bluz, vs. ithaatının %62’sinin (15 milyon dolar)
•	Karbonat ithalatının %%50’sinin  (41 milyon dolar)
    Türkiye’den yapıldığı görülmektedir (TRADEMAP TAHMİNİ VERİLERİ).
Türkiye'nin Mısır'a İhracatında Başlıca Ürünler (1.000 Dolar)
GTİP	Ürün	2013	2014	2015	
 	Toplam (diğer ürünler dahil)	3 200 362	3 300 940	3 129 248	
2710	Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar	1 150 932	860 544	606 901	
7214	Demir/çelik çubuklar (sıcak haddeli, dövülmüş, burulmuş, çekilmiş)	1 18 841	233 840	324 391	
8703	Otomobil, steyşın vagonlar, yarış arabaları	67 914	156 308	93 605	
5702	Dokunmuş halılar, yer kaplamaları (kilim, sumak, karaman vb)	36 331	56 387	63 346	
4011	Kauçuktan yeni dış lastikler	61 807	70 976	57 881	
7216	Demir/alaşımsız çelikten profil	26 292	18 191	54 500	
5402	Sentetik lif ipliği (dikiş ipliği hariç) (toptan)	44 602	50 019	54 026	
7615	Alüminyumdan evde kullanılan; sağlığı koruyucu eşya vb. Aksamı	21 358	40 482	44 898	
4811	Kağıt/karton, selüloz vatka ve selüloz liften tabakalar	3 429	14 889	44 424	
2836	Karbonat; peroksikarbonat	417	159	41 091	
7306	Demir/çelikten diğer tüpler, borular, içi boş profiller	24 219	31 055	38 521	
7323	Demir/çelikten ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı	41 771	47 636	38 291	
8708	Kara taşıtları için aksam, parçaları	29 430	40 243	36 397	
9619	Kadın hijyenik ürünleri bebek bezleri vb.	51 945	43 237	32 153	
0713	Kuru baklagiller (kabuksuz) (taneleri ikiye ayrılmış)	15 023	10 911	31 983	
9999	Başka yerde belirtilmemiş ürünler	71 463	80 873	30 546	
8481	Muslukçu, borucu eşyası-basınç düşürücü, termostatik valf dahil	33 248	35 187	29 938	
5209	Pamuk men (dokuma %85 < pamuklu 200g/m2 den fazla)	38 129	36 983	29 530	
8418	Buzdolapları, dondurucular, soğutucular, ısı pompaları	22 753	29 012	29 530	
7213	Demir/çelik filmaşin (sıcak haddelenmiş, rulo halinde)	4 671	7 916	28 024	
6204	Kadın/kız çocuk için takım, takım elbise, ceket vs.	24 970	26 356	27 464	
3906	Akrilik polimerleri (ilk şekilde)	28 043	36 717	27 061	
0802	Kuru baklagiller (kabuksuz) (taneleri ikiye ayrılmış)	23 587	22 236	26 948	
7305	Demir/çelikten diğer tüp ve borular-kaynaklı vb.-çapı>406, 4mm	3 064	1 461	25 282	
8479	Kendine özgü fonksiyonlu makine ve cihazlar	5 873	4 869	22 390	
7208	Demir/çelik sıcak hadde yassı mamulleri-genişlik 600mm. Fazla	13 713	19 988	20 974	
2835	Fosfinatıar, fosfonatlar, fosfatlar ve poıifosfatlar	9 131	18 786	20 777	
6006	Diğer örme mensucat	14 501	20 019	18 801	
8431	Ağır iş makine ve cihazlarının aksamı, parçaları	12 220	14 026	18 467	
8516	Elektrikli su ısıtıcıları, elektrotermik cihazlar (şofbenler)	18 860	23 934	17 113	
1806	Çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları	11 653	19 335	17 083	
9403	Diğer mobilyalar vb. Aksam, parçaları	12 809	16 830	16 954	
3907	Poliasetaller, diğer polieterler, epoksit-alkid reçineler vb (ilk şekilde)	13 003	12 551	16 663	
5603	Dokunmamış mensucat (emdirilmiş)	29 595	22 923	15 784	
6110	Kazak, süveter, hırka, yelek vb. Eşya (örme)	7 035	10 890	15 263	
1704	Kakao içermeyen şeker mamulleri (beyaz çikolata dahil)	8 952	14 116	15 226	
6206	Kadın/kız çocuk için gömlek, bluz, vs.	11 049	13 904	15 013	
7013	Masa, mutfak, tuvalet, ev tezyinatı vb için cam eşya	14 182	15 150	14 609	
5211	Pamuk men (dokuma, %85 >pamuklu, suni-sentetik karışık, 200g/m2 den ağır)	21 471	24 765	14 514	
3923	Eşya taşıma ambalajı için plastik mamulleri, tıpa, kapak, kapsül	11 451	12 544	14 057	
Kaynak: ITC Trademap (mart 2016)
 
Türkiye'nin Mısır'dan İthalatında Başlıca Ürünler (1.000 Dolar)
GTİP	ürün	2013	2014	2015	
 	Toplam (diğer ürünler dahil)	1 628 868	1 437 260	1 215 784	
3902	Propilen ve diğer olefinlerin polimerleri (ilk şekillerde)	163 832	165 791	226 451	
6203	Erkek/erkek çocuk için takım, takım elbise, ceket vs.	55 778	61 907	63 139	
5407	Sentetik iplik, monofil, şeritlerle dokumalar	40 460	59 088	62 237	
5209	Pamuk men (dokuma %85 < pamuklu 200g/m2 den fazla)	48 104	43 413	45 937	
6204	Kadın/kız çocuk için takım, takım elbise, ceket vs.	56 170	44 144	43 337	
3817	Karışım halinde alkalibenzenler, alkalinaftalenler	70 060	65 259	43 167	
5205	Pamuk (dikiş hariç) ipliği (ağırlık; =>%85 pamuk) (toptan)	41 787	30 400	41 440	
3904	Vinil klorür/halojenli diğer olefin polimerleri (ilk şekilde)	41 930	46 262	39 005	
2803	Karbon (tarifenin başka yerinde belirtilmeyen)	67 701	55 683	36 801	
5508	Suni-sentetik devamsız liften dikiş ipliği	37 234	33 573	32 280	
7408	Bakır teller	18 767	7 653	29 787	
2710	Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar	116 470	40 750	23 464	
3506	Diğer müstahzar tutkallar, yapıştırıcılar	25 367	27 719	23 339	
3920	Plastikten diğer levha, yaprak, pelikül ve lamlar	20 511	27 458	22 986	
4011	Kauçuktan yeni dış lastikler	22 686	17 010	21 350	
2815	Sodyum hidroksit (kostik soda) potasyum hidroksit (kostik potas)	11 194	15 367	19 685	
7019	Cam lifleri, cam yünü ve mamulleri-iplik, dokuma vb	0	18 763	19 103	
5603	Dokunmamış mensucat (emdirilmiş)	5 568	14 913	19 026	
2505	Her nevi tabii kum	14 982	19 901	17 388	
7210	Demir/çelik yassı mamul, kaplı, sıvanmış (600mm. Den geniş)	47 483	40 210	17 123	
5515	Diğer devamsız sentetik liften dokumalar	5 911	3 579	16 876	
5503	Sentetik devamsız lifler (işlem görmemiş)	11 825	16 776	16 543	
3901	Etilen polimerleri (ilk şekillerde)	16 181	24 504	16 386	
5211	Pamuk men (dokuma, %85 >pamuklu, suni-sentetik karışık, 200g/m2 den ağır)	853	3 158	14 775	
3402	Yıkama, temizleme müstahzarları-sabunlar hariç	12 848	14 717	13 368	
5402	Sentetik lif ipliği (dikiş ipliği hariç) (toptan)	17 283	16 838	13 327	
5208	Pamuk men (ağırlıkça %85 ve fazla pamuk m.kare 200gr)	7 638	5 961	12 864	
3102	Azotlu mineral/kimyasal gübreler	120 498	26 548	12 800	
3903	Stiren polimerleri (ilk şekillerde)	51 678	78 739	11 669	
5902	Naylon, poliamid, poliester vb.esaslı iç-dış lastiği mensucatı	13 937	20 448	10 111	
5510	Suni devamsız liften iplikler (dikiş ipliği hariç)	6 221	6 646	8 905	
6109	Tişört, fanila, diğer iç giyim eşyası (örme)	10 313	8 309	8 827	
5201	Pamuk (kardesiz, taranmamış)	8 617	9 705	8 580	
1703	Şeker ekstraksiyonundan/rafinajından elde edilen melaslar	16 837	4 995	8 560	
2905	Asiklik alkoller vb. Halojenlenmiş, sülfolanmış, nitrolanmış/nitrozalanmış türevl	72 083	71 315	8 399	
2814	Saf amonyak/amonyağın sulu çözeltileri	80 023	53 195	8 328	
1202	Yer fıstığı	809	1 581	7 399	
3823	Sınai mono karboksilik yağ asitleri; rafinaj mahsulü asit yağları; sınai yağ alko	2 917	4 364	6 901	
7307	Demir/çelikten boru bağlantı parçaları (rakor, dirsek, manşon)	5 485	4 653	5 912	
4104	Sığır ve at cinsi hayvanların dabaklanmış derileri	9 385	10 502	5 751	
 Kaynak: ITC Trademap (Mart 2016)
Türkiye’ye Mısır’dan ithal edilen önemli ürünler ise petrol yağları, kimyasal ürünler, karbon, hazır giyim ürünleri ve pamuk ipliğidir.

İki Ülke Arasında Ticaretin Altyapısını Düzenleyen Anlaşma ve Protokoller
ANLAŞMANIN ADI	İMZA TARİHİ	RESMİ GAZETE TARİHİ	
Denizcilik Anlaşması	14.02.1988	17.12.1988	
Hava Taşımacılığı Anlaşması	12.01.1993	18.10.1995	
Kara Ulaştırması Anlaşması	07.11.1994	-	
Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması	26.12.1993	30.12.1996	
Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması	18.07.1994	28.09.1994	
Ticaret Anlaşması	04.10.1996	07.01.1997	
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması	04.10.1996	31.07.2002	
KEK VI. Dönem Protokolü	04.10.1996	07.01.1997	
Türkiye-Mısır Serbest Ticaret Anlaşması	27.12.2005	30.01.2007-Mükerrer	
Kredi Anlaşması	30.09.2012	19.10.2012	
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı
Türkiye-Mısır Serbest Ticaret Anlaşması
Türkiye, gerek AB ile Gümrük Birliğinden kaynaklanan yükümlülükleri gerekse ticari çıkarları uyarınca, Mısır Arap Cumhuriyeti ile bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanmasına atfettiği önem doğrultusunda 1997 yılından itibaren bu konuda azami gayret göstermiştir. Bu çerçevede, müzakereler 1998 yılı Aralık ayında başlatılmış ve son olarak 2005 yılı Eylül ayında yapılan altıncı tur görüşmeler neticesinde STA tamamlanmıştır.
Anlaşma dönemin Cumhurbaşkanı Sayın Ahmet Necdet Sezer’in 26-27 Aralık 2005 tarihlerinde Mısır’a gerçekleştirdiği ziyaret esnasında dönemin Devlet Bakanı Sayın Kürşad Tüzmen ile Mısır Dış Ticaret ve Sanayi Bakanı Sayın Rachid Mohamed Rachid tarafından 27 Aralık 2005 tarihinde Kahire’de imzalanmış olup, 1 Mart 2007 tarihinde yürürlüğe girmiştir.Ülkemiz ile Mısır arasında Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi, Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması, Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşmaları ile diğer birçok alanı kapsayan işbirliği anlaşmaları mevcuttur. Bu anlaşmalara Serbest Ticaret Anlaşması’nın ilave edilmesi ile birlikte Mısır ile olan ticari ve ekonomik ilişkilerin yasal çerçevesi tamamlanmış bulunmaktadır.
Anlaşmanın Kapsamı
Türkiye-Mısır Serbest Ticaret Anlaşması, GATT 1994/DTÖ, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık tesis eden Anlaşma ve Avrupa Toplulukları ve Üye Devletleri ile Mısır arasında Ortaklık tesis eden Avrupa-Akdeniz Anlaşması hükümleri paralelinde, sanayi ürünlerindeki gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları ile eş etkili vergi ve önlemlerin kaldırılması; tarım ürünlerinde taviz değişimi ile hayvan ve bitki sağlığı önlemleri; hizmetler, yatırımlar ve genel hükümler (iç vergilendirme, yapısal uyum, damping, korunma önlemleri, devlet tekelleri, ödemeler, menşe kuralları, devlet yardımları fikri, sınai ve ticari mülkiyet hakları, kamu ihaleleri, vs.) alanlarında düzenlemeler içermektedir.
Sanayi Ürünleri
Sanayi ürünlerinde uygulanacak tercihli rejim Protokol I’de belirlenmiştir. Türkiye, Avrupa Birliği tarafından Mısır’a uygulandığı üzere, Mısır menşeli tüm sanayi ürünlerinin Türkiye’ye ithalatında uygulanan gümrük vergilerini STA’nın yürürlüğe girişiyle birlikte sıfırlanmıştır.
Mısır Tarafı ise, AB-Mısır Ortaklık Anlaşmasına paralel olarak ülkemiz menşeli sanayi ürünlerinin Mısır’a ithalatında uygulanan gümrük vergilerini farklı indirim takvimine sahip 4 ayrı liste çerçevesinde aşamalı olarak sıfırlanması öngörülmüştür. Bu kapsamda gümrük vergisi indirimleri;
•	Liste 1 (Liste 1 Ek) için anlaşmanın yürürlüğe girişiyle birlikte başlanmak suretiyle 1 Ocak 2008 tarihinde,
•	Liste 2 (Liste 2 Ek) için 1 Ocak 2008 tarihinde başlanmak suretiyle 1 Ocak 2014 tarihinde
•	Liste 3 (Liste 3 Ek) için 1 Ocak 2010 tarihinde başlanmak suretiyle 1 Ocak 2017 tarihinde ve
•	Liste 4 için 1 Ocak 2011 tarihinde başlanmak suretiyle 1 Ocak 2020 tarihinde tamamlanması öngörülmüştür.
Tarım Ürünleri
Taraflar arasında tarım ürünleri ticaretinde uygulanacak tercihli rejim Protokol II ile belirlenmiştir. Bu kapsamda, Tarafların ihracatı açısından önem arz eden belirli ürünlerde kotalar dahilinde veya herhangi bir miktar kısıtlaması olmaksızın vergi indirimi/muafiyeti şeklinde taviz değişiminde bulunulmuştur.
Anılan Protokole ekli Tablo A Türkiye menşeli belirli tarım ürünlerinin Mısır’a ithalatında uygulanacak tercihli düzenlemeleri, Tablo B ise Mısır menşeli belirli tarım ürünlerinin Türkiye’ye ithalatında uygulanacak tercihli düzenlemeleri içermektedir.
Menşe Kuralları
Anlaşma kapsamında taraflar arasında uygulanacak tercihli menşe kuralları Protokol III ile belirlenmiş olup, anılan Protokol Pan-Avrupa-Akdeniz modelini temel almaktadır.
Serbest Ticaret Anlaşması’nın ihracatçılarımız açısından olumlu etkileri giderek artmaktadır. Mısır tarafınca bir takvime bağlanan, gümrük vergilerinde yapılacak indirimler daha etkili olmaya başlamıştır. Örneğin; içinde en fazla ürünün yer aldığı 2 sayılı listede bulunan ürünler için 2013 yılında normal gümrük vergilerinin % 15’i Türk ürünleri için uygulanacaktır. Bu durum Çin’e göre ürünlerimize önemli bir avantaj sağlamaktadır. Bu indirimler giderek artacak ve sonunda sıfırlanacaktır.
 
	İşadamlarının Pazarda Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
	Ticareti Etkileyen Kültürel Faktörler
 Mısır’da iş yapmak kişisel ilişkilerle olmaktadır. Mısır pazarında uzun yıllardır çalışan yabancı yöneticilerin deneyimlerine göre şu noktalara dikkat edilmelidir:
Mısırlıların Özellikleri: Mısırlılar 5.000 yıllık geçmişi olan uygarlıklarıyla gurur duymaktadırlar. İslam dini çok önemlidir. Ancak, ülkenin tarihinden gelen özellikler Batı etkisi ve hayranlığı ile Orta Doğu’daki Arap milliyetçiliğini kaynaştıran bir toplumsal yapı ortaya çıkarmıştır. Çalışma hayatında kamuda bürokratik, eski tarzda yöneticiler, özel sektörde ise yabancı dil bilen Batı taraftarı kişilere ratslanmaktadır.

Sabırlı olmak: Alışılmadık kırtasiyecilik ve bürokratik prosedürler işin yavaş ilerlemesine neden olur. Asla çok kısa bir sürede iş sonuçlandırmayı, anlaşma imzalamayı beklememek gerekir.
Yerel kültürle tanışmak: Mısırlılar genellikle açık, çabuk kaynaşan ve yeni ilişkiler kurmaktan zevk alan insanlardır. Batıya hayranlıkları vardır. Yabancıları düşmanlıkla değil dostça karşılarlar. Nüfusun yarısından fazlası gençtir ve bu kesimler özellikle yeni görevlere, yaşam biçimlerine açıktırlar. Bireysellik değil toplum bilinci gelişkindir. İş hayatında hiyerarşi, itaatkarlık ve ünvanlara önem verilir.
Yeme içme alışkanlıkları: Mısırlılar sabah 9 gibi kahvaltı yaptıktan sonra işyerlerinde öğle yemeği için ara verilmemektedir. İş hayatı genellikle saat 3-4 gibi bittiğinde öğle yemeği olarak saat 4-5 gibi geç bir saatte ağır bir yemek alınır. Daha sonra ise gece geç saatlerde hafif bir akşam yemeği yenir. İş hayatında dışarıda yemek olağandır.
Alkolden Uzak Durmak: İslam’da alkol yasaktır. Bir Mısırlıyı sosyal bir etkinliğe davet etme durumunda bu kişinin alkol aldığı bilinse bile, ortamda kesinlikle alkollü içecek bulundurmamak gereklidir.
Fotoğraf Çekerken Dikkat Etmek: Mısır’da özellikle yönetim birimlerinin, kamu kurumlarının, üniversitelerin, askerlerin fotoğrafını çekmemek gerekir. Fotoğraf çekimine olumsuz bakılmaktadır. Mümkünse izin alınmalıdır.
Yabancıların Yaşamı: Mesai süresinin kısa olması Kahire’deki yabancı çalışanlara boş vakit ve eğlence için çeşitli fırsat sunar. Kahire’de Nil kenarında ve Kızıl Deniz’de çok lüks tatil ve dinlence yerleri vardır. Kahire’de Zamalek, Dokki ve Mohandessin ve Maadi yabancı çalışanların ve firmaların tercih ettiği yerlerdir. 
Pasaport ve Vize İşlemleri
Umuma Mahsus Pasaport hamilleri vizeye tabidir. Diplomatik, Hizmet ve Hususi Pasaport hamilleri vizeden muaftır.
 Resmi Tatiller ve Çalışma Saatleri
Mısır'da Kamu Kurum ve Kuruluşları için Cuma ve Cumartesi günleri hafta sonu tatilidir. Ancak trafiğin hafifletilmesi amacıyla bazı kurumlar Perşembe ve Cuma günleri hafta sonu tatili yapmakta, kalan günlerde ise mesai yapmaktadır. Mesai saatleri genelde 9:00-14:00 arasındadır. 
Resmi Tatiller
07.01.2016	 	Kıpti Noeli	
25.01.2016	 	Tahrir Devrimi Günü / Polis Günü	
25.04.2016	 	Sina'nın Kurtuluşu	
01.05.2016	 	İşçi Bayramı	
02.05.2016	 	Sham el Nessim	
06.07.2016	08.07.2016	Ramazan Bayramı	
23.07.2016	 	Devrim Bayramı, Mısır Milli Günü	
10.09.2016	 	Kurban Bayramı Arifesi	
11.09.2016	14.09.2016	Kurban Bayramı	
02.10.2016	 	Hicri Yılbaşı	
06.10.2016	 	Silahlı Kuvvetler Günü	
01.11.2016	 	Hz. Muhammed'in Doğum Günü	

Yerel Saat
Türkiye saati ilesaat farkı bulunmamaktadır.
	Telefon Kodları
Uluslar arası telefon kodu + 202
BÜNYAN’DA MISIR  SERMAYELİ FİRMA BULUNMAMAKTADIR . 
İHRACAT YAPAN FİRMA : BÜNSA DÖKÜM MAKİNE ALET SANAYİİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ 
BÜNYAN’DAN MISIRA YAPILAN İHRACAT 

ÜRÜN ADI	YILI	DOLAR	
ÇELİK BİLYA	2017	23.912,00	

KATAR ÜLKE RAPORU 

1.2. GENEL BİLGİLER
 1.2.1. Coğrafya Konum Katar gerek nüfus gerek yüzölçümü açısından küçük Körfez ülkelerinden bir tanesidir. Arap Yarımadası’nın doğu kıyısında yaklaşık 11.521 km²’lik bir alana sahiptir. Kıyı şeridi 550 km, kara sınırı ise 60 km olup, Suudi Arabistan’la komşudur. 
1.2.2. Siyasi ve İdari Yapı Ülkede Osmanlı egemenliği 1871 yılında başlamış olup, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu’nun Arap Yarımadası’ndan çekilmesiyle birlikte, 1916 yılında Birleşik Krallık ile imzalanan Anlaşmayla Katar’ın savunma ve dışişleri Birleşik Krallık tarafından üstlenilmiştir. Birleşik Krallığın bölgeden çekilmesiyle birlikte Katar Eylül 1971’de bağımsızlığını ilan etmiştir. Katar aynı tarihlerde Birleşmiş Milletler’e ve Arap Birliği’ne, 1981 yılında da Körfez İşbirliği Konseyi’ne üye olmuştur. 1995 yılında bir saray darbesiyle ülkenin yönetimi Şeyh Hamad bin Khalifa al Thani’ye geçmiştir. O tarihten bu yana, Katar sosyal ve ekonomik alanlarda reformlar yaparak hızlı bir kalkınma süreci sergilemektedir. Şeyh Hamad al-Thani, resmi olarak 25 Haziran 2013 tarihinde resmi bir törenle, dördüncü oğlu, Şeyh Tamim bin Hamad al-ThaniYe görevini devretmiştir. Katar, anayasal monarşidir. Tüm yetkiler Emir’de toplanmış olup, Bakanlar Kurulu ve Başbakan Emir tarafından atanmaktadır. 1.2.3. Nüfus ve iş Gücü Yapısı 
Katar’da yüksek bir nüfus artış hızı görülmekle birlikte, söz konusu oran ülkenin sanayileşme ve yatırım çalışmaları kapsamında özellikle doğalgaz ve altyapı çalışmaları için bu ülkeye gelen yabancıların sayısındaki artıştan kaynaklanmaktadır. Ülkede çalışan yabancıların çoğunluğu Hindistan, Pakistan, Nepal ve Filipinler’den gelmektedir. 2012 yılı itibariyle ülke nüfusu 1.8 milyon olarak görülmektedir. IMF verilerine göre 2013 yılı nüfusu 2 milyon 2016 yılında da Katar’ın nüfusunun 2,6 milyona ulaşacağı tahmin edilmektedir. Ülke nüfusunun %77’si erkek, % 47,5’i 29 yaşın altındadır. Bu oransızlıklar da yabancı işgücüne bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Nüfusun %90’ı şehirlerde yaşamaktadır. Başkent Doha nüfusun 45,7’sini, 10 km uzaklıktaki Rayyan ise %36,7’sini barındırmaktadır. Ülkenin işgücü neredeyse tamamıyla yabancı işçilere dayanmaktadır. Katar’da hükümet tarafından sürdürülen çalışmalar ağırlıklı olarak Katarlı işgücünün kalitesinin artırılarak özel sektörde istihdam edilmesini amaçlamaktadır. Bu çerçevede, ülkede faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerle birlikte Katarlılar için yoğun mesleki eğitim programları düzenlenmektedir. Diğer taraftan ülkede işgücüne tanınan haklar da Katarlılarla sınırlı kalmaktadır.   Yabancı işgücünün çalışma izinleri İçişleri Bakanlığı’nca düzenlenmektedir. Katar’da çalışan her yabancı için bir kefil zorunludur. Bu nedenle, ülkede iş yapmak isteyen her yabancı şirketin yatırımı için getireceği yabancı çalışanların kefalet işlemlerini kefili / ortağı ile en başta çözmesi gerekmektedir. İçişleri Bakanlığı’nın ve kefilin kabulü ile yabancı işçinin kefaleti el değiştirebilmektedir. Bununla birlikte, İçişleri Bakanlığı’nın kabulüne bağlı olarak kefili hakkında geçerli bir şikayette bulunan çalışanın kefaleti bir başkasına geçebilir. Diğer taraftan, ikamet izni içerisinde kefalet yalnızca iki kere değiştirilebilir. Bir yabancının ikamet izni iptal edilirse, kişi Katar’a işçi vizesi ile 2 yıl içerisinde giriş yapamaz. 
1.2.4. Doğal Kaynaklar ve Çevre Hidrokarbon oldukça önemlidir. Petrol Dukhan ve Qatari’de çıkarılmakta olup Katar Ekonomisi petrol ve doğalgaza dayalıdır. Ülkenin GSYİH’nın %56’sı, ihracat gelirlerinin ise % 89’u petrol ve doğalgaz sektöründen elde edilmektedir. Doğalgaz da ülke için oldukça önemli bir yeraltı kaynağıdır. Dünyanın en büyük 3. doğalgaz rezervine sahip bulunan Katar’ın rezervleri, dünya doğalgaz rezervlerinin %15’ine tekabül etmektedir. Katar’ın doğalgaz üretimini 300 yıl boyunca sürdürebileceği tahmin edilmektedir Katar’ın petrol rezervi ise 26,8 milyar varildir. Katar’ın ihracat gelirlerinin %49’unu petrol, %40’ını LNG teşkil etmektedir. Ülkenin tamamına yakını düzlük olup, en yüksek rakım deniz yüzeyinden 40 m’dir. Ülkenin kuzeybatısında bazı tepeler, güneydoğusunda ise kum tepeleri bulunur. Ülkenin iklim yapısı çöl iklimidir. Yazın hava sıcaklığı 50ºC civarındadır. Yüzey suları ve bitki örtüsü yok denecek kadar azdır. Bazı kuyulardan yeraltı suyu çıkarılmakta ise de, suyun tamamı denizden arıtma yoluyla elde edilmektedir. 
1.2.5. Dahil Olduğu Uluslararası Anlaşmalar Katar, Körfez İşbirliği Konseyi’nin (Gulf Cooperation Council, GCC) bir üyesi olup, aynı zamanda üye ülkeler arasında 2003 yılında uygulamaya geçirilen Gümrük Birliği’ne de dahildir. Gümrük Birliği kapsamında Konsey’in altı üyesi (Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri) ortak bir gümrük politikası ve gümrük tarifesi(%5 oranında) üzerinden diğer ülkelerle ticari alışverişlerini gerçekleştirmektedir. Üyelerarasında mutabık kalınan birtakım ürünlerin ithalatında ise GCC içinde gümrük vergisi alınmamaktadır.
1.3. GENEL EKONOMİK DURUM 
1.3.1. Ekonomik Yapı
 1995 yılında iktidarı ele geçiren Şeyh Hamad bin Khalifa al Thani’nin, borçlanarak ekonomiyi çeşitlendirme politikalarına hız verme düşüncesi, artan enerji fiyatlarının da etkisiyle ülke ekonomisine önemli katkılarda bulunmuştur. EIU tahminlerine göre ülkede satın alma gücü paritesi göz önüne alındığında kişi başına düşen milli gelir 100.000 $’ı aşmıştır. Bu itibarla, Katar bölgenin en iyi ekonomik performans gösteren ülkesi haline gelmiştir. Doğalgazın dünya ekonomisinde giderek artan önemi, Katar’ın güçlü ekonomik kalkınma politikalarının başarısını arttıracaktır. 
Temel Ekonomik Göstergeler
 2012a 2013a 2014a 2015a 2016b 2017c GSYİH (US$ milyon)
GSYİH (US$ milyon) 186,834 198,728 206,225 164,641 149,535 162,349
 Reel büyüme (%) 4.7 4.4 4.0 3.6 2.4 2.9 
Kişi başına GSYİH (US$, satın alma gücü paritesine göre) 133,360 136,067 139,353 141,851 143,491 148,045
 Tüketici Fiyat Enflasyonu (ort) 2.6 2.5 2.8 2.7 1.8 3.4
 İhracat fob (US$ milyar) 132,954 133,336 126,702 77,294 64,231 71,326 
İthalat fob (US$ milyar) -30,787 -31,475 -31,145 -28,496 -33,763 -36,949 
Cari Hesap Dengesi (US$ milyar) 62,000 60,461 49,410 13,751 -8,447 -6,923 
Döviz Kuru QR:US$ (av) 3.64 3.64 3.64 3.64 3.64 3.64 
Kaynak: Economist Intelligence Unit (a gerçekleşen b EIU tahmini c EIU projeksiyonu ) (Nisan,2017) 
1.3.2. Ekonomi Politikaları 
Katar Hükümeti tarafından uygulanan ekonomik politikalar temel olarak, ülkenin zengin yeraltı kaynaklarının da yardımıyla hızlı bir kalkınma sürecini yakalamayı, dışa açık ve dünyaya entegre bir ekonomi yaratmayı, güçlü ve aktif bir özel sektör oluşturarak ekonomide kamu kesiminin baskın rolünü azaltmayı amaçlamaktadır. Ekonomik yapının petrole olan bağımlılığını azaltmak isteyen Katar Hükümeti 1987 yılında keşfedilen zengin doğalgaz kaynaklarını etkin bir biçimde kullanarak gelir kaynaklarını artırmayı öngören bir politika uygulamaktadır. Doğalgaz ihracatı, Katar’ın toplam ihracatının %40’ına ulaşmıştır. Sözkonusu oranın önümüzdeki dönemde daha da artması beklenmektedir. Katar’ın toplam doğal gaz rezervi 25,3 trilyon m3 ve yıllık LNG ihracatı 31 milyon tondur. Katar LNG ihracatını yılda 77 milyon ton düzeyine çıkarmayı hedeflemektedir. LNG tesisleri, Katar’ın imalat sanayiinin en önemli kolu olarak göze çarpmaktadır. Ayrıca, doğalgazdan petrol ürünleri üretilmesini ve ihraç edilmesini öngören “GTL – gas to liquids” teknolojisi konusunda da önemli adımlar atılmış bulunmaktadır. Diğer taraftan, ekonominin çeşitlendirilmesine ilişkin politikalar sadece doğalgaz ve buna bağlı sanayi tesislerinin kurulması ile sınırlı kalmamakta, enerji dışı alanlarda faaliyet gösterecek firmaların Katar’a çekilmesine de çalışılmaktadır. Bu çerçevede, Ras Laffan ve Mesaieed Sanayi Bölgelerinin yanısıra; Katar Bilim ve Teknoloji Parkı (Qatar Science and Technology Park) ve Katar Finans Merkezi (Qatar Financial Center) kurularak, teknoloji ve finans alanlarında yabancı yatırımcıların bu iki “serbest bölgede” %100 yabancı sermayeli şirket kurarak faaliyet göstermelerine imkan tanınmıştır. Hükümet tarafından uygulanmakta olan para politikasının temeli Katar Riyali’nin ABD Doları’na bağlı çıpasını korumaya yöneliktir. Petrol gelirlerinin devletin toplam gelirleri içerisindeki payının % 60’dan fazla olması nedeniyle devlet harcamaları da petrol fiyatlarındaki dalgalanmalardan direkt olarak etkilenmektedir.
1.3.3. Ekonomik Performans 
Gerek enerji fiyatlarındaki yükselişler, gerek yeni LNG tesislerinin ardarda devreye alınması, yeni NLG ve petrokimya projelerinin oluşması ile birlikte son bir kaç yıldır ihracat ve hidrokarbon üretimindeki artışlarla reel GSYİH’daki %20’lere varan hızlı büyüme 2010 yılında yakalanabilmiştir. 1990’ların ortalarında başlayan; liberalleşme, dışa açılma, ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi ve yasal reformlar sonucunda yakalanan süreçte, 2002-2008 yılları arasında GSYİH 19,7 milyar $’dan 115 milyar $’a çıkmıştır. 2009 yılında Katar’ın GSYİH’sı küresel kriz nedeniyle 97 milyar dolara gerilemiştir. Ancak 2011 yılında 170 milyar dolara ulaşmıştır. 2012 yılında 187 milyar dolar 2013 yılında 199 milyar dolar, 2014 yılında 206 milyar dolar olmuştur. Katar’ın 2015 yılında 164,6 milyar dolar olarak gerçekleşen GSYH’sının, 2016 yılında 149,5 milyar dolar olduğu 2017 yılında da 162,3 milyar dolar olacağı tahmin edilmektedir. (EIU) Katar’ın uyguladığı ekonomi politikalarıyla, LNG üretimini hedeflenen 77 milyon ton/yıl (günlük 5 milyon varile eşdeğer) kapasitesine ulaştırmıştır. Katar’ın büyük hidrokarbon rezervleri, ülkenin hızla büyüyen ekonomisinin lokomotifi konumundadır. Petrol sektörü Katar ekonomisinin temelini oluşturmaktadır. Ekonominin kamu ağırlıklı olması ve hidrokarbon sektörünün de gelirlerin en önemli kısmını teşkil etmesi, Katar’ın büyüme hızının doğrudan sözkonusu sektöre bağlı olması sonucunu doğurmaktadır. Ülke ekonomisinin gösterdiği güçlü performasın en önemli yansıması sözkonusu büyümenin sürdürülebilir kılınması için birbiri ardına altyapı ve üstyapı projelerine başlanması olarak kendini göstermiş ve ülke gerek sürdürülen, gerek planlanan yoğun alt ve üst yapı yatırımları çerçevesinde dünyanın en önemli müteahhitlik hizmetleri pazarlarından biri haline gelmiştir. Bu arada, etkin çabalar sonucunda 2022 yılında yapılacak dünya futbol şampiyonasına ev sahipliği yapacak olan Katar, bu organizasyonla güçlü ekonomik yapısını taçlandırmıştır. Bunun sonucunda ise inşaat sektöründeki ivmenin daha da artacağı beklenmektedir.
1.3.4. Ekonomide Geleceğe Yönelik Beklentiler Sahip olunan 1.1 milyon varil/gün ham petrolle birlikte 5 milyon varil/güne eşdeğer 77 milyon tonluk LNG üretim kapasitesi ile buna bağlı olarak 77 milyon ton/yıl LNG ihracat hedefine önümüzdeki 1-2 yıl içinde ulaşılması beklentisi ve 2022 dünya futbol şampiyonasının beraberinde getirdiği fırsatlar nedeniyle, metro ve 200.000 kişilik nüfusu barındırması planlanan Lusail gibi küresel kriz etkisiyle yavaşlanan bazı büyük projelerin hızlandırılması gündeme gelmiştir. Ayrıca, şampiyona için yapılacak orta ve büyük ölçekli 9 adet yeni stadyumun yanısıra, Katar 2030 vizyonu www.gsdp.gov.qa kapsamında gerçekleştilecek olan metro, Katar-Bahreyn köprüsü, Doha Limanı ve çeşitli karayollarının yapımı gibi büyük ölçekli projeler ile çok sayıda üstyapının 2017’ye kadar tamamlanabileceği görüşü, iş çevrelerinin ortak kanaatini oluşturmaktadır. Ancak, yatırımlarının % 65-70’ini uluslararası piyasalardan kredi yoluyla finanse eden ve uzun vadeli olarak güvenilir bir borçlanıcı konumundaki Katar’ın finansal krizin etkisinin devam etmesi nedeniyle, ülkenin söz konusu yatırımlarını gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu finansmanı uluslararası piyasalardan kriz öncesindeki kadar rahat temin edemeyebileceği veya en azından daha yüksek maliyetle elde edebileceği açıktır. Bunun etkisinin, özellikle müteahhitlik sektörü üzerinde daha düşük bedelle işlerin alınması baskısını oluşturabileceği söylenebilir. EIU verilerine göre petrol fiyatları ve güçlü iç talep nedeniyle 2016-20 döneminde reel büyümenin yıllık ortalama %4,1 olacağı öngörülmektedir.
SEKTÖRLER 
2.1. SEKTÖRLER 
2.1.1. Tarım ve Hayvancılık 
Tarım sektörünün Katar GSYİH’sı içerisindeki payı %0,1’in altında gerçekleşmektedir. İklimin elverişsizliği ve su kaynaklarının yetersizliği bu sektördeki büyümenin artış kaydetmesini engellemektedir. Katar’ın ekilebilir arazisi, toplam yüzölçümünün %0,7’sine tekabül etmekte olup, tamamı devlete aittir. Devletçe sağlanan tüm teşviklere rağmen, Katarlılar tarafından tarım sektörüne yatırım yapılmamaktadır. Tarımdaki işgücünün tamamı yabancılardan oluşmaktadır. Tarım sektöründe istihdam edilen kişi sayısı 16 000 civarında olup, bu rakam toplam çalışabilir nüfusun yaklaşık %2’sine tekabül etmektedir. Ülkenin tarımsal üretimi son derece kısıtlı olup, bazı sebzeler ve hurma ile sınırlıdır. Katar gıda ihtiyacının tamamını ithalat yoluyla karşılamaktadır. 
2.1.2. Sanayi Katar’ın sanayi sektörünü kurma çabaları büyük ölçüde ülkenin zengin doğalgaz kaynaklarını girdi olarak kullanacak projelere yoğunlaşmıştır. Bu bağlamda, doğalgaz sıvılaştırma (LNG) ve doğalgazdan petrol ürünleri üretimi (GTL) sanayileşme programının temelini oluşturmaktadır. Katar’ın doğalgaza dayalı sanayileşme programı, Şeyh Hamad bin Khalifa al Thani’nin 1995 yılında iktidara gelmesinin ardından hızlanmış ve bu bağlamda, yalnızca LNG sektöründe Katar’a çekilen yabancı sermaye miktarı 70 milyar $’ı aşmıştır. 
2.1.3. Doğal gaz Dünyanın 3. en büyük doğalgaz rezervlerine sahip olan Katar, 25,7 trilyon m3’le dünya kanıtlanmış doğalgaz rezervlerinin yaklaşık %15’ini elinde bulundurmaktadır. Dünyanın en büyük sıvı doğalgaz (liquefied natural gas, LNG) ihracatçısı olan Katar’da doğalgaz üretiminin son dönemdeki gelişmelerle daha da artacağı öngörülmektedir. Ülke ayrıca gazdan sıvıya dönüşüm (gas to liquids, GTL) teknolojisi ile de ön sıralarda yer almaktadır. Amerikan Enerji Bilgi İdaresi’nde yer aldığı üzere, Ocak 2014 itibariyle 885 trilyon kübik feet (TcF) kanıtlanmış rezervi ile Katar dünyada üçüncü büyük ülkedir. Doğalgaz rezervlerinin neredeyse tamamı 1971 yılında keşfedilen “North Field”de bulunmaktadır ve bu alan dünyanın en büyük sahalarından biridir. “Oxford Business Group The Report Qatar 2014” raporunda “North Field”de yeni doğalgaz geliştirme projelerinin 2005’ten beri ertelendiği ve bu ertelemenin ne zaman kaldırılıcağına dair bir bilgi bulunmadığına yer verilmiştir. Bu kararın Katar Devleti tarafından üretim verilen ulaşmak ve sahadan gerçekleştirilen üretimin en iyi şekilde kullanılmasına ilişkin strateji geliştirilmek amacıyla uygulandığı ifade edilmiştir. Söz konusu erteleme kararından hemen önceki ve ülkedeki doğalgaz üretimine daha da arttıracak 10.4 milyar dolar değerindeki Barzan Gaz Projesi QP’nin %93 hisse sahibi olduğu ExxonMobil ile gerçekleştirilen bir ortak girişimdir. RasGas tarafından işletilecek sahada onshore ve offshore tesisleri Japon JGC ve Güney Koreli Hyundai Heavy Industries tarafından inşa edilmektedir. Barzan Gaz Projesi ile büyük bölümü elektrik ve su sektörüne yönlendirilecek, günlük 2 milyar standart kübik feet gas üretimi gerçekleşecektir. Bu üretim miktarı ile de RasGas’ın Katar’daki en büyük doğalgaz üreticisi olacağı öngörülmektedir. Katar, yaptığı yatırımlarla ve sahip olduğu 5 milyon varil/güne eşdeğer 77 milyon tonluk LNG üretim kapasitesi ile buna bağlı olarak 77 milyon ton/yıl LNG ihracatı hedefi ile dünyanın GTL merkezi olma yolunda ilerlemektedir. LNG’de olduğu gibi küresel enerji firmalarıyla ortak girişim şeklinde üretim yapılmaktadır. “Orxy GTL” ve “Pearl GTL” bu ortaklıkların en belirgin örneklerindendir. Dünyanın ikinci büyük doğalgaz ihracatçısı ve 2006 yılından beri dünyanın en büyük LNG ihracatçısı olan Katar, dünya LNG ihtiyacının %17.5’ini karşılamaktadır. Yıllık 77 milyon tonluk (MMt) doğalgaz ihracatı entegre proje anlayışı çerçevesinde Qatargas (yıllık 42 MMt) ve RasGas (yıllık 35 MMt) tarafından gerçekleştirilmektedir. İhracatının büyük bölümünün Asya ülkelerine giderken, Dolphine boru hattı ile Birleşik Arap Emirlikleri ve Oman’a da düşük oranlarda ihracat yapılmaktadır. 2004 yılında inşasına başlanan Abu Dabi merkezli Mubadala şirketinin %51, Fransız Total’in ve Occidental şirketlerinin her birinin %24.5 oranla sahip olduğu Dolphin Energy adı altında kurulan şirketin, Qatar Petroleum ile yaptığı anlaşma gereği 25 yıl boyunca North Field doğalgazını Abu Dabi ve Dubai’ye götürme hakkı kazanmıştır. Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri içerisinde ihracata yönelik ilk enerji hattı olma özelliğini taşıyan ve 364 km boyunca denizın altından uzanan bu hattan sevkiyat başlamış durumdadır. Daha sonra Oman Oil şirketiyle yapılan anlaşma ile gazın Oman’a göturelebileceğine karar kılınmış ve Pakistan’a da ulaştırılabilmesi planlanmıştır. Ayrıca, QP üretilen LNG’yi hedef pazarlara ulaştırmak üzere, 2010 yılında sahip olduğu 56 gemiyle dünyanın en büyük tanker filolarından birini kurmuştur.
2.1.4. Petrol 
1961 yılından itibaren OPEC üyesi olan Katar’da petrol ilk olarak 1939 yılında ülkedeki tek karasal petrol kaynağı olan Dukhan’da bulunmuştur. OPEC üyeleri arasında en düşük ikinci ham petrol üreticisi olan Katar’ın, Qatar National Bank (QNB) tahminlerine göre, QP’nin 2010-2014 döneminde 6.6 milyar dolarlık yatırımı ile 2017 yılı itibariyle ham petrol üretimin günlük 800.000 varil olması beklenmektedir. Amerikan Enerji Bilgi İdaresi’ne göre (U.S. Energy Information Administration, EIA); ülkenin Ocak 2014 itibariyle kanıtlanmış petrol rezervleri 25.2 milyar varildir ve söz konusu rezervlerin 50 yıl boyunca işletilebileceği öngörülmektedir. Katar ayrıca OPEC üye ülkeleri arasında en fazla rezerve sahip 9. ülke, dünyada ise 13. ülkedir. Ülkedeki en son saha keşfi 1994 yılında Al Rayyan sahasında yapılmıştır ve yakın dönemde de petrol üretiminin arttırılmasına yönelik çalışmaların yeni saha keşfinden ziyade mevcut petrol sahaları üzerinde, Al-Shaheen, Dukhan, Bu Hanine ve Maydan Marjam sahalarında da kullanıldığı gibi, geliştirilmiş petrol üretimi (enhanced oil recovery, EOR) teknikleri ile olması öngörülmektedir. Ülkedeki petrol üretiminin %85’ininden fazlası Al Shaheen, Dukhan ve Idd al-Shargi sahalarından elde edilmektedir. Katar’daki doğalgaz üretiminin ülkedeki enerji ihtiyacını fazlasıyla karşılaması nedeniyle ham petrol ve petrol ürünlerinin büyük çoğunluğunu ihraç eden Katar’da, en önemli ihracat terminalleri Umm Said (Mesaieed), Halul Island ve Ras Laffan’dır. Ham petrol ihracatının neredeyse tamamı, rafine petrol ürünlerinin ise yaklaşık %86’sını Asya ülkelerine yapılmaktadır. Katar sadece bazı durumlarda petrokimyasal ürünler ithal etmektedir. Katar Milli Petrol Şirketi’nin uluslararası operasyonlarını yürüten Katar Uluslararası Petrol Şirketi, dünyanın çeşitli bölgelerinde gaz ve petrol alanlarında yatırım yapmak üzere Canadian Natural Firması ile bir iyi niyet anlaşması imzalamıştır. Katar Petrol Şirketi’nin halihazırda, Afrika, Çin, Hazar Denizinde enerji yatırımları, ayrıca İtalya, Belçika, İngiltere ve ABD’de terminal inşası yatırımları mevcuttur. Ülkede ayrıca iki petrol rafinerisi bulunmaktadır. 1958 yılında inşa edilen Qatar Petroleum’un günlük kapasitesi 200.000 varildir. Ras Laffan ise 2009 yılında inşa edilmiş ve kapasitesi günlük 146.000 varildir. Al-Shaheen Rafinerisi ise proje aşamasındadır. Günlük 250.000 varil kapasiteli bu rafinerinin proje değeri 11 milyar dolardır.
2.1.6.Metalurji
 Katar ucuz enerji kaynaklarını girdi olarak kullanarak metalurji konusunda da bölgede önemli bir ülke haline gelmek arzusundadır. Bu bağlamda, 1978 yılında kurulan QASCO-Qatar Steel Co., Körfez’deki ilk entegre demir-çelik tesisidir. Tesisi çelik kütük, çelik çubuk ve civata üretmektedir. %50 QP ve %50 Norveçli Hydro’nun ortaklığında Mesaieed’te kurulan Qatar Aluminum Company (Qatalum) alüminyum işlemektedir. Alüminyumdan işlenmiş ürün imalatı (downstream) Katar’da gelecek vaad eden sektörler arasında yer almaktadır. Katar piyasasının yüksek miktarda alüminyum üretimi için çok küçük olması nedeniyle; Qatalum tarafından üretilen ürünlerin büyük bir kısmı ihraç edilmekle birlikte işlenmiş ürün imalatı sektöründe de verimli bir şekilde kullanılamamaktadır. İşlenmiş ürün imalatı sektörlerini olabildiğince teşvik etmeye çalışan Katar’da, bu alanda özellikle otomotiv sektörü göze çarpmaktadır. Yüksek kalitesi nedeniyle; Katar alüminyumunun %60’ından fazlası otomotiv sektöründe kullanılmaktadır ve Türk otomotiv yedek parça firmalarının çoğunluğu Katar’dan ithal yapmaktadır. Alüminyum bazlı üretim yapan, özel de ise otomobil jantı, profil ve levha imalatı yapan Türk firmalarımızın Katar'da yerel yatırımcılarla ortak yatırım yaparak, daha düşük maliyet koşulları ile imalat yapmaları ve rekabetçi fiyat vererek, uluslararası pazarlarda pazar paylarını artırabilmeleri imkân dahilinde bulunmaktadır.
2.1.7.Petrokimya Sektörü Ülkenin büyük doğalgaz kaynakları sayesinde, Katar’da hızla gelişen bir petrokimya sanayii kurulması sağlanmıştır. Katar yıllık 8,5 milyon ton petrokimya ürünü ihracatı gerçekleştirmektedir. Petrokimya alanındaki tesisler de, petrol ve gaz sektöründe olduğu gibi, genelde yabancı firmalar ve bankalar tarafından finanse edilmekte, geri ödemeler ise tesislerden elde edilecek gelirlere bağlı olarak gerçekleşmektedir. 1990’lı yıllarda Asya’da yaşanan kriz, Katar petrokimya sanayiinin ana alıcılarının sözkonusu ülkeler olması nedeniyle ülkeyi olumsuz etkilemiş ancak, petrokimya alanındaki yatırımlar sürdürülmüştür. Hali hazırda petrokimya sektöründeki firmaların karlılık oranı giderek artmaktadır. Sektörde faaliyet gösteren firmalar; QAPCO-Qatar Petrochemical Co., QAFCO-Qatar Fertiliser Co., QAFAC-Qatar Fuel Additives Co., QVC-Qatar Vinyl Co., Q-Chem-Qatar Chemical Co., ve SEEF olarak sayılabilir. Katar, halihazırda 4 tesis ile doğalgazdan yılda 875.000 ton etan, 735.000 ton propan ve 490.000 ton bütan üretmektedir. Söz konusu ürünler Qapco, Qafco, Q-Chem ve Qafac tarafından girdi olarak kullanılmakta ayrıca ihracatı da gerçekleştirilmektedir. 2.1.8.İnşaat Sektörü İnşaat sektörü büyük ölçüde devletin harcama politikasına bağımlıdır. 1996 yılından itibaren başlayan doğalgaz yatırımları ve Katar’ın uluslararası spor karşılaşmalarında önemli bir ev sahibi olma politikası çerçevesinde inşaat sektörü Katar ekonomisindeki önemli sektörlerden biri haline gelmiştir. Sektör, bir yandan altyapı projelerine hız verilmesi, diğer yandan ülkeye hızla gelen yabancı işgücünün konut talebinin karşılanması amacıyla yapılan yatırımlarla güç kazanmıştır. Katar başta inşaat demiri ve çimento olmak üzere inşaat malzemelerinin çok büyük bir kısmını yurtdışından tedarik etmek zorundadır. Ayrıca, Katar’ın temel inşaat malzemeleri sektöründeki oligopollerin kırılması konusunda etkin bir çaba göstermemesi, diğer taraftan Doha Limanı’nın düşük kapasitesi nedeniyle yeterli malzeme tedarikine imkan vermemesi de inşaat malzemeleri sektöründe fiyat artışlarına neden olmaktadır. Katar’da sürdürülen projelerin en önemli yönlerinden bir tanesini kamu ihalelerinin “sabit fiyatlı” olarak gerçekleştirilmesi oluşturmaktadır. Bu anlamda, müteahhitlik firmaları gerek yüksek fiyat artışlarından dolayı, gerek projelerdeki değişikliklerin fiyatlara yansıtılmaması nedeniyle önemli risklerle karşılaşmışlardır. Katar’ın sabit fiyatlı kontratlarda ısrarı, özellikle enerji sektöründe sürdürülen projelerde çok büyük gecikmelere yol açmaktadır. Katar’ın hemen her alanda başladığı kapsamlı yatırım projeleri, yıllar içerisinde ülkedeki piyasa dengelerini bozarak, yüksek bir enflasyonist baskı oluşturmuştur. Katar’ın başta inşaat demiri ve çimento olmak üzere inşaat malzemelerinin çok büyük bir kısmını yurtdışından tedarik etmek zorunda olması, özellikle Suudi Arabistan ve Hindistan’ın çimento ihracatını ülke içerisindeki projeler nedeniyle yasaklamaları, sözkonusu fiyat artışının en önemli nedeni olarak ortaya çıkmıştır. Genellikle danışman (Consultant) firmalar tarafından hazırlanan büyük projeler, uluslararası ihalelere açılmaktadır. Bütün kurumlarda hemen hemen İngilizlerin koyduğu değerlendirme kriterleri esas alınmaktadır. İhale aşamasında ve sonrasındaki proje uygulanmasında çok titiz değerlendirmeler ve kontroller yapılmakta ve ihale süreci genellikle uzun zaman almaktadır. Nitelikli ve büyük çaplı projeler dışında kalan işlerin üstlenilmesi konusunda hükümet yetkilileri her fırsatta yabancı firmaların yerlilerle işbirliği yapmalarını ve yerli şirket kurmalarını önermektedirler. Kurulacak şirketin en az % 51'inin Katarlıya ait olma şartı vardır. Ancak uygulamalarda, yasal olmamasına rağmen yerli ortakla sadece yasal işlerin yerine getirilmesi için anlaşılmaktadır. Fakat son zamanlarda ve özellikle büyük yerli firmalardan, başta Türk müteahhitleri olmak üzere proje bazında “joint venture” şeklinde gerçek ortaklıklar kurma konusunda önemli talepler gelmektedir. Bu taleplerin çoğu deneyimlerinin olmadığı yol, büyük çaplı üstyapı projeleri ve enerji sektörüne yöneliktir. Ülkede, 99 trafo ile 22 ana trafo merkezinin inşası, 8 ana trafo merkezinin iyileştirilmesi, 297 kilometrelik yer altı kablolaması işi ve 62 kilometrelik enerji iletim hattı projesi gerçekleştirilecektir. Katar yatırım programının bir diğer önemli bölümünü de yol, kanalizasyon ve diğer kamu binalarının inşası oluşturmaktadır. Ulaştırma sektöründe, ülkenin stratejik konumunun getirdiği avantajdan yararlanılmasını teminen yapımına başlanan 11 milyar ABD Doları tutarındaki Yeni Doha Uluslararası Havalimanı projesi tamamlanmıştır. Havalimanının en büyük projesi olan yeni terminal binası inşaatı TAV tarafından Japon Taisei Firmasıyla birlikte hayata geçirilmiştir. Söz konusu projenin bedeli yaklaşık 4 milyar ABD Dolarıdır. Katar ve Bahreyn’i deniz üzerinde kurulacak 40 kilometrelik bir köprü ile birbirine bağlayacak olan yaklaşık 3 milyar ABD Doları tutarındaki “Dostluk Köprüsü” de ulaştırma sektöründeki önemli projelerden birisi olarak ortaya çıkmaktadır. Katar’ın 2022 Dünya Kupası’na hazırlık çalışmaları kapsamında, toplam 40 milyar ABD Doları büyüklüğünde projenin hayata geçirileceği kaydedilmektedir. Söz konusu projeler kapsamında, turnuvaya ev sahipliği yapacak 7 şehri birbirine bağlayacak olan toplam 340 kilometre uzunluğunda bir demiryolu ağının oluşturulması ve sonrasında bu demiryolu ağına Katar– Bahreyn hızlı tren hattının bağlanması projesi, havalimanı projeleri ve çeşitli otoyol projeleri yer almaktadır. Anılan projelerin yanı sıra, toplam 4 milyar ABD Doları büyüklüğünde 9 adet portatif stadyumun inşası öngörülmektedir. Söz konusu stadyumlar, portatif olarak tasarlanmalarının verdiği avantaj ile fakir ülkelere kolaylıkla nakledilebileceklerdir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
DIŞ TİCARET 3.1. 
DIŞ TİCARET 3.1.1. Genel Durum
 Katar dış ticareti, uluslararası enerji fiyatlarına bağlı olarak şekillenmektedir. Diğer taraftan, tamamlanmış veya sürdürülmekte olan petrol ve gaz sektöründeki yatırımlar, altyapı geliştirme programı, sanayi, eğitim ve turizm sektöründeki yatırımlarla artan ihracat ve ithalata bağlı olarak dış ticaret hacmi son yıllarda katlanarak gelişmektedir. Genel olarak Katar, önemli ölçüde ticaret fazlası vermektedir. 2011 yılında 92 milyar dolar olan dış ticaret fazlası, 2012 yılında 107 milyon dolara 2013 yılında 110 milyon dolara 2014 yılında 101 milyar dolara ulaşmıştır. 2015 yılında 45 milyon dolar ve 2016 yılı 38 milyon dolar olmuştur.
Katar Dış Ticaret Rakamları (Bin Dolar) 
2014 2015 2016 
İhracat 131.591.553 77.971.079 53.722.953 
İthalat 30.447.656 32.610.464 25.741.352
 Hacim 162.039.209 110.581.543 79.464.305 
Denge 101.143.897 45.360.615 27.981.601
3.1.2. Başlıca Ürünler İtibariyle Katar’ın İhracatı (Bin Dolar) 
GTİP Ürünler 2014 2015 2016 
Toplam 
131.591.553 77.971.079 53.722.953 
2711 Petrol gazı ve diğer gaz halindeki hidrokarbonlar 86.040.000 50.522.872 25.510.417 
2709 Bitümlü minerallerden elde edilen petrol yağları ve yağlar, ham petrol 21.484.297 10.603.525 14.585.363 
2710 Bitümlü minerallerden elde edilen petrol yağları ve yağlar (ham petrol hariç); Içeren müstahzarlar . . . 6.375.033 3.407.128 5.453.956 
3901 Etilen polimerleri, birincil formlar 0 7 2.047.676 
7601 İşlenmemiş alüminyum 0 124 1.165.519 
3102 Mineral ya da kimyasal azotlu gübreler (pellet ya da benzeri formlarda olanlar hariç) . 0 0 1.076.749 
9999 Başka yerde belirtilmeyen emtia 17.137.282 8.733.946 862.093 
2804 Hidrojen, nadir gazlar ve diğer metal olmayan malzemeler 0 160 341.123 
2901 Asiklik hidrokarbonlar 0 0 318.871 
7113 Kıymetli metallerin veya kıymetli madenlerle kaplanmış metallerin mücevherat parçalarının parçaları . . . 0 23.745 268.243
2903 Hidrokarbonların halojenli türevleri 0 486.546 207.182 
2503 Her çeşit kükürt (süblimleştirilmiş sülfür, çöken kükürt ve kolloidal kükürt hariç) 324.216 331.387 187.146 
2909 Eterler, eter-alkoller, eter-fenoller, eter-alkolfenoller, alkol peroksitler, eter peroksit ,. . . 0 72 162.652 
2814 Amonyak, susuz veya sulu solüsyonda 0 0 155.864 
2905 Asiklik alkoller ve bunların halojenlenmiş, sülfonatlı, nitrasyonlu veya nitrozolanmış türevleri 0 0 153.892 
8901 Cruise gemileri, gezi tekneleri, feribot gemileri, yük gemileri, mavnalar ve benzeri gemiler ... 0 37 91.693 
3817 Benzen ve naftalinin alkilasyonu ile üretilen karışık alkilbenzenler ve karışık alkilnaftalinler . . . 58.765 102.766 82.632 
2815 Sodyum hidroksit "kostik soda", potasyum hidroksit "kostik potas"; Sodyum peroksitleri . . . 0 31 71.635 
2933 Sadece azot hetero-atomlu heterosiklik bileşikler [ler] 0 115.596 69.511 
8481 Borular, kazan kabukları, tanklar, vapalar veya benzerleri için musluklar, musluklar, valfler ve benzeri aletler . . . 0 60.778 59.675 
7404 Atık ve hurda bakır (külçeler veya benzeri işlenmemiş şekiller, yeniden eritilmiş olanlar hariç) . 18 39.134 48.683 
7207 Demir veya alaşımsız çelik yarı mamuller 0 2.866 42.424 
8411 Turbojetler, turbopropeller ve diğer gaz türbinleri 0 36.048 39.859 
7203 Demir cevheri ve diğer süngerimsi ürünleri doğrudan indirgeyerek elde edilen demir ürünleri ,. . . 0 35.606 33.140
3.1.3. Başlıca Ürünler İtibariyle Katar’ın İthalatı (Bin Dolar) 
GTİP Ürünler 2014 2015 2016 
Toplam 30.447.656 32.610.46 4 25.741.352 
9999 Başka yerde belirtilmeyen emtia 0 5.270 3.753.320 
8802 Havalı uçak, örneğin "helikopterler ve uçaklar"; Uzay aracı, dahil Uydular ve suborbital . . . 1.015 1.227 2.524.725 
8703 Motorlu araçlar ve diğer motorlu taşıtlar esas itibariyle kişilerin nakliyesi için dizayn edilmiştir; . . . 2.625.337 2.981.008 1.959.438 
8411 Turbojetler, turbopropeller ve diğer gaz türbinleri 437.667 373.639 1.310.360 
7113 Kıymetli metallerin veya kıymetli madenlerle kaplanmış metallerin mücevherat parçalarının parçaları . . . 443.324 389.642 1.094.641 
8544 İzole edilmiş "emaye veya anodize edilmiş" tel dahil, "koaksiyel kablo dahil" kablo ve diğer yalıtılmışlar . . . 631.749 658.999 330.818
2818 Yapay korund, kimyasal olarak tanımlanmış olsun olmasın; Alüminyum oksid; Alüminyum hidroksit 332.702 378.092 292.42 
9403 Mobilya ve bunların parçaları (oturacak yerler, tıbbi, cerrahi, diş veya veteriner hariç) . 334.123 327.533 286.715 
8537 İki ya da daha fazla cihazla donatılmış panolar, paneller, konsollar, masalar, dolaplar ve diğer bazlar . . . 221.154 258.105 274.415 
8481 Borular, kazan kabukları, tanklar, vapalar veya benzerleri için musluklar, musluklar, valfler ve benzeri aletler . . . 393.235 391.186 250.676 
7308 Yapıların yapı ve parçaları "örn. Köprüler ve köprü kesitleri, kilit kapılar, kuleler, .... 370.821 460.465 242.445 
8517 Telefon setleri, dahil. Hücresel şebekeler için veya diğer kablosuz şebekeler için telefonlar; Diğer . . . 786.734 879.122 230.351 
8704 Malların nakli için motorlu taşıtlar Motor ve şöförlü şasi 514.158 481.787 230.119 
8504 Elektrik transformatörleri, statik konvertörler, örneğin redresörler ve indüktörler; Parçaları 266.39 248.131 222.057 
3004 Terapötik veya profilaktik kullanımlar için karıştırılmış veya karıştırılmamış ürünlerden oluşan ilaçlar koyun . . . 348.276 414.599 189.746 207 Gallus domesticus, ördekler, kazlar, hindiler ve kuşların et ürünleri ve yenilen sakatatları . . . 229.881 243.869 188.112 
9405 Lambalar ve aydınlatma armatürleri, dahil. Arama ışıkları ve spot ışıkları ve bunların parçaları; Aydınlatılmış . . . 211.423 203.345 181.056
 8803 8801 veya 8802 pozisyonunda yer alan uçaklar ve uzay aracı parçaları 1.769.353 1.896.949 179.484 8415 Motorlu bir fan ve sıcaklık değiştirme elemanları içeren klima makineleri . . . 277.767 321.171 179.394 
8431 Sadece veya esas itibariyle 8425 ila 8430 pozisyonundaki makineler için uygun olan parçalar 329.201 342.227 175.26 
8705 Özel amaçlı motorlu taşıtlar (esas itibariyle nakil için tasarlanmış olanlar hariç . 89.946 99.68 175.232 
8471 Otomatik bilgi işlem makineleri ve birimleri; Manyetik veya optik okuyucular, makineler . . . 436.644 508.851 168.083 
8421 Santrifüjler, dahil Santrifüj kurutucular (izotop ayrılması hariç); Filtreleme veya . . . 171.911 175.643 167.373 
8413 Sıvılar için pompalar (ölçü pompası olsun veya olmasın, seramik pompalar hariç) . 239.875 212.368 167.313
3.1.4. Başlıca Ülkeler İtibariyle Katar’ın İhracatı (Bin Dolar) Ülkeler 
2014 2015 2016 
Dünya 136.855.116 131.591.553 77.971.079 
Japonya 39.923.181 33.288.666 16.194.231
Kore Cumhuriyeti 24.550.643 24.722.647 13.488.836 
Hindistan 14.303.199 16.739.734 9.286.450 
Çin 8.864.561 10.109.150 5.238.217 
Birleşik Arap Emirlikleri 5.824.458 6.680.316 4.734.993 
Singapur 6.963.099 8.093.923 3.503.162 
Birleşik Krallık 3.855.683 3.027.826 3.481.441 
Taipei, Çinli 5.754.122 4.469.420 3.028.856 
Tayland 3.568.243 3.430.900 2.696.468 
İtalya 2.641.577 1.896.164 1.595.925 
Belçika 1.701.679 1.329.685 1.338.003 
Türkiye 785.432 1.389.216 971.012 
Amerika Birleşik Devletleri 795.677 545.452 909.774 
Suudi Arabistan 1.133.850 1.160.112 896.618 
Fransa 1.823.733 1.264.208 820.757 
İspanya 1.276.467 1.372.811 784.021 
Mısır 56.942 82.287 699.382 
Endonezya 1.203.900 1.348.920 589.743 
Hollanda 739.750 433.870 554.162 
Brezilya 417.776 309.678 539.283 
Malezya 963.511 684.968 522.220 
Alan Nes 840.093 896.270 477.172 
Kuveyt 1.141.826 772.661 464.878 
Filipinler 1.005.579 719.452 450.456
3.1.5. Başlıca Ülkeler İtibariyle Katar’ın İthalatı (Bin Dolar) 
Ülkeler 
2013 2014 2015 
Dünya 27.034.103 30.447.656 32.610.464 
Çin 2.659.726 3.212.337 3.765.052 
Amerika Birleşik Devletleri 3.207.343 3.485.335 3.575.672 
Birleşik Arap Emirlikleri 1.973.776 2.492.671 2.860.802 
Almanya 1.775.359 2.171.136 2.442.326 
Japonya 1.913.734 1.954.232 2.134.154 
Birleşik Krallık 1.348.956 1.658.559 1.852.846 
İtalya 1.539.183 1.491.749 1.450.888 
Suudi Arabistan 1.216.354 1.390.150 1.405.777 
Fransa 757.089 928.094 1.245.662 
Hindistan 894.214 1.167.537 1.215.772 
Kore Cumhuriyeti 1.080.291 1.031.066 888.593
 İsviçre 854.004 953.576 883.865 
Avustralya 593.780 521.002 632.302 
Brezilya 366.214 423.781 548.643 
Türkiye 319.571 456.039 524.863 
Tayland 483.084 523.505 507.650 
Hollanda 292.917 347.751 440.564 
İspanya 305.995 349.693 366.148 
Mısır 234.311 323.578 361.095 
Malezya 320.629 424.987 353.710 
Umman 335.519 385.410 347.913
 İsveç 182.667 274.511 338.754 
Viet Nam 195.302 254.135 290.172 
Bahreyn 256.170 327.700 289.723
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 
TÜRKİYE İLE TİCARET
 4.1. TÜRKİYE İLE TİCARET 
Katar, Ekonomi bakanlığı tarafından 2016-2017 döneminde Öncelikli Ülkelerinden birisi olarak belirlenmiştir. 
4.1.1. Türkiye – Katar Dış Ticaret Verileri (Bin Dolar) 
YIL İHRACAT İTHALAT HACİM DENGE 
2000 9.963 11.312 21.276 -1.349 
2001 8.401 5.778 14.180 2.623 
2002 15.572 10.659 26.231 4.913 
2003 15.688 8.310 23.998 7.377 
2004 35.026 17.727 52.753 17.299 
2005 82.045 50.724 132.770 31.320 
2006 342.146 66.410 408.557 275.736 
2007 449.962 29.643 479.605 420.319 
2008 1.074.012 159.352 1.233.365 914.659 
2009 289.363 85.652 375.015 203.710 
2010 162.549 177.046 339.595 -14.496 
2011 188.137 670.325 858.463 -482.187 
2012 257.491 466.498 723.989 -209.007 
2013 244.077 373.923 597.942 -129.904 
2014 344.806 394.552 739.358 -49.746
 2015 423.568 360.978 784.546 62.590
 2016 439.149 271.083 710.233 168.066 
2016* 146.082 101.107 247.189 44.975 
2017* 135.293 84.377 219.670 50.916
 * Kaynak : Tüik *Ocak-Nisan ayı verileri Türkiye ve Katar arasında ikili ticaret hacmi son yıllarda hızla artmıştır. İhracatımızdaki hızlı artışın en önemli nedeni inşaat demiri ihracatıdır. 2008 yıl ihracatımızın %74’ü demir-çelik, %65 i ise inşaat demiridir. 2008 yılında Türkiye ile Katar arasındaki ticaret hacmi 1,2 milyar dolar olarak kaydedilmiştir. 2009 yılında ticaret hacmi 375 milyon dolara gerilemiştir. 2010 ve 2011 yıllarında Türkiye Katar’a yönelik olarak ithalat fazlası vermeye başlamıştır. 2012 yılında Katar’a olan ihracatımız %37 artarak 257 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılında %5 azalarak 244 milyon dolar olmuştur. 2014 yılında da Katar’a olan ihracatımızdaki artış devam etmiştir. 2014 yılında ihracat % 41 artışla 344 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2015 yılında ise ticaret hacmi 785 milyon dolara yükselmiştir. 2016 yılında Katar’a olan ihracatımız %4 artarak 439 milyon dolar, dış ticaret hacmimizde 710 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
4.1.2. Türkiye’nin Katar’a İhracatında Başlıca Ürünler (Bin Dolar)
 GTİP Ürün Adı 
2014 2015 2016 Toplam (Diğer ürünler dahil) 
344 713 423 088 439 149 
8805 Hava taşıtlarını fırlatma cihaz-tertibatı, iniş cihaz-tertibatı vb cihaz-tertibat; 10 347 26 722 
8906 Diğer deniz taşıtları (savaş gemileri ve kurtarma gemileri dahil, kürekli olanlar hariç) 46 350 20 393 
9403 Diğer mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları 12 457 12 254 18 100 
8535 Gerilimi 1000 voltu geçen elektrik devresi teçhizatı (anahtarlar, sigortalar, yıldırım önleyici) 81 11 119 17 366 
8544 İzole edilmiş teller, kablolar ve diğer elektrik iletkenler; 9 859 14 193 16 030 
7308 Demir veya çelikten inşaat ve inşaat aksamı, inşaatta kullanılmak üzere hazırlanmış demir veya çelik 8 564 24 248 14 952 
2710 Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar 15 340 17 451 14 923 
8537 Elektrik kontrol, dağıtım tabloları, panolar, konsollar, kabinler, diğer mesnetler 5 286 3 799 13 868 
7408 Bakır teller 702 13 861 11 060 
6802 Yontulmaya veya inşaata elverişli işlenmiş taşlar (kayagan taşı hariç), 9 856 13 383 9 515 
5702 Dokunmuş halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları 10 599 10 783 7 964 
9401 Oturmaya mahsus mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları 4 056 8 865 7 960
 8536 Gerilimi 1000 voltu geçmeyen elektrik devresi teçhizatı (anahtarlar, röleler, sigortalar, fişler 4 377 10 047 7 438
9405 Diğer aydınlatma cihazları, ışıklı panolar, ışıklı tabelaları ve benzer eşya ve bu eşyanın aksamı 4 040 3 128 6 893 
7113 Mücevh erci eşyası ve aksamı (kıymetli metallerden veya kıymetli metallerle kaplama metallerden) 845 1 962 6 689 
8504 Elektrik transformatörleri, statik konvertörler (örneğin; redresörler) ve endüktörler 24 610 25 784 5 766 
4011 Kauçuktan yeni dış lastikler 5 278 4 363 5 048 
7326 Demir veya çelikten diğer eşya: 4 631 10 105 5 035 
1806 Çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları 4 009 4 787 4 884 
2402 Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar 2 697 2 394 4 756 
8716 Römorklar ve yarı römorklar; hareket ettirici tertibatı bulunmayan diğer taşıtlar; 645 5 462 4 737 
8418 Buzdolapları, dondurucular ve diğer soğutucu ve dondurucu cihazlar ve ısı pompaları 1 994 1 129 4 481 
8479 Kendine özgü bir fonksiyonu olan diğer makinalar ve mekanik cihazlar 2 404 2 838 4 304 
3917 Plastikten hortumlar, borular ve bağlantı elemanları (manşon, nipel, dirsek, flanşlar, vb.) 2 610 4 192 4 153 
9406 Prefabrik yapılar 8 817 16 322 4 126
Sektörel bir yaklaşımla ihracatımız incelendiğinde; her türlü inşaat malzemeleri, ev tekstil ürünleri ve contract mobilya ürünleri, makarna, zeytinyağı, domates salçası, şekerli ve çikolatalı ürünler, bisküvi, süt ürünleri, doğal taşlar, kuyumculuk ve mücevher ürünleri, porselen, seramik ve cam ürünleri, beyaz eşya ve oto yan sanayi gibi ürünlerin ihracatımız açısından Katar pazarında önemli bir potansiyel mevcut olduğu değerlendirilmektedir. Katar’dan ithalatımızda ise ağırlıklı olarak işlenmemiş alüminyum, kimyasal maddeler, plastik ve plastik mamulleri bulunmaktadır.
4.1.3. Türkiye’nin Katar’den İthalatında Başlıca Ürünler (Bin Dolar) 
GTİP Ürün Adı
 2014 2015 2016 Toplam (Diğer ürünler dahil) 394 552 360 978 271 083 
7601 İşlenmemiş aluminyum 237 541 190 988 138 730
3901 Etilen polimerleri (ilk şekillerde) 116 823 135 362 79 917 
3102 Azotlu mineral veya kimyasal gübreler 11 577 
2710 Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar 6 253 9 602 10 751 
2933 Sadece azotlu heterosiklik bileşikler 20 483 9 987 8 567 
3817 Karışım halinde alkalibenzenler, alkalinaftalenler 5 770 934 5 028 
7113 Mücevherci eşyası ve aksamı (kıymetli metallerden veya kıymetli metallerle kaplama metallerden) 296 3 815 
4102 Koyun ve kuzuların ham derileri 3 449 2 993 2 797 
2815 Sodyum hidroksit (kostik soda), potasyum hidroksit (kostik potas), sodyum veya potasyumun peroksitl 2 790 
2804 Hidrojen, asal gazlar ve diğer ametaller 499 1 803 2 313 
7602 Aluminyum döküntü ve hurdaları 769 2 246 1 897 
0504 Hayvan bağırsak, mesane ve midesi (taze, soğutulmuş, dondurulmuş, tuzlanmış, salamura, kurutulmuş ve 418 1 197 1 229 
2620 Arsenik, metalleri veya bunların bileşiklerini içeren cüruf, küller ve kalıntılar 453 655 412 
8471 Otomatik bilgi işlem mak. bunlara ait birimler; manyetik veya optik okuyucular, verileri koda dönüşt 31 301 
8470 Hesap, bilgi kaydeden ve bunları tekrar veren, muhasebe, damga basan, bilet basma ve verme vb makina 23 222 
8307 Adi metallerden eğilip bükülebilen borular (boru bağlantı parçalarıyla birlikte olsun olmasın) 101 
4101 Sığır (bufalo dahil) ve at cinsi hayvanların ham post ve derileri 42 86
4.1.4.Dış Ticaret İstatistikleri
 Ülkede yabancı yatırımcı için potansiyel arz eden en önemli sektör müteahhitliktir. Katar’da önümüzdeki yıllar için planlanan 200 kadar yatırım projelerinin toplam tutarı yaklaşık 200 milyar $ düzeyindedir. Bunun % 43’ü altyapıya giderken, kalanı sağlık ve eğitim sektörleri için kullanılacaktır. Sektörde Türk firmalarının en önemli rakipleri İtalya, Almanya, İngiltere ve Çin firmalarıdır. Pazarın küçük olması ve inşaat sektöründe yoğunluklu olması rekabeti beraberinde getirmektedir. 2009 yılında Katar’a olan ihracatımız ani bir düşüşle karşılaşılmıştır. 2009 yılında ihracatımız bir önceki yıla göre %73 azalmıştır. Bunun en önemli nedeni Katar’ın inşaat demiri ithalatını durdurmuş olmasıdır. İhracatımızda ki düşüş 2010 yılında da devam etmiştir. Katar’a olan ihracatımız 2010 yılında % 43 azalarak 163 milyon dolara gerilemiştir. Bunun nedenlerini küresel krizin yansımalarının devam etmesi, yatırım projelerindeki duraklama ve en önemlisi Katar’a olan ihracatımızın çeşitlendirilememiş olması olarak sıralayabiliriz. 2011 yılında ihracatımız 2010 yılına göre %16 artarak 188 milyon dolar, 2012 yılında da %37 artarak 257 milyon dolar olmuş ancak 2013 yılında %5 azalarak 244 milyon dolar olmuştur. Söz konusu azalış ağırlıklı olarak kablo ve teller ile transformatör ihracatımızdaki düşüşden kaynaklanmıştır. 2014 yılında ise %41 artmış 345 milyon dolar olmuştur. 2015 yılında ise Katar’a olan ihracatımız bir önceki yıla göre %22 artarak 424 milyon dolar, 2016 yılında % 4 artarak 430 milyon dolar olmuştur. Katar’ın 2016 yılında toplam ihracatımızdaki payı % 0,3 ve en fazla ihracat yaptığımız ülkeler arasında ise 53. sıradadır.
BÜNYAN’DA KATAR  SERMAYELİ FİRMA BULUNMAMAKTADIR . 
İHRACAT YAPAN FİRMA : BÜNSA DÖKÜM MAKİNE ALET SANAYİİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ 
BÜNYAN’DAN KATARA YAPILAN İHRACAT 

ÜRÜN ADI	YILI	DOLAR	
ÇELİK BİLYA	2017	23.912,00	
 T.SERBEST GÖLGE ÜLKE RAPORU
SERBEST BÖLGE İTHALAT VE İHRACAT UYGULAMALARI
Serbest Bölgenin Tanımı 
Genel olarak serbest bölgeler; ülkenin siyasi sınırları içinde olmakla beraber gümrük bölgesi dışında sayılan, ülkede geçerli ticari, mali ve iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı, sınai ve ticari faaliyetler için daha geniş teşviklerin tanındığı ve fiziki olarak ülkenin diğer kısımlarından ayrılan yerler olarak tanımlanabilir. Serbest Bölgelerin Kurulması ve İşletilmesindeki Temel Amaçlar - Türkiye’de ihracat için yatırım ve üretimi artırmak, - Yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak, - Ekonominin girdi ihtiyacını ucuz ve düzenli bir şekilde temin etmek, - Dış finansman ve ticaret imkanlarından daha fazla yararlanmak. Serbest Bölgelerin İşlevi Serbest bölgeler; - Ülkeye yabancı sermaye ve teknolojilerin getirilmesine imkan sağlayacak uygun zemin yaratılması, - Sanayicinin ihtiyaç duyduğu bazı hammadde ve ara malların kolaylıkla, istenilen miktarda ve zaman kaybı olmadan temin edilebilmesi, - Sağlanan teşvik ve avantajlarla düşük maliyetli mal üretimi ve ihracı, - Türkiye dışından gelen malların transit olarak diğer ülkelere satımı, - Yeni istihdam olanaklarının yaratılması, - Türk ihraç ürünlerinin ihracatını kolaylaştırmak ve hızlandırmak bakımından bir basamak olması işlevlerini görmektedir.
Ülkemizde Bulunan Serbest Bölgeler Halen ticari faaliyette bulunan serbest bölgeler ve faaliyete geçiş yılları: 
1987 Mersin 
Antalya 1990 Ege İstanbul Atatürk Havalimanı 
1992 Trabzon 
1995 İstanbul Deri ve Endüstri Doğu Anadolu 
Mardin 
1997 İMKB Uluslararası Menkul Kıymetler 
1998 İzmir Menemen Deri Rize Samsun İstanbul Trakya Kayseri 
1999 Avrupa Gaziantep Adana-Yumurtalık 
2001 Bursa Denizli Kocaeli 
2002 Tübitak-Marmara Araştırma Merkezi Teknoloji
SERBEST BÖLGELERDE SAĞLANAN TEŞVİK VE AVANTAJLAR 
15.06.1985 tarih ve 18785 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Serbest Bölgeler Kanunu’nda, 06.02.2004 tarih ve 25365 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5084 sayılı “Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile vergisel teşvikler açısından yeni düzenlemeler yapılmıştır. Söz konusu değişiklik çerçevesinde ; 
A) Anılan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest bölgede faaliyet ruhsatı almış olan gerçek ya da tüzel kişiler; a) Faaliyet ruhsatı süreleriyle sınırlı olmak üzere, gelir veya kurumlar vergisi istisna ve muafiyetlerinden yararlanmaya devam edeceklerdir, 
b) Çalıştırdıkları işçilerin ücretleri üzerinden 2009 yılına kadar gelir vergisi ödemeyeceklerdir, 
c) Bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler nedeniyle doğan her türlü vergi, resim ve harçtan 2009 yılına kadar muaf tutulacaktır. 
B) 06.02.2004 tarihinde ve bu tarihten sonra serbest bölge kullanıcısı olan gerçek ya da tüzel kişilerden sadece; Üretim ruhsatı ile faaliyet gösterenlerin imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları, Avrupa Birliği üyeliğinin gerçekleşeceği yılın vergileme dönemi sonuna kadar gelir veya kurumlar vergisinden muaf olacaktır. Diğer taraftan, 5084 sayılı Kanun ile 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nda yapılan düzenlemelerle ilgili olarak Maliye Bakanlığınca çıkarılan 85 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, 4 Eylül 2004 tarih ve 25573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Tebliğ ile 7.2.2004 tarihinden önce ruhsat almış kullanıcıların 31.12.2008 tarihine kadar devam edecek olan vergi istisnalarının ve üretim konusunda ruhsat almış ya da alacak serbest bölge kullanıcılarının AB üyeliğine kadar yararlanacağı gelir ve kurumlar vergisi istisnalarının nasıl uygulanacağına dair düzenlemelere açıklık getirilmiştir.
Serbest bölgelerde sağlanan avantajlar aşağıda yer almaktadır: • Faaliyet ruhsatı; hazır işyeri kiralamak suretiyle faaliyet gösterecek kiracı- kullanıcı firmalar için 10 yıl (faaliyet konusu üretim olanlar için 15 yıl), kendi işyerini inşa etmek suretiyle faaliyet gösterecek yatırımcı - kullanıcı firmalar için ise 20 yıl (faaliyet konusu üretim olanlar için 30 yıl) süreli verilmektedir. • Serbest bölge faaliyetlerinden elde edilen kazanç ve gelirler hiç bir izne tabi olmaksızın yurt dışına veya Türkiye’ye transfer edilebilir. • Serbest bölgeler gümrük hattı dışında sayıldığından, serbest bölgeler ile Türkiye’nin diğer yerleri arasında yapılan ticarette dış ticaret rejimi hükümleri uygulanır. Başka bir deyişle, Türkiye’den serbest bölgeye satılan mallar ihracat rejimine, serbest bölgeden Türkiye’ye satılan mallar ise ithalat rejimine tabi olup, serbest bölge kullanıcıları Türkiye’den ihraç fiyatına (KDV’siz) mal ve hizmet satın alabilirler. Diğer taraftan, serbest bölge ile diğer ülkeler ve diğer serbest bölgeler arasında dış ticaret rejimi hükümleri uygulanmaz. • Serbest bölgeye getirilen Türkiye veya AB menşeli ya da buralarda serbest dolaşımda bulunan malların, serbest dolaşımda bulunma statüsü değişmediğinden, Türkiye’ye veya AB üyesi ülkelere girişinde gümrük vergisi ödenmez. Ayrıca, üçüncü ülke menşeli malların serbest bölgeye girişinde ve bu malların Türkiye veya AB üyesi ülkeler dışındaki üçüncü ülkelere gönderilmesi halinde de gümrük vergisi ödenmez. Ancak, serbest bölgeden Türkiye’ye veya AB üyesi ülkelere gönderilen serbest dolaşım durumunda olmayan üçüncü ülke menşeli mallar için Ortak Gümrük Tarifesi’nde belirtilen oran üzerinden gümrük vergisi ödenir. • Serbest bölgeler “Türkiye-AB Gümrük Birliği Gümrük Bölgesi”nin parçası sayıldığından; serbest bölgelerden Türkiye veya AB menşeli ürünler ile Türkiye’de serbest dolaşım durumunda bulunan ürünler A.TR Belgesi düzenlenerek AB’ ye gönderilebilir. Üçüncü ülke menşeli ürünler ise Ortak Gümrük Tarifesi’nde belirtilen oran üzerinden serbest bölge gümrük müdürlüğüne gümrük vergisi ödenerek serbest dolaşıma geçirildikten sonra A.TR Belgesi düzenlenerek AB’ ye gönderilebilir. • Serbest bölgede sağlanan teşvik ve avantajlardan yerli ve yabancı bütün firmalar eşit olarak yararlanır. • Mallar serbest bölgede süre sınırlaması olmaksızın kalabilir. • Fiyat, kalite ve standartlarla ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarına verilen yetkiler serbest bölgelerde uygulanmaz. • Serbest bölgedeki faaliyetlerle ilgili her türlü ödemeler dövizle yapılır. • Serbest bölgelerden Türkiye’ye yönelik mal satışına ve serbest bölge ile diğer ülkeler arasında yapılacak takas ticaretine kısıtlama getirilmemiştir. • Başvuru ve faaliyet süresince her türlü bürokrasi en aza indirilmiştir. Serbest bölgeler özel sektör şirketlerince işletilmektedir.
Serbest bölgeler; AB ve Orta Doğu pazarlarının yakınında, Akdeniz, Ege ve Karadeniz’deki büyük limanlara, uluslararası havaalanlarına, karayolu ağlarına, kültür, turizm ve eğlence merkezlerine yakın yerlerde kurulmuştur. • Serbest bölgelerin altyapısı gelişmiş ülkelerdeki benzerleri ile aynı standarttadır. Açık ve kapalı alan kiraları diğer ülkelere göre düşüktür. Serbest bölgede faaliyette bulunmanın aşağıdaki firmalar için daha avantajlı olduğu söylenebilir: • Bürokrasiden kurtulmak isteyen firmalar, • İthal girdi kullanarak ürettiği ürünleri dış pazarlara satan firmalar, • Emek yoğun sektörlerde faaliyette bulunan firmalar, • Transit ticaret, reeksport ve takas ticareti faaliyetinde bulunan firmalar, • Dövizle işlem yapmak isteyen üreticiler, toptancılar, bankalar ve sigortacılar, • Altyapısı hazır modern iş ortamı arayan firmalar.
SERBEST BÖLGELERDE YAPILABİLECEK FAALİYETLER 
Serbest bölgelerde faaliyet konuları; üretim, alım-satım, montaj-demontaj, bakım-onarım, bankacılık, sigortacılık, finansal kiralama, depo işletmeciliği, işyeri kiralama ve diğer konular olarak belirlenmiştir.
SERBEST BÖLGELERDE FAALİYET RUHSATI ALMAK İÇİN BAŞVURU ESASLARI Serbest bölgelerde faaliyette bulunmak için Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğünden Faaliyet Ruhsatı alınması gerekmektedir.Faaliyet ruhsatı almak üzere; 1- Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü, Serbest Bölge Müdürlüğü veya serbest bölgenin işletici/kurucu-işletici şirketinden temin edilecek Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu ve bir fotokopisi. 2- Müracaatçı ve serbest bölgede yapacağı faaliyet hakkında tanıtıcı bilgi, 3- İmza sahibinin yetki belgesi ve imza sirküleri ile (varsa) firma temsilcisinin yetki belgesi ve imza beyannamesi, 4- Müracaatçı firmanın kuruluş ilanı ile son sermaye ve ortaklık yapısının yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicil Gazeteleri ve Ticaret ve/veya Sanayi Odası kaydı (Yabancı firmalar için kendi ülkelerinde geçerli olan kuruluş belgesinin Türkiye’nin o ülkedeki temsilciliğince onaylı örneği), 5- Firmanın son üç yıla ilişkin bilançosu, kar ve zarar cetveli, 6- Müracaat ücretinin Merkez Bankası’na yatırıldığını gösterir banka dekontunun aslı ve bir fotokopisi, 7- (Varsa) Son üç yılda Türkiye’ye getirilen döviz tutarını gösterir belgeler, bir dilekçe ile birlikte iadeli taahhütlü olarak doğrudan Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü 06510 Emek / ANKARA – TÜRKİYE adresine gönderilebileceği gibi ilgili Serbest Bölge Müdürlüğüne de teslim edilebilir. Genel Müdürlükçe yapılan inceleme sonucu Faaliyet Ruhsatı alması uygun görülen firmalar 30 gün içerisinde; açık alan kiralayacak iseler serbest bölge işletici/kurucu işletici firması ile, hazır işyerlerinden birini kiralayacak iseler bölgede kiralama ruhsatına sahip herhangi bir kuruluş ile kira sözleşmesi yaparlar. Arazisi özel sektöre ait bazı serbest bölgelerde ise firmaların arazi veya işyeri satın alması da mümkün bulunmaktadır. Genel Müdürlükçe yapılan inceleme sonucu Faaliyet Ruhsatı alması uygun görülen firmalar 30 gün içerisinde; arazi veya işyeri satın alacak iseler, serbest bölge işletici/kurucu işletici firması ile satış sözleşmesi yaparlar. İlgili Serbest Bölge Müdürlüğünce onaylanmış sözleşmenin bir sureti Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü’ne iletilir. Genel Müdürlükçe verilen süre içerisinde kira/satış kontratı yapanlar adına Faaliyet Ruhsatı düzenlenir. Yatırımcı kullanıcılar, Faaliyet Ruhsatını aldıktan sonra, Bölge Müdürlüğüne müracaat ederek, hazırlatmış oldukları inşaat projelerini uygulamak üzere “İnşaat Ruhsatı” alırlar. İnşaat çalışmalarını bitirdikten sonra “İskan Ruhsat”larını alarak ticari faaliyetlerine başlarlar .
Faaliyet Ruhsatı alması uygun görülmeyenlere ise, Faaliyet Ruhsatı için ödedikleri müracaat ücretleri iade edilir. Serbest bölgelerde faaliyette bulunacak bütün gerçek ve tüzel kişiliğe sahip Türkiye’de faaliyet gösteren firmaların, serbest bölgedeki faaliyetlerini oluşturacakları şubeleri aracılığı ile yapmaları zorunludur. Bu durumda merkez firmanın son üç yıla ait bilançolarının incelenmesi sırasında sermaye yapısı ve karlılık durumu gibi hususlar gözönünde bulundurulacaktır. Serbest bölgede faaliyet gösterecek şubenin ticari faaliyete başlayabilmesi için mutlaka sermaye tahsis edilecek ve işletme gideri öngörülecektir. Serbest bölgelerde faaliyette bulunacak bütün gerçek ve tüzel kişiliğe sahip firmaların faaliyet alanlarının serbest bölgeler ile sınırlı olması halinde bile, ticaret sicili kayıtlarının bulunması zorunludur.
SERBEST BÖLGE MAL HARAKETLERİ 
 ( 15 ) S.BÖLGE AKTARMALI MAL ÇIKIŞI
 ( 11 ) ( UÇAK VEYA GEMİ İLE GİDECEK) UÇAK VEYA GEMİ İLE
 ( 2 ) SB ADINA MAL GELİŞİ 
GÜMRÜK
( 1 ) S.BÖLGE MAL ÇIKIŞI
 ( 14 ) S.BÖLGE MAL GİRİŞİ AKTARMA 
( 9 ) ( UÇAK VEYA GEMİ İLE GİDECEK) S.BÖLGE MAL GİRİŞİ BÖLGELER ARASI MAL HARAKETİ 
SERBEST BÖLGE DİĞER
( 10 ) ( 12 ) ( 13 ) S.BÖLGE MAL ÇIKIŞI AKTARMA S.BÖLGE MAL GİRİŞİ ( UÇAK VEYA GEMİ İLE GELEN ) 
( 4 ) ( 5 ) ( 16 ) S.BÖLGE MAL GİRİŞİ S.BÖLGE MAL ÇIKIŞI TRANSİT ( GÜMRÜKTEKİ MALIN SB YE SATILMASI)
 ( 3 ) İHRACAT 
 ( 6 )  İTHALAT
( 3 ) İHRACAT
 ( 6 ) İTHALAT
 ( 7 - 8 ) BÖLGE İÇİ MAL HARAKETİ SERBEST BÖLGE ( DESBAŞ ) YURTDIŞI TÜRKİYE SERBEST BÖLGE ( DİĞER)
TÜRKİYE
YILLAR İTİBARİYLE SERBEST BÖLGELER TİCARET HACMİ  ( MİLYON $ ) 
YILLAR $ TUTARI DEĞ % 
1988 154 
1989 152 -1 
1990 282 86 
1991 491 74 
1992 628 28 
1993 1021 63 
1994 1959 92 
1995 2960 51
 1996 3634 23 
1997 5508 52 
1998 7718 40 
1999 7887 2
 2000 11301 43 
2001 8331 -26 
2002 11103 33 
2003 16608 50
 2004 22110 33
BÖLGELER İTİBARİYLE YILLIK TİCARET HACİMLERİ (1000 ABD $)
BÖLGELER/ZONES 2001 % 01/00 2002 % 02/01 2003 % 03/02 2004 % 04/03 2004 (I-II) 2005 (I-II) % 05/04 
İST-DERİ 2.324.919 -42,7 2.827.979 21,6 4.076.782 44,2 5.891.331 44,5 667.746 864.013 29,4 
İST-AHL 2.193.739 -24,2 2.475.194 12,8 3.022.789 22,1 3.723.087 23,2 443.754 503.717 13,5 
EGE 1.291.910 -22,3 1.828.870 41,6 2.642.599 44,5 3.241.026 22,6 431.844 481.560 11,5 
İST. TRAKYA 237.939 31,1 659.152 177,0 1.145.646 73,8 1.689.566 47,5 197.022 298.093 51,3 
MERSİN 1.337.790 -24,3 1.643.140 22,8 2.766.312 68,4 2.720.016 -1,7 516.310 297.035 -42,5 
BURSA 82.294 448.185 444,6 1.108.768 147,4 2.223.382 100,5 234.697 278.334 18,6 
AVRUPA 212.865 101,5 343.062 61,2 570.498 66,3 907.080 59,0 126.711 150.609 18,9 
ANTALYA 185.019 -14,0 245.992 33,0 359.183 46,0 457.498 27,4 47.881 63.025 31,6 
MENEMEN 251.479 4,7 277.385 10,3 301.562 8,7 309.161 2,5 49.559 49.117 -0,9
 KAYSERİ 27.071 20,0 83.646 209,0 157.184 87,9 297.566 89,3 30.162 46.295 53,5 
GAZİANTEP 54.355 52,4 109.627 101,7 207.261 89,1 156.898 -24,3 23.323 35.957 54,2
 DENİZLİ 3.543 41.030 1.058,0 138.545 237,7 10.230 29.386 187,2 
KOCAELİ 9.249 29.180 215,5 122.725 320,6 10.594 29.021 173,9 
ADANA-YUMURTALIK 59.267 -2,6 46.845 -21,0 74.852 59,8 70.214 -6,2 14.161 12.846 -9,3 
RİZE 16.447 4,0 11.347 -31,0 10.986 -3,2 38.736 252,6 4.605 4.572 -0,7 
TRABZON 36.661 130,4 48.511 32,3 46.956 -3,2 15.316 -67,4 2.419 3.735 54,4 
SAMSUN 12.329 -26,8 11.907 -3,4 17.244 44,8 85.621 396,5 5.848 2.456 -58,0 
MARDİN 5.284 -4,3 23.626 347,1 19.597 -17,1 10.211 -47,9 3.827 1.585 -58,6
 TUBİTAK-MAM TEK. 5.158 9.555 85,2 12.341 29,2 732 621 -15,3
 D. ANADOLU 1.881 5,1 177 -90,6 83 -53,0 82 -1,8 
İMKB(*) TOPLAM-TOTAL 8.331.246 -26 11.102.596 33 16.608.066 50 22.110.402 33 2.821.425 3.151.978 11,7
SERBEST BÖLGE KULLANICILARININ FAALİYET KONULARINA GÖRE DA ĞILIMI

Faaliyet Konuları 
Y e r l i Y a b a n c ı T o p l a m
 Kiracı Yatırımcı Kiracı Yatırımcı Kiracı Yatırımcı Toplam % 
ÜRETİM 261 366 77 59 338 425 763 19 
MONTAJ-DEMONTAJ/BAKIM-ONARIM 38 14 12 2 50 16 66 2 
ALIM-SATIM 1.836 377 369 71 2.205 448 2.653 66 
İŞYERİ KİRALAM A 2 246 0 33 2 279 281 7
 DEPO İŞLETMECİLİĞİ 2 80 0 14 2 94 96 2
 BANKACILIK-SİGORTACILIK 42 11 4 0 46 11 57 1
 KURUCU-İŞLETİCİ/İŞLETİCİ 4 19 0 2 4 21 25 1
 İMKB-ARACILIK 17 0 2 0 19 0 19 0 
DİĞ E R 51 12 15 5 66 17 83 2 
Toplam 2.253 1.125 479 186 2.732 1.311 
Genel Toplam 3.378 665 4.043 4.043
TİCARET HACMİNİN SEKTÖRLERE GÖRE DAĞILIMI ( 1000 ABD $)
S e k t ö r l e r Yurtiçinden Bölgelere % Bölgelerden Yurtiçine % Yurtdışından Bölgelere % Bölgelerden Yurtdışına % T o p l a m % 
I.	TARIM 18.891 4,0 18.764 1,9 31.725 3,1 27.552 4,1 96.931 3,1 
II.	A-BİTKİSEL ÜRÜNLER 12.532 2,6 14.895 1,5 25.037 2,4 24.348 3,7 76.811 2,4 
III.	B-HAYVANSAL ÜRÜNLER 5.276 1,1 3.815 0,4 6.462 0,6 1.875 0,3 17.428 0,6 
IV.	C-SU ÜRÜNLERİ 689 0,1 5 0,0 175 0,0 852 0,1 1.721 0,1 
V.	D-ORMAN ÜRÜNLERİ 393 0,1 48 0,0 52 0,0 477 0,1 970 0,0 
VI.	II. MADENCİLİK-TAŞOCAKÇILIĞI 1.322 0,3 351 0,0 410 0,0 3.200 0,5 5.283 0,2
VII.	 III. SANAYİ 453.996 95,7 955.425 98,0 1.006.473 96,9 633.870 95,4 3.049.763 96,8 
VIII.	A-İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİ 9.727 2,1 15.237 1,6 45.585 4,4 48.352 7,3 118.901 3,8 
IX.	B-İŞLENMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ 754 0,2 10.710 1,1 10.900 1,0 371 0,1 22.735 0,7 
X.	C-SANAYİ ÜRÜNLERİ 443.514 93,5 929.478 95,4 949.987 91,5 585.147 88,0 2.908.127 92,3
XI.	 T O P L A M 474.209 100 974.539 100 1.038.608 100 664.621 100 3.151.978 100

TİCARET HACMİNİN ÜLKELERE GÖRE DAĞILIMI (1000 ABD $)
Ü l k e l e r 
Bölgelere Giriş % Bölgelerden Çıkış % T o p l a m %
I.	OECD ve AB ÜLKELERİ 738.403 48,8 452.850 27,6 1.191.254 37,8 A. 
AB (25) ÜLKELERİ 588.508 38,9 408.162 24,9 996.670 31,6 
B. DİĞER OECD ÜLK. 149.895 9,9 44.688 2,7 194.583 6,2 
II. DİĞER AVRUPA ÜLKELERİ 9.774 0,6 18.179 1,1 27.953 0,9
II.	TÜRK CUMHURİYETLERİ 21.896 1,4 32.020 2,0 53.916 1,7
 IV. ESKİ SSCB 21.897 1,4 31.166 1,9 53.063 1,7 
V. İSLAM ÜLKELERİ 55.429 3,7 63.860 3,9 119.289 3,8
 VI. DİĞER ÜLKELER 191.209 12,6 66.546 4,1 257.755 8,2 
VII. TÜRKİYE 474.209 31,3 974.539 59,5 1.448.749 46,0 
T O P L A M 1.512.817 100 1.639.161 100 3.151.978 100
20 YILI SERBEST BÖLGE KİRA TARİFELERİ 
ADANA YUMURTALIK ANTALYA AVRUPA BURSA DENİZLİ DOĞU ANADOLU EGE 
Açık Alan - Üretim 2,00-2,50 $/m2/yıl 2,42-2,75 $/m2/yıl satış:30-20$/m2 kira:4 $/m2/yıl 3,5$/m2/yıl satış:20-50$/m2 kira:2,50 $/m2/yıl 0,60-1,50 $/m2/yıl 2,25-3,67 $/m2/yıl 
Açık Alan - Ticari 1,50-3,00 $/m2/yıl satış:30-120$/m2 kira:4 $/m2/yıl 4,00$/m2/yıl satış:80-110$/m2 kira:4,00 $/m2/yıl 0,60-1,50 $/m2/yıl 2,25-6,93 $/m2/yıl 
Kapalı Alan 0-1000 m2 3,50 $/m2/ay (5,00 $/m2/ay Ofis ) 2,00-3,00 $/m2/ay satış:300-1.100$/m2 kira:7,00-13,00 $/m2/ay 3,00-5,00 $/m2/ay 2,75-8,00 $/m2/ay 1,00 $/m2/ay 4,51-14,33 $/m2/yıl 
Kapalı Alan 1000-5000 m2 3,00 $/m2/ay 1,00 $/m2/ay 3,00-4,00 $/m2/ay 3,00 $/m2/ay 1,75 $/m2/ay 50 $/m2/yıl (Özel Fabrika Binası) 
Kapalı Alan 5000+ m2 2,50 $/m2/ay 0,50 $/m2/ay 3,00 $/m2/ay 1,75 $/m2/ay 
Açık Stok Sahası 4.00-6,00 $/m2/ay 0,5-1,75 $/m2/ay 3,00 $/m2/ay 2,50-3,00 $/m2/ay 2,00-2,50$/m2/ay 1,00 $/m2/ay 1,88-3,86$/m2/ay 
Depo Kirası 4,50-6,00 $/m2/ay 0,50-3,00 $/m2/ay mal bedeli üzerinden 3,00-8,00 $/m2/ay 3,00-8,00$/m2/ay 1,00 $/m2/ay 16.550-45.350 modül/yıl (m2'ye göre değişik)
2005 YILI SERBEST BÖLGE KİRA TARİFELERİ 
 
 GAZİANTEP İSTANBUL AHL İSTANBUL DERİ İSTANBUL TRAKYA KAYSERİ KOCAELI MARDİN

 Açık Alan - Üretim Açık Alan – satış:150 $/m2 kira:1,75- 4,50 $/m2/yıl 5 $/m2/yıl satış:400 $/m2 kira:8,00 $/m2/yıl 1,00 $/m2/yıl 2,00-4,00 $/m2/yıl 2,00 $/m2/yıl
Açık Alan – Ticari satış: 150$/m2 kira:1,75-4,50 $/m2/yıl 5 $/m2/yıl satış 400 $/m2 kira 8,00 $/m2/yıl 1,20 $/m2/yıl 2,00-4,00 $/m2/yıl 2,00 $/m2/yıl
Kapalı Alan 0-1000 m2satış: 550 $/m2 kira:2,00-4,50 $/m2/ay 13,31$/m2/ay 7,00-10,00 $/m2/ay Ofis:13,00 $/m2/ay 2,00-4,00 $/m2/ay 7,00 $/m2/ay Ofis: 9,00 $/m2/ay 2,00-2,50 $/m2/ay
Kapalı Alan 1000-5000 m23,00-4,50 $/m2/ay 6,00-7,00 $/m2/ay 2,00-4,00 $/m2/ay 2,00 $/m2/ay
Kapalı Alan 5000+ m22,50-3,50 $/m2/ay Ofis: 20$/m2/ay (plaza) 5,00 $/m2/ay 2,00 $/m2/ay
Açık Stok Sahası1,00-2,00$/m2/ay 4,00 $/m2/ay 6,00 $/m2/ay 1,00-2,00 $/m2/ay 2,00-4,00 $/m2/ay 1.00 $/m2/ay
Depo Kirası0,20-4,00$/m2/ay 13,31$/m2/ay mal bedeli üzerinden Mal Bedeli Üzerinden 0,20-4,00 $/m2/ay 4,00-9,00 $/m2/ay 1,00-2,50 $/m2/ay
2005 YILI SERBEST BÖLGE KİRA TARİFELERİ 
Açık Alan - Üretim 3,20 $/m2/yıl 2,66 $/m2/yıl 3,00 $/m2/yıl 3,00 $/m2/yıl 5,00 $/m2/yıl
Açık Alan - Ticari 6,00 $/m2/yıl 2,66 $/m2/yıl 4,00 $/m2/yıl 4,00 $/m2/yıl 5,00 $/m2/yıl
Kapalı Alan 0-1000 m2 3,60-4,50 $/m2/ay Ofis:8,00 $/m2/ay Depo:1,5-2,5 $/m2/ay 5,00$/m2/ay (işyeri) 14,52 $/m2/ay Ofis 13,00 $/m2/ay
Kapalı Alan 1000-5000 m2 3,15 $/m2/ay 1,50-2,50 $/m2/ay 5,00 $/m2/ay Ofis
Kapalı Alan 5000+ m2 3,15 $/m2/ay 1,50-2,50 $/m2/ay
Açık Stok Sahası 1,80-3,00 $/m2/ay 1 $/m2/ay 4,00 $/m2/ay 4,00 $/m2/ay 6,05 $/m2/ay
Depo Kirası 3,5-5,00$/m2/ay 5,00 $/m2/ay 6,05 $/m2/ay
              İHRACAT YAPAN FİRMA : BÜNSA DÖKÜM MAKİNE ALET SANAYİİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ 

ÜRÜN ADI	YIL	DOLAR	ÜRÜN ADI	YIL	DOLAR	ÜRÜN ADI	YIL	DOLAR	
ÇELİK BİLYA	2015	9.012,71	ÇELİK BİLYA	2016	8.429,25	ÇELİK BİLYA	2017	4.822,31	
ÇELİK GRİT	2015	12.588,70	ÇELİKGRİT	2016	20.312,15	ÇELİK GRİT	2017	25.498,93